Tocht 82 - Vrouwenverdriet wordt vrouwenvreugd
Datum:
27 Februari 2009
Weersomstandigheden:
Lage bewolking met regen
Wind: Zuid-West 4
7 graden


Reisgegevens:
IJsselstein-Utrecht met de fiets
Utrecht-Zaandam met de trein
Tocht: Zaandam-Zaandam
Zaandam-Utrecht met de trein
Utrecht-IJsselstein met de fiets

In gezelschap van zoon Bart en veel regen
Afstand:
IJsselstein-Utrecht vv 28 km
Tocht: 53 km
Totaal: 81 km
Aantal plaatsen:  14
 
1.     Koog aan de Zaan
Tocht: 82 (1)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Aan de oude dijk langs de Zaan staan fabrieksgebouwen, oude Zaanse houten huizen en kerken en meer recente woningen door elkaar. Naast de kerk van Koog aan de Zaan is sinds een paar jaar een weg op betonnen pijlers gebouwd, de oprit naar een brug over de rivier. Op het plein naast de kerk staan op een podium tafels en stoelen, geschonken door de firma Parleon. Ze zijn nu leeg en nat. Onder de brug heeft men een aantal winkels gebouwd, waaronder een Albert Heijn en een bloemenzaak. Een oudere dame is er blij mee, nu kan ze zelf hier de boodschappen doen. Over het kunstwerk met de letters en halve woorden heeft ze geen mening. Ze heeft er tot nu toe nauwelijks oog voor gehad. Wel kent ze het oude stadhuis, wat verderop. Ze is er zelf niet getrouwd, maar veel van haar vriendinnen wel. Op de kleine trap zwaaide het bruidpaar naar het publiek.

2.     Zaandijk
Tocht: 82 (2)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Ook in Zaandijk wordt gewerkt aan een nieuwe brug. Hij verbindt deze oever met de Zaanse Schans aan de overkant. Een grote kraan hijst net het laatste verbindingsstuk in de brug. Een jaar gelden was de brug al te zien als ontwerp op grote borden. Bij de molen is een mooi hofje met fraai gerestaureerde houten huizen. Zaandijk bezit er velen, soms met mooie toegangshekken.
De gevel van Honig Breethuis is versierd met een gevelsteen uit 1727 met tonnen op een vlot in het water. Het huis heeft een fraaie deur en is nu ook een museum. Aan de overkant vertelt een groen bord met witte letters dat dit huis tussen 1700 en 1725 aan de Zaandijk werd gebouwd, die nu Lagedijk heet. Verderop ligt het mooie licht gele Weefhuis met beelden van Griekse goden in de tuin. Tussen al deze overblijfselen van een rijk verleden liggen ook nu nog de industriecomplexen.
3.     West-Knollendam
Tocht: 82 (3)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Na de mooie bocht in de Zaan bij Krommenie met de pakhuizen met namen uit verre windstreken en een fabriek met een grote adelaar op het dak slingert de weg zich via een modern industrieterrein naar West/Knollendam. Een smal straatje loopt dood op de rivier. Nu ligt er een jachthaven en een terras, waar het ´s zomers vast druk zal zijn. In een oude badkuip wachten planten op het voorjaar. Een mooi houten huis achter een houten hek en onder een grote boom ligt er verlaten mooi te zijn. Ooit was er een dam in de Zaan, die Oost- en West-Knollendam met elkaar verbond. Nu is er slechts een pontje, dat de fietser zelf moet bedienen. De bewoners gaan elk hun eigen gang. Volgens een vrouw op een fiets heeft zowel Oost- als West-Knollendamiedereen zijn eigen toneelvereniging. Aan carnaval doen men hier niet.

4.     Krommenie
Tocht: 82 (4)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Een groen houten huis staat wat eenzaam tussen de andere huizen aan de weg. Bij de kruising van de weg naar de kerk, staat een huis met wel een heel bijzondere dakkapel. Naast de kerk staat een oud stenen huis met op de gevel de tekst, dat Cornelis Janz Backer de eerste steen legde. Hij was 7 1/4 jaar oud en het was op mei 3x6+1 1706. In de kerk is een gedenksteen ingemetseld ter nagedachtenis aan 1940- 1945. Drie mensen dragen een zware balk. Kinderen stellen vast de toekomst voor en de duiven de vrede.
De kerk kijkt uit over de nieuwbouw en eenbouwput wacht op de komst van een nieuw winkelcentrum. In winkel De Engel staat een indrukwekkende engel met gouden vleugels te wachten op de betonmolens. Op een kruising toont Krommenie de nodige durf door hier een mooie futuristische bibliotheek met appartementen neer te zetten.
Het is even zoeken naar een uitweg naar Krommeniedijk, maar de beloning van een meer met rietkragen en een open polderland is de moeite waard.
5.     Krommeniedijk
Tocht: 82 (5)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Het kerkje van Krommeniedijk ligt op een kleine verhoging en kijkt uit op het lage polderland. Het is bijna verstopt tussen de hoge bomen, maar de winter laat haar al van verre zien. Het huidige gebouw is van 1755, maar er moeten hiervoor vanaf de 14e eeuw al drie andere kerkjes hebben gestaan. De abt van Egmond gaf de eerste opdracht en zo ontstond er een kapel gewijd aan de Heilige Petrus Banden. De latere grotere gotische kerk werd in 1574 door de Spanjaarden verwoest. De dijk verderop wordt omzoomd door mooie oude bomen en een aantal houten huizen geven dit dorp een sfeer van vroegere eeuwen. Toen was er een directe verbinding met zee en ging men van hieruit op walvisvaart.
6.     Busch en Dam
Tocht: 82 (6)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


De weg van Krommeniedijk naar de spoorbaan kronkelt door het lage vlakke land. Het is duidelijk, dat het een dijk was langs een oude waterloop. Vlak achter de spoorbaan ligt een fort, dat deel uitmaakte van de Linie van Amsterdam. De houten loods kon snel afgebroken worden om de kanonnen een vrij schootsveld te geven. Het fort had tot taak om de spoorbaan tussen Krommenie en Uitgeest te bewaken. Het hek naar het fort is vandaag gesloten. Er staat een bord, dat de toegang van auto´s verbied. Het bord toont een auto uit 1920. Bij de schuur mag je geen pijp, sigaar of sigaret roken. Zou er nog munitie in liggen?
Verderop liggen de voorposten van het fort met uitzicht op de nieuwbouw wijken van Assendelft.
7.     Assendelft Noordeinde
Tocht: 82 (7)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


De zijweg naar het noordelijke deel van Assendelft eindigt in een nieuwbouwwijk in aanbouw. Grote stapels betonijzer wachten op de bouwvakkers met hun gele en oranje helmen. Het regent en er is overal modder. Hier en daar loopt een nieuwe bewoner al de hond uit, maar verder is alles in aanbouw. Een houten scholen-complex in een weiland is duidelijk een noodvoorziening. Het standbeeld op de hoek is net zo troosteloos als het weer. Modder vult de fietskettingen.
Bij de rotonde krijst de rondweg in aanbouw de oude weg die het de Noordzijde en de Zuidzijde van Assendelft met elkaar verbond. Een houten huis op de hoek laat zien, dat deze groeikern ooit een bescheiden verleden heeft gehad, waarin alle bewoners elkaar kenden.
8.     Middel (Westzaan)
Tocht: 82 (8)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Vlak na de Nauernase Vaart en een hoge weg, die de N8 met de A8 verbindt ligt de weg van Middel. Het is duidelijk, dat de snelwegen het lint met huizen door de polder is twee stukken heeft geknipt. Op de hoek staat een vervallen houten huis met een zee van sneeuwklokjes in de tuin. Groene afgebladderde houten schotten moesten het zicht op de snelweg enigszins verdoezelen. Aan de overkant legt een man nieuwe tegels voor zijn huis. Een watergang loopt de polder in, het water bijna even hoog als het land. Verderop probeert een klein molentje een weiland droog te houden en het huis met de naam `De vier winden` stond er al in eeuwen geleden. Je moet via een klein houten trapje naar de voordeur.

9.     Westzaan
Tocht: 82 (9)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland

Het is duidelijk dat Westzaan vroeger al een belangrijk centrum was. Dat blijkt uit het oude rechthuis met zijn hoge pilaren en zijn klokkentoren. De weg loopt er in beide kanten omheen.
Ook de kerk is indrukwekkend hoog. Hij is in 1741 door ene Jan van der Streng gebouwd. De kerk heeft de vorm van een Grieks kruis met halfronde hoeken. De kerk verving een oudere kerk, die in de 80-jarige oorlog was verwoest. De 14e eeuwse toren bleef gespaard, maar viel tocht in 1843 om. In de kerk zij bodemvondsten vanaf de middeleeuwen te zien, maar vandaag even niet. De oude ingang is nu dichtgemetseld en opvallende is het wapen van de banne van Westzaander.
Ook Westzaan heeft een aantal mooie houten huizen in verschillende kleuren. Bij de smalle ophaalbrug ligt er exemplaar tussen de bomen. Aan de overkant staat een bijzonder blauw houten schuurtje. Een beeld van een meneer Jansen heeft een eigen parkje gekregen. Er staat niet bij waarom hij hier mag staan.
10.     Vrouwenverdriet
Tocht: 82 (10)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


De lucht huilt regendruppels als we Vrouwenverdriet inrijden. De hoge watertoren kijkt vanaf het kanaal toe. Vrouwenverdriet bestaat uit een paar huizen, maar heeft wel de Vrouwenverdrietersluis. De sluisdeuren moesten met de hand worden opengedraaid. Het mooie houten huis blijkt vroegen een herberg te zijn. De huidige bewoonster kent de geschiedenis. Toen de Nauernase vaart gegraven werd, verdronken de arbeiders hun karige loon in deze herberg. Wat overbleef was te weinig om van te leven. De herberg kreeg de naam `Vrouwenverdriet´.Haar broer, John Schoorl, was niet zo gelukkig met de naam van hun buurtschap en herdoopte het in Vrouwenvreugd. Bij de ingang van de sluis hangt zijn proclamatie uit 2007:
Bij deze doop ik u …
Met instemming van de gruizige vaartgravers
De loerende watertoren
En de gloednieuwe herbergiers
Tot vrouwenvreugd
Glanzend opgepoetst voor eeuwige jubel
Hij verrichte deze heldendaad na afloop van zijn voetbalwedstrijd, waar het bier rijkelijk vloeide.
In een oude schafkeet op wielen is nu een piepklein winkeltje, waar opgepimpte meubles te koop zijn.
11.     Assendelft
Tocht: 82 (11)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Tussen Assendelft Noordzijde en Zuidzijde staat de kerk en de uitspanning het wapen van Assendelft. Bij de ingang van het parkeerterrein staat een oude bietensnijmachine.
12.     Assendelft Zuideinde
Tocht: 82 (12)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


De garage draagt de naam Dunnebier. Waarom noemt een verre voorvader zijn familie zo, toen Napoleon dat vroeg. Er is een kerk, die zich verschuilt in de regen. Hoe verder naar het zuiden hoe meer oude houten boerderijen, soms fraai gerestaureerd, soms in een angstwekkende vervallen staat. De polders links en recht strekken zich uit tot aan de horizon.
13.     Nauerna
Tocht: 82 (13)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Tussen de dijk en het Noordzee Kanaal liggen de heuvels van de vuilnisverwerking. Het wordt in deze tijd Afvalzorg genoemd. Verderop houden de zeilboten hun winterslaap. Op de dijk wacht een cafe op het nieuwe seizoen. Het oude gemaal is nu een werkplaats en het nieuwe gemaal is vele malen kleiner en kan toch meer water wegpompen. De sluizen van de Nauternase Vaart liggen werkloos in de diepte. Een klein straatje loopt van de dijk naar een groepje houten huizen.
14.     Westzaan Overtoom
Tocht: 82 (14)
Bezocht op: 27 februari 2009
Provincie: Noord-Holland


Eigenlijk is het een uitloper van Westzaan, maar daar bovenop de dijk lijkt het een eigen buurtschap. Een boerderij is omgebouwd tot een uitgaanscentrum voor deze streek. Een oude slagerij is buiten gebruik. Een klein rood bordje geeft aan, dat er hier een brandslang was. Een oude fabriek rust tegen de dijk. Men maakte er koekjes. Een houten rad opende vroeger de sluis hier. Een sleepboot rust voor de ingang naar het Noordzee Kanaal.