Tocht 85 - Staphorst en de ooievaars langs de Reest
Datum:
01 April 2009
Weersomstandigheden:
In de ochtend nevelig en 7 graden
In de middag zonnig en 14 graden
Wind: Noord-Oost 3




Reisgegevens:
IJsselstein-Utrecht met de fiets
Utrecht-Meppel met de trein
De tocht: Meppel-Meppel
Meppel-Utrecht met de trein
Utrecht-IJsselstein met de fiets
Afstand:
IJsselstein-Utrecht vv 28 km
Meppel-Meppel 68 km
Totaal 96 km
Aantal plaatsen:  18
 
1.     Lankhorst
Tocht: 85 (1)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


De huizen en boerderijen staan als een lang lint op de oude dijk of stroomrug van het riviertje de Reest. Langs een zijweg is een ploeg in fel oranje gehulde mannen bezig een houtwal van elzen tot de grond toe af te zagen. Deze bomen zullen snel weer aangroeien. In het weiland zijn de eerste ooievaars te zien. Op een paal is al een nest in gebruik genomen. Naast Zorgboerderij Welgelegen doet een in klederdracht gehulde boerin afval in de kliko. Ze wil niets zeggen en zeker niet op de foto. Haar man ontdooi bij vragen over zijn zorgboerderij. Er werken hier elke dag zo’n 5 mensen maar natuurlijk niet op zondag. Het zijn langdurig werkeloze of mensen met een taakstraf. Ze hebben allemaal duidelijke taken, want als ze zich gaan vervelen, geeft dat ellende.
Een jongeman rijdt net een kruiwagen met mest uit de stal. Voor het huis staat een verouderde mobiele melkkar en wat verderop een nutteloze gele giertank. Het bedrijf is niet erg met de tijd meegegaan, maar de extra zorg brengt wat extra geld in het laatje
2.     Halfweg (O)
Tocht: 85 (2)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Dit plaatje Halfweg ligt tussen Meppel en IJhorst in. Op de kruising staat een uitspanning met op het dak een ooievaarsnest. De ene ooievaar bewaakt het nest, de andere vliegt net uit om bij het riviertje De Reest kikkers en muizen te gaan vangen. Iets buiten het buurtschap richting Staphorst ligt het voormalig kamp Beugelen. De overbuurman heeft de hele geschiedenis van het kamp meegemaakt. Voor de 2e wereldoorlog was het opgezet voor langdurig werkelozen. Er waren in de buurt hier wel meer van dergelijke kampen. De werkelozen zijn er nooit gekomen, de oorlog brak uit. Het kamp werd ingericht voor mensen die gedwongen in Duitsland moesten gaan werken: de Arbeitsanzatz. Daarna is het kamp nog twee dagen doorvoerkamp geweest voor Joodse mensen uit Meppel en omstreken. Ze kwamen lopend aan en velen moesten hun te zware bagage lang de weg laten liggen. Ze waren zich totaal niet bewust van hun noodlot. Na de oorlog werden de landverraders en NSB-ers hier opgesloten, om vervolgens weer plaats te maken voor vrijwilligers, die in “Ons Indie” wilden gaan vechten. Ze zijn nooit verder dan Malakka gekomen.
Toen was het weer de beurt aan de Mokukkers. Dat was geen succes, want het bleek te gaan om twee groepen, die elkaar het licht in de ogen niet gunde. Het kamp kwam leeg te staan en een slimme zakenman zag het geld liggen. Hij verkocht de grond in kavels voor vakantiehuisjes en werd rijk. Sinds een paar jaar mogen de mensen hier vast wonen en is het een luxe buitenwijk in de polder geworden met zicht op een voormalige molen.
De overbuurman zag deze hele geschiedenis aan zich voorbij trekken .
3.     De Leijen
Tocht: 85 (3)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Bij De Leijen staat een molen met dezelfde naam. De staldeuren van boerderij op de hoek heeft de fel groene kleuren van Staphorst en Rouveen. Het rek voor de melkemmers is blauw met versierselen, net als de vensterbank. Hier liggen de boerderijen wat verspreid en dwars op de oude ontginningsas.
4.     Staphorst
Tocht: 85 (4)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Staphorst is eigenlijk een lang lint van boerderijen, dat overloopt in Rouveen. De boerderijen zijn autentiek, met hun fel groene deuren, rieten daken en soms sierlijk hekwerk. Ze zijn achter elkaar gebouwd, omdat men vroeger het dorp graag trouw bleef en het land verdeelde. Op deze stroomrug was het veilig wonen en daardoor ontstonden de z.g. stegen dwars op de dijk.
De oude “School met de Bijbel” wordt nu bewoond door een adviesbureau en de nieuwe school aan de overkant gaat met veel lawaai net uit. Het is vandaag 1 april en kinderen roepen luid, dat elke passerende fietser een lekke band heeft. Als een fietser opkijkt is het raak met het sterke rijm: “1 april, kikker in je bil, die er nooit meer uit wil”.
Hier en daar dragen oudere vrouwelijke bewoners nog hun klederdracht. Het is niet voor de sier, want zo wordt ook geknield een hek geschilderd. De kerk is in de afgelopen jaren opgeknapt en uitgebreid.
5.     Rouveen
Tocht: 85 (5)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Staphorst loopt geleidelijk over in Rouveen. Ook hier hebben de boerderijen de streekkleuren groen en blauw. Soms staan er een paar achter elkaar. Achter de huizen strekt het verre weideland zich uit. Er is geen nieuwbouwwijk aangebouwd. De oude melkfabriek “De kleine winst” heeft nog wel zijn gevelsteen en was in 2005 100jaar oud. Het wapen van hofleverancier hangt aan de gevel van de grote nieuwe kaasfabriek. De oude kerk (er zijn er natuurlijk meer van andere richtingen) kijkt hoog uit over het omliggende land. Natuurlijk zijn er nog boerenbedrijven, maar veel boerderijen zijn opgesplitst tot meerdere woonhuizen. Hun historisch uiterlijk is onveranderd gebleven. De lange dijk heeft nog een wegdek van echte klinkers.
6.     Lichtmis
Tocht: 85 (6)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


De snelweg loopt hoog boven en dwars door dit buurtschap. Er staat een watertoren, die nu hotel “De koperen hoogte” is geworden, met een draaiende restaurant met waterpartij. Onder het viaduct komt men bij een fabriek met op de gevel de naam “Coop Aan- en Verkoopvereniging Samenwerking”. Nu is ”De Eendracht” en gaat het veevoeder.

7.     Rollecate
Tocht: 85 (7)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Aan de N377 liggen aan de overkant van een nieuw industrieterrein twee grote land huizen. Eén is er te koop, de andere draagt de naam van het buurtschap of omgekeerd. De huizen zijn omzoomd door hoge bomen en in het weiland erachter blinken paarden in de zon. Een pony staat aan de verkeerde kant van het hek en verderop liggen lammetjes tevreden tegen hun moeder aan.
8.     De Meele
Tocht: 85 (8)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Op het industrieterrein is het net middagpauze en de harde werkers maken van de gelegenheid gebruik om een wandelingetje in de zon te maken. Het gesprek gaat toch nog over het werk. Achter de loodsen loopt een oude boerenweg en op de hoek staat een klein kerkje. Er is hier ooit een kleien kern geweest met een smid (nu garage voor landbouwwerktuigen) en een slager. De laatste heeft de tand des tijds overleefd en verkoopt nog steeds zijn riblappen.
9.     Ruitenveen
Tocht: 85 (9)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Even buiten Ruiterveen heeft een nieuwe rijke een grote paarden manage gebouwd. Voor het hek ligt een grote zwerfkei. De oude boerderijen liggen wat verderop langs een lange weg tussen de hoge bomen. Soms wordt er nog geboerd, soms is het een gewoon woonhuis. Een mooi stil weggetje loopt rond en komt weer uit op de oude ontginningsdijk. Op een hoek staat een fel groene-oranje raceauto, die het bij de laatste wedstrijd zwaar te voorduren heeft gehad. Het is nummer 15 en heeft Westlander als naam. Op de achterklep staat de troetelnaam Boezie Holly.
Op het erf staan mobiele WC’s. Die zijn te huur.
10.     Nieuwleusden
Tocht: 85 (10)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Nieuwleusden is inderdaad zeer nieuw. De oude huizen zijn verstopt tussen de nieuwbouw, met veel vrijstaande huizen, die grenzen aan een waterpartij. Uit een huis komt een jongen gerend met een witte emmer. Hij gaat op jacht naar een hinkende krauw. Als hij hem heeft rent hij weer naar binnen. Vast een uit zijn kooi ontsnapt huisdier.
Bij de school legt een medewerker van de plantsoenendienst mij uit waar het oude dorp is. Zelf werkt hij bij “De Lankhorst”, een instelling die mensen aan werk helpt. Hij heeft met 3 collega’s een vast deel van het dorp en werkt 5 dagen per week. Als het regent mag hij naar huis en daar de bui afwachten. Hij is er tevreden mee. In de winkelstraat staat en fris modern beeld om de nieuwkomers te laten zien, dat Nieuwleusden heus wel met zijn tijd meegaat.
11.     Den Hulst
Tocht: 85 (11)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Langs de drukke procvinciale weg ligtgen de huizen van Den Hulst. De bakker heeft niet stilgezeten en voor zijn winkel een brood-automatiek ingericht. Dat is voor mensen, die te laat thuis zijn voor de winkels en toch de volgende dag willen ontbijten. Een jonge vrouw komt met forse stappen aansteppen. Ze vind het een prettige manier van vervoer. Jaarlijks doet ze mee aan de “Herman Brood race” in Zwolle. Die gaat langs alle gedenkwaardige plekken uit het leven van deze muziek- en kunstlegende. De tocht is 7 kilometer en goed te doen. Zelf haalt ze wel de 30 km. Een vriendin komt haar vergezellen op een middagje lekker steppen. Een oude fabriek verderop is gerenoveerd en kan weer mee met deze tijd.
12.     De Maat
Tocht: 85 (12)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


In een weidse polder liggen een paar boerderijen. Een boer ordent zijn kuilgras. Een witte koe of stier ligt in de zon. Auto’s brengen kinderen thuis uit een school verderop.
13.     Kievitshaar
Tocht: 85 (13)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Bij Kievitshaar begint het bos van de Boswachterij Staphorst. Het vlakke weideland verander in een bos met een mooi fietspad. Via bospaden zijn de huizen van Kievitshaar te bereiken. De bewoonde wereld lijkt ver weg

14.     Punthorst
Tocht: 85 (14)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


Ooit was punthorst een richtpunt voor de verschillende ontginningsplannen van het toenmalige veen. Hier moesten alle kavels mooi bij elkaar komen. Nu wordt er door een grote wagen de riolering doorgespoeld. Het levert bij een verkeersopstopping op. Een jongetje op een fiets kijkt toe. Zijn klasgenoten zijn naar huis en de school is dicht op woensdag middag. Hij zit op de “Jesusschool”, die eigenlijk naar Maarten Luther is genoemd. Die is al lang dood. Hoe lang weet hij niet precies. Misschien was hij nog ouder dan zijn opa. Hij verhaalt over een ruzie op de school, waarna de kinderen van de jongste groepen op een ander deel moesten gaan spelen, dan die van de oudste groepen. Waarom ze ruzie kregen weet hij niet. Hij moet nu in de zandbak en mag niet op het voetbaldeel.
15.     IJhorst
Tocht: 85 (15)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Overijssel


De tocht door Boswachterij Staphorst en de Eitte Bergen is mooi. Bij het meertje in het bos zijn veel ouders met hun kinderen te vinden. Een oude man rust samen met zijn fiets op een bankje in de zon. Vlak voor IJhorst hangt een historische foto van een postbode op de fiets. Het bospad was de snelste verbinding naar Oud-Avereest. Op de hoek bij de voormalige bakkerij zit een gezelschap in de zon. De vrouw komt uit het bakkersgeslacht en geeft een toelichting bij de vreemde witte machines op het terras. Het is een broodkneedmachine en een kadetjesmachine. De snackbar naast de bakkerij heeft zich wel kunnen handhaven. Wat verderop ligt de oude kerk tussen oude boerderijen. Op het kerkhof staat een klokkenstoel.
16.     De Wijk (O)
Tocht: 85 (16)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Drenthe


De Reest stroomt bescheiden maar prachtig meanderend onder de weg door. Ooit was het een echte rivier met veel plaatselijk vervoer. Later een rijk landbouwgebied met rijke hooilanden. Op veel plaatsen zijn buitenplaatsen verschenen, die er nog steeds in alle glorie zijn blijven staan. Vlak voor De Wijk wacht een oude boerenwagen op verder verval. De molen in het dorp is echter mooi gerestautreerd. De oude openbare school lijkt uit 1913 te zijn, maar doen nu niet meer in kinderen.

17.     Rogat
Tocht: 85 (17)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Drenthe


Bij Rogat loopt de snelweg en er is een rustplaats voor vermoeide automobilisten. Verder is er een industrieterrein met een mooie blauwe Willy-jeep in de aanbieding voor € 9750,-. Een smal staatje loopt richting Hoogeveense vaart. Er is daar een sluis, maar veel boten passeren er niet meer.

18.     Schiphorst
Tocht: 85 (18)
Bezocht op: 1 april 2009
Provincie: Drenthe


De lange kronkelige weg was ooit de noordelijke dijk van de rivier de Reest. Boerderijen worden afgewisseld door buitenplaatsen. Schooljeugd komt fietsend en druk pratend uit Meppel. Op het dak van het huis Havixhorst zitten 4 ooievaars, zoekend naar een goed nest. In de tuin brand een vuurkorf, want warm is het alleen uit de wind en in de zon. In de zijtuin is een beeldententoonstelling ingericht met het beeld van een honkballer aan slag en de voormalig koningin Wilhelmina, gemaakt door Charlotte van Palland. Een vergrote versie staat in het Wilhelminapark in Utrecht. Achter een wandelende ooievaar lopen drie bezoekers met hun camera’s.