Tocht 71 - Langs de Verlengde Hoogeveense Vaart en rondom Coevorden
Datum:
30 Juli 2008
Weersomstandigheden:
Licht tot onbewolkt
27 graden
Wind: Zuid-oost 2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Hoogeveen met de trein
Tocht: Hoogeveen - Coevorden
Coevorden – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein–Utrecht vv : 28 km
Tocht: 78 km
Totaal: 106 km
Aantal plaatsen:  20
 
1.     Krakeel
Tocht: 71 (1)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Via het industrieterrein van Hoogeveen en een nieuwbouwwijk komt men Krakeel. Het is een stille straat met hoge bomen, die parallel loopt aan de snelweg. Er zijn twee tuincentra en een meisje laat haar paard uit. Op een achtergrond het silhouet van een fabriekscomplex. Een eigenaar heeft van kuipplanten het woord “Welkom” laten groeien en de tuinvereniging “Ons Domein” is bezig om de oogst binnen de halen. Oudere mannen kruipen ingetogen over de aarde en de uien worden in de zon gedroogd. Op de hoek zijn een aantal sportvelden en bij een nieuwe gereformeerde kerk staan kraampjes te wachten op de bezoekers. Die zingen op dit moment nog een danklied in de kerk, maar spoedig stromen golven bezoekers het marktterrein op. Het gaat om een “Zendingsmarkt” en het geld zal worden ingezet voor de zending in Nigeria en Guinee Bissau. Er is een standje over Israël en de buren zorgen weer voor de verspreiding van bijbels over de hele wereld. Verder is er veel handwerk te koop van damesclubs en kunnen kinderen suikerspinnen eten. Ze moeten dan wel hun handen wassen, voordat ze de kerk in mogen. De meeste mannen en jongens dragen overhemden en de vrouwen en meisjes hebben lange rokken aan. Het gaat natuurlijk om de zending, maar de bezoekers vinden het fijn om elkaar zo te ontmoeten. Het is maar een kleine stichting en al het geld komt goed terecht.
2.     Noordscheschut
Tocht: 71 (2)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Op de hoek staat een mooie winkel van een ouderwetse fietsenmaker. Er is een houten kerkje en op het raam van een huis waar men tweedehands kinderboeken aanbiedt, staat te lezen dat hier Drents gesproken mag worden. In een zijstaat staan nu luxe stacaravans, waar ooit een woonwagenkampje was. Er wordt een paardenkoetsje aangeboden. Het water in de sluis staat hoog en een bronzen beeld laat zien hoe de schippers vroeger hun boten voortduwden. Het wachten is nu op de plezierjachten.
3.     Nieuweroord
Tocht: 71 (3)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Bij Nieuweroord begint een zijkanaal de “Middenraai” ooit belangrijk voor het vervoer van het veen uit Tiendeveen. Er ligt nog wel een restant van een sluisje. Er zijn de laatste jaren wat luxe vrijstaande huizen gebouwd in Nieuweroord. Het paard van een huifkar is uitgespannen en kinderen hebben er tijdelijk hun speelhuis van gemaakt. Ze willen best met zijn vieren op de bok voor een foto. Ze trekken rond, maar hebben vertraging gehad, want één van hun vaders is van het paard gevallen en had een blauw oog en een blauwe arm. Hij moest zelf een paar dagen in bed liggen. Maar nu kunnen ze weer verder trekken.
De brugwachter van Nieuweroord doet dit werk nog maar drie jaar. Hij werkt 7 maanden per jaar en als je van november tot april door de brug wilt moet je een telefonische afspraak maken. De brugwachter mag niet met een klomp aan een touw om geld vragen. Zijn voorganger is er door ontslagen. Het leverde hen wel maandelijks meer dan 100 euro op. Er is een verplaatsbaar huisje met een toilet naast de brug gezet. Langs de vaart staat een bunker uit WOII, waar de Nederlanders de Duitse overmacht moesten tegenhouden. Het likte niet.
4.     Langerak (Hoogeveen)
Tocht: 71 (4)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Langerak ligt aan de Verlengde Hoogerveense Vaart en er is een huis waar een minicamping achter is. Je kunt er ook kano’s huren en hutten. Verder is er ter vermaak “Nature Golf” en een puzzelbos. Het heet er “’t Hoge Veentje” en er is een ronde loopbrug naar de overkant.

5.     Geesbrug
Tocht: 71 (5)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Plezierboten wachten voor de brug. Op een bordje staat, dat de bediening van de brug in combinatie gaat. Een brugwachter gaat dan met de boten mee op de fiets of in de auto. Een schipper is bezig met een rondje via Nieuw-Amsterdam-Coevorden-Almelo en via het Twente Kanaal terug naar Zwolle. Hij heeft geen haast en zijn hond ook niet. Op het parkje in het dorp staat een zilveren beeld van twee gevouwen handen, die samen een brug vormen. Het is er 2004 neergezet als afsluiting van de eerste fase van de dorpsontwikkeling. Bij navraag blijkt het om de bouw van nieuwe huizen te gaan. Ook mensen van buiten het dorp kunnen er een kavel kopen en daar zelf bouwen. De prijzen zijn er laag, zodat veel mensen uit Noord-Holland er de rust komen zoeken en een raltief goedkoop en mooi huis. Het beeld is van Willem Kind en het gedicht van Willem Koopman:
Handen reiken over het water
Brug, die mensen verbindt
Plek waar je rust vindt
En terugkeert later.
Aan de overkant van het kanaal ligt nog een oude bunker.
6.     Nieuw Zwinderen
Tocht: 71 (6)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


De brug over het kanaal Coevorden-Zwinderen is vernoemd naar Johannes Post een verzetsheld uit de 2e wereldoorlog. Over het kanaal kan niet meer gevaren worden. Het is vooral voor de afwatering. De boerderijen zijn er halverwege de vorige eeuw neergezet als ontginning voor de landbouw, nadat het veen in de 19e eeuw was afgegraven. Een boerderij tussen groene bomen heeft een nieuwe toekomst gekregen. Hij heet nu Europica en er worden erotische massages aangeboden. Wat verderop staat een vrouw te vissen op de brug. Ze willen vandaag door de warmte niet bijten. Ze komt “hier niet van weg”. Voor de rest bepalen graan, aardappelen, gras en bieten het landschap.
7.     Zwinderen
Tocht: 71 (7)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Zwinderen ligt als een lint met boerderijen op een oude laag van dekzand. Het lag heel vroeger aan een riviertje het Loodiep en die was ’s zomers vaak door de droogte “verschinden”, vandaar de naam. In het dorp staat tussen de oude boerderijen een reclamebord van “Babydump”. Het is niet de bedoeling dat je daar je kind kwijt kunt. De smid is fietsenmaker geworden en een groepje geiten heeft een mooie schuilhut gekregen. Bij de brug staan een karakteristiek huisje van de vroegere brugwachter. Aan de andere kant van de vaart staat het herenhuis uit 1912 van de landeigenaar Jan Rigtink
8.     Grevenberg
Tocht: 71 (8)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


De brugwachter van Grevenberg is een vrouw. Ieder boot wordt vriendelijk gegroet. Langs het kanaal staan verspreid wat boerderijen. De kant wordt versterkt met nieuwe betonplaten. Een zijweg leidt naar een prehistorische begraafplaats, dat in de volksmond het Hunnenkerkhof heet. Het gaat echter niet om Hunnen, maar er liggen de gecremeerde resten van mensen uit het ijzertijdperk, dat van 800 jaar voor Chr, tot aan het begin van de jaartelling liep. De as werd in kleine greppels verspreid en dankzij de adellijke heer van der Wijck bleef een stukje bewaard. Het is er stil. Er staan een paar bomen en wat pluimgras. Er zijn zelfs nog een paar greppels te zien. In het land ernaast is alles in de loop der eeuwen omgeploegd.
9.     Wachtum
Tocht: 71 (9)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


In de verte is steekt de molen van Wachtum boven de bomen uit. Het is dan ook een stellingmolen. De eigenares van de winkel bij de molen zit in de plaatselijke muziekgroep, die elk jaar op 4 mei samen met de schoolkinderen bij het monument zingen, spelen en gedichten voorlezen. De witte obelisk bij de driehoekige paardenwei is gewijd aan slecht één man, D.J.M.C. Otterman. Die stierf in 1945 in het kamp Buchenwald. Hij heeft veel voor het dorp betekend, zegt de vrouw. Wat weet ze niet precies. Wel wordt voor hem het Wilhelmus gezongen. In haar winkel zijn oranje pantoffels te koop en klompen. De boerderijen langs de weg slingeren zich als een lang lint door het Drentse land.
10.     De Mars
Tocht: 71 (10)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


In het vlakke land staan op een kleine verhoging met een stukje bos een paar boerderijen. Je kunt er aardappelen kopen en er kan gekozen woerden tussen de Frieslander, de Doré, de Opperdoes en de Eigenheimer. Geschapt kan ook.
11.     Veenhuizen (Coevorden)
Tocht: 71 (11)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Veenhuizen ligt verlaten in het weidse land, dat voor de landbouw is ontgonnen, toe het veen was afgegraven. Midden in het land staat een soort raket, maar een jonge vrouw vertelt me, dat het om een boorinstallatie gaat van de NAM. In een aantal glossy folders wordt voorlichting gegeven over de gaswinning. Een misverstand is, dat er een gasbel onder de grond zit. Dat is niet waar, het gas zit verstopt in de poriën tussen de korrels van het zandsteen en zit op 2.500 tot 4.000 meter diep. Sinds 1947 boort de NAM duizenden keren naar olie en gas en een paar keer ging het mis. Bij Sleen en Schonebeek spoot een “spuiter” het gas onder hoge druk uit het boorgat. De situatie is dan moeilij onder controle te krijgen. Verder bevat de folder veel geruststellende informatie voor de omwonenden.
Zo ook voor de bewoners van de boerderij waar naast 70 melkkoeien groepactiviteiten te vinden zijn onder de naam: “Kunst op Klompen”. Daar gaat het vooral om het “Koeschilderen”. In de oude stal staan de schildersezels te wachten op bezoekers. Dat blijken vooral bedrijven te zijn, die een dagje uit gaan. Zo worden de advocaten of managers achter of voor de koeien gezet om eens goed te kijken hoe zo’n beest er eigenlijk uitziet. De schetsen gaan mee naar het atelier en daar uitgewekt tot een koeschilderij. Dat kan naturalistisch, maar ook in wilde kleuren of in een kinderlijke stijl. Er is veel belangstelling voor. Afgelopen jaar waren er al 45 groepen te gast bij Marianne van der Mel. Samen met haar man kwam ze drie jaar geleden hier wonen, omdat er bij Kamerik in de buurt van Utrecht moeilijk te boeren was. De grond is daar te slap voor veel vee.
Ze is aan het koeschilderen begonnen, gewoon omdat ze best creatief is en de koeien hadden ze nu eenmaal al. Meer informatie staat op www.kunstopklompen.nl.
Buiten staan drie mannen in het land te kijken, hoe de aardappelen het beste bespoten kunnen worden.
12.     Dalen
Tocht: 71 (12)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Via een voormalig woonwagen kamp (nu bijna een villawijk), een mooie oude schuur en de mooie uitbouw van een restaurant komt men bij de kerk. Daar wordt een feesttent opgezet voor het koor, dat vanavond moet zingen ter opluistering van de zomeravondmarkt. Er zijn veel terrassen in Dalen. In de kerk is een groepje bejaarde gemeenteleden druk bezig om de folders vast klaar te leggen voor het te verwachte bezoek. Een man stelt een diaprojector op scherm met oude opnamen van de kerk. Lang geleden werd de kerk door soldaten bezet bij het beleg van Coevorden. In de koude winter werd de inventaris opgestookt en vernield. In de toren zitten nog de schietgaten. Er zijn foto’s van de oude gevel, die zo slecht werd, dat die vernieuwd moest worden. Vroeger liep de weg naar Coevorden langs de toren en lag het kerkhof aan de achterkant, waar nu het pleintje is. Bij de aanleg van de parkeerplaatsen kwamen de botten en schedels in grote getale weer boven de grond. De grootvader van de diaman overleed in 1891 en hoewel zijn dochter hem nooit had gekend kon ze de plaats van het graf bij de toren wel aanwijzen. Naast de kerk staat een huisje waar vroeger de lijkkoets stond. Als er in het dorp een boef was gesnapt door de veldwachter, werd hij daar een nachtje opgesloten. Daarna was de gevangenis maak een paradijs.
In een park verderop staat een beeldje voor de soldaten, die in Nederlands Indië hun plicht deden. In 1994 werd het door een dochter of kleindochter van generaaal Spoor onthuld.
13.     De Bente
Tocht: 71 (13)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


De Bente ligt tussen Dalen en Coevorden en daar staat een achtkantige stellingmolen, die nog steeds draait. De molen werd in 1814 door de Fransen in brand gestoken. De Fransen zaten vast in de vesting Coevorden en de Hollanders gebruikt de molen als uitkijkpost. In 1976 werd de molen gerestaureerd en in 1994 kreeg de huidige molenaar Hans Petit toestemming wer te gaan malen. Het meel kan in de winkel gekocht worden, maar ook veel bakkers en grootgebruikers zijn afnemers. Alles is glutenvrij. De molen is te bezichtigen en veel toeristen komen kijken. De Molen heet ook De Bente. Helaas vergeet ik een foto te maken.
14.     Coevorden
Tocht: 71 (14)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Natuurlijk is er een winkelstraat in Coevorden en op het marktplein wordt de feesttent opgebouwd. Een deel van het centrum ligt er kaal bij. Men werkt aan een nieuwe binnenstad. Wat rest is een kasteel in roze kleuren, een voormalig postkantoor, de kerk, wat oude pakhuizen en een stukje van de oude stadsgracht. Bij het kasteel staat een klein beeldje van drie mannen. Ze leven voort onder de naam De Podagisten. Deze mannen werden in 1843 in Benthem (Duidsland) van hun voetjicht genezen en gingen als dank te voet en met een koets terug. Hun tocht door het Drentse land werd in een boek vastgelegd. Tegenover het station heeft een plaatselijke kunstenaar de naam van de stad in graffiti op een oude loods gespoten. Aan de andere kant van het spoor is een oud hoofdkantoor van de DSM en wat verder op verrijst het fabriekscomplex van FORBO.
15.     Steenwijksmoer
Tocht: 71 (15)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Bij binnenkomst staat een moderne loopstal, maar dan een keer in een verfrissende architectuur. Er staat een grote RK-kerk met een witte beeldengroep. Hoewel het dorp klein is, is er toch een mooi sportcomplex en een speeltuin. Langs de richting Nieuwe Krim liggen boerderijen, een grote woonboulevard, een trappenfabriek en een atelier.
16.     Nieuwe Krim
Tocht: 71 (16)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Een smal kanaal moest vroeger het afgegraven veen afvoeren. Bij de kruising met de Nieuwe Dijk staan wat kleine huizen en aan de overzijde van de vaart liggen de grote boerderijen. Volgens een man met een baard had iedereen in de kleine huizen wel een varken, schaap of geit, soms in of achter de huiskamer. Het was een manier om te overleven. Voor een garage staan nieuwe blauwe tractoren.
17.     Dalerpeel
Tocht: 71 (17)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Dalerpeel is langs een vaart gebouwd, waarover ooit de turf werd afgevoerd. Er is duidelijk geïnvesteerd in het dorp. Er staat een grote nieuwe school met een activiteitencentrum voor de buurt. In een rijtje seniorenwoningen zitten de bewoners buiten. Er loopt een fietspad richting Coevorden langs de volgegroeide ijsbaan en een stukje vergeten hoogveen. Een mooi maar heel klein natuurgebied.
18.     Vossebelt
Tocht: 71 (18)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Een vrouw zit op een stoel voor de stal van de boerderij. De koeien staan elders in de wei. Het zijn geen melkkoeien, maar vleeskoeien. Echt boeren is er niet meer bij. Veel huizen zijn door nieuwkomers betrokken. Op een weitje staat een eenzame voetbaldoel. De vrouw legt uit, dat Vossebelt niet alleen de doodlopende straat is, maar het hele gebied tot aan het kanaal.
19.     Hoogehaar
Tocht: 71 (19)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Aan het kanaal Coevorden-Zwinderen staan twee witte huizen bij de brug. Het kanaal ligt er stil bij, er kan niet meer over gevaren worden. De bruggen zijn te laag. Een grote landbouwmachine kan net over de brug.
20.     Ballast
Tocht: 71 (20)
Bezocht op: 30 juli 2008
Provincie: Drenthe


Ballast is nu de naam van een straat geworden. Het Loodiep komt uit in het kanaal. Vissers hebben hier hun stek. De oude sluis ligt er nog en langs de kant van de weg staat een stenen bank, waar niemand op wil zitten. Twee jongens zijn met hun opblaasboten op weg naar het water. Het is warm vandaag.