Tocht 66 - Kamperveen en een restje Zwolle
Datum:
05 Juni 2008
Weersomstandigheden:
In de ochtend bewolkt naar regen; in de middag zon
18 - 22 graden.
Wind: Noord-Oost 2



Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Zwolle met de trein
Tocht: Zwolle – Wesep op de fiets
Rond Zwolle nog 3 resterende plaatsen bezoeken (Frankhuis, Westerholte en Spoolde), daarna over de IJssel naar het Kamperveen.
Wezep - Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein op de fiets



Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht: 71 km
Totaal: 99 km
Aantal plaatsen:  18
 
1.     Frankhuis
Tocht: 66 (1)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Via industriegebieden van Zwolle, een nieuwbouwwijk en een nieuwe brug over het Zwarte Water is daar weer een nieuwbouwwijk Schoonhorst geheten. Op een schoolplein mogen kinderen even meerijden met een ziekenauto, die ook nog de sirene aanzet. Het is vast het hoogtepunt van een project over “ziek zijn”. Wat verscholen ligt de haven voor woonboten. Een oudere man met baard en hippy-uitstraling woont er en wil nooit meer weg. Hij heeft zelfs een stukje land erbij met een terras en een schuurtje. De gemeente heeft onlangs de haven nog laten opknappen. Verderop ligt het eigenlijke Frankhuis. Een dijk met wat huizen en een splitsing, waar vroeger vast een veerpont is geweest. Twee mooie witte huizen verschuilen zich achter de leilindes. Wat verderop begint de nieuwbouw pas echt, maar er is wel nog een groot herenhuis te koop.

2.     Westerholte
Tocht: 66 (2)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Het fietspad gaat met een mooie futuristische fietsbrug dwars over de drukke verkeersweg heen richting Westerholte.Naast een paar karakteristieke oude huizen is het vooral een nieuwbouwwijk, die ruim 30 jaar geleden op opgezet. Achter de moderne Stinskerk staat nog een oude klokkenstoel, maar voor de rest hebben de huizen en het winkelcentrum de uitstraling van mensen, die hier rustig willen wonen en ergens in Zwolle hun werk hebben. Een bewoner heeft zijn volkstuintje aan de overkant van de weg en vind dat hij 32 jaar gelden een goede keus heeft gemaakt. Op de kleine witte boerderij woonde toen nog een keuterboertje
3.     Spoolde
Tocht: 66 (3)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Achter de hoge kantoorpanden, die Zwolle en dynamische uitstraling moeten geven, een industriegebied en wat vervoersaders valt de drukt plotseling weg. Achter een stenen wal staan de huizen van een rustige weg, die nu dood loopt. De weg gaat de andere kant wel door richting Katerveer. Er zijn hoge bomen, bijna geen verkeer en stukjes weiland. In de verte staan de kantoren. Een deskundige in de electro-accupunctuur heeft in een boerderij van 1740 zijn praktijk gevestigd en de hooiberg laten staan. Onder de snelweg door verschijnt de schoonheid van de oude sluizen van Katerveer, waar net een bruidsrapportage wordt gemaakt. Het paar is er duidelijk blij mee.
4.     Zand ('t)
Tocht: 66 (4)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Via de “hongerbrug” over de IJssel bij Zwoll,e waar in de hongerwinter duizenden westerlingen passeerden op weg naar een beetje voedsel, de Zuiderseestraatweg en een smalle brug bij het verkeersknooppunt Hattummerbroek, is daar het vlakke stille land van de oude IJsseldelta. De naam van ’t Zand vertelt, dat het hier wat hoger was en mensen er veilig voor het water waren.
Het zijn vooral boerderijen. Bij de eerste is het druk van de auto’s en een groot aantal koeien staan bij elkaar gedreven. Ze wachten op de pedicuuur, die bezig is met stevige exemplaar, dat vastgebonden staat in een ijzeren rek. Met eren slijptol schraapt hij de hoeven af, zodag de dieren weer goed op de poten kunnen staan. De boeren en zijn assistent vertouwen me niet. Ze vragen direct of ik van de partij voor de dieren ben. Als ik ontken mag ik een foto maken, als ik er geen misbruik van maak. Een paar huizen verder hangt een vrouw de 11 oranje shirtjes aan de waslijn, samen met 11 donkere broekjes. Ze zijn vast van de plaatselijke voetbalclub.
5.     Zalk
Tocht: 66 (5)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


De oude kerktoren van Zalk is vanaf de IJsseldijk mooi te zien boven de hoge bomen. Zalk ligt mooi in de oksel van de rivier en heeft alles wat een dorp moet hebben. Een oude kerk en een kerk van een latere afsplitsing, wat verspreid liggende boerderijen, nieuwe school, wat huizen ertussen, een molen en een mooi kerkplein. Ergens moeten nog resten van een kasteel liggen.
Zalk was al een heerlijkheid in 1213 en de kerk stamt uit 1400. Ernaast staat een huis waar de schout woonde en die Schultekamer heet. De vroegere dorpskroeg richt zich nu op de passerende fietsers en je kunt met een veer naar ’s Heerenbroek, wat vroeger ook een heerlijkheid was.
Een man brengt zijn witte geitjes naar een andere wei onder luide aanmoedigingen van zijn kleindochtertje.
6.     Voskuil
Tocht: 66 (6)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


De Rijksweg in de verte domineert toch wel de horizon van dit weidse vlakke land. In Voskuil staan de boerderijen op kleine heuveltjes en waren hierdoor bestand tegen de overstromingen. Er zijn oudere boerderijen me topgekweekte rozen en kleine stallen en een bedrijven met nieuwe grote stallen en een moderne villa. Aan de weg staat een verzoek om de post toch door de brievenbus van het huis verderop de gooien.

7.     De Zande
Tocht: 66 (7)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Het is maar een korte straat, die naar de IJsseldijk loopt. Een grote boerderij heeft nu een bestemming gekregen van verkooppunt van riante leren engelse stoelen. De toonzaal is overwoekerd door klimop, waartegen de rood-witte luiken fel afsteken. Volgens de overbuurman is er best belangstelling voor dit soort stolen en het kan er nog wel een druk zijn. Volgens hem stond het dorp vroeger als “Koelucht” op de kaart en die naam staat ook boven de garagedeur van het plaatselijke cafe. Het zou afkomstig kunnen zijn van de geur, die koeien nu eenmaal geven, maar waarschijnlijker is, dat er een lichtbaken stond voor de schepen op de Zuiderzee.
In een halve cirkel staan wat nieuwe huizen en op de dijk is de afgesloten rivierarm te zien. Twee rode tractoren staan in het gras te wachten op een tentoonstelling van oldtimers. Het is er mooi wonen, daar boven op de dijk, terwijl drie boten beneden wachten op hun vissers.
8.     Hogeweg
Tocht: 66 (8)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


De brug over de rijksweg is voor auto’s tijdelijk afgesloten. De weg wordt verbreed en er staat een futuristische constructie van buizen. Via een loopplank kunnen de fietsende kinderen toch naar school. In Hogeweg worden 6 grote nieuwe huizen gebouwd en ook het huis naast de kerk wordt onder handen genomen. Het is een project op de leefbaarheid van kleinen keren te vergroten. Het schooltje naast de kerk kan nieuwe leerlingen goed gebruiken. Volgen de juf van de kleuters zitten er nu 36 kinderen op. Ze zijn verdeeld over drie groepen. De groepen 3 t/m 5 en 6 t/m 8 hebben elk 15 kinderen en zelf moet ze het met 8 kinderen doen. Ze vindt het niet erg, want zo kan ze iedereen veel aandacht geven. Naast het klimmen over een klimrek, proberen twee kinderen elkaar te raken met een touw en nu moet de juf toch echt even optreden. Ze luisteren onmiddellijk. Het is duidelijk waarom het buurtschap de Hogeweg heet. De hogere zandheuveltjes werden met elkaar verbonden en de weg was tevens een dijk tegen het water. Op verschillende plaatsen liggen de wielen van oude dijkdoorbraken. Op zo’n terp staat een boerderij met een mooi ijzeren paard boven de deur.
9.     De Roskam
Tocht: 66 (9)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


De Roskam ligt op de kruising van twee wegen. Het ligt hoger dan het omliggende land en er loopt een dijk, die nu niet meer nodig is. Op het mooie huis op de hoek is een echtpaar bezig in hun rotstuin. De man vertelt, dat zijn vader nog wist, dat de Zuiderzee tot aan hun huis kwam bij overstromingen. Als kleine jongen voer hij met een bootje over het watertje, dat nu richting IJsselmeer loopt. Hij heeft gezworven over de natte, modderige land, dat net ingepolderd was. Er zijn in hun buurtschap veel mooie oude huizen afgebroken en ook de brug is verdwenen en vervangen door een duiker. De auto’s kunnen nu hard doorrijden. De geleerde heren hebben ervoor gezorgd, dat het watertje nu bijna is dichtgeslibd. De gewone mensen van vroeger waren zo gek nog niet.
10.     De Heuvels
Tocht: 66 (10)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


In het buurtschap De Heuveltjes staan de boerderijen inderdaad netjes op kleine heuveltjes. Wat verderop stroom een watertje naar het grote gemaal. Dit water was jarenlang de scheiding tussen het gebeid van de Hertog van Gerle en de bisschop van Utrecht. Eeuwenlang was het een moerasgebied waar niemand wilde wonen. Toen een grote groep Friezen door de zee gedwongen waren om ergens anders te gaan wonen, kregen ze door het stadsbestuur van Kampen, het Kamperveen toegewezen. Nu is het tot aan de horizon groen van de weilanden. Een paar brandganzen kijkt toe hoe hun jongen langs de oever grazen.
11.     Noordeinde (G)
Tocht: 66 (11)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


Noordeinde ligt aan de vroegere Zuiderzeedijk. Bij binnenkomst staat daar op een heuvel boven de polder een prachtige historische boerderij met bijbehorende schuren. Alles is nog gaaf, maar er wordt niet meer geboerd. Wel is er uitzicht op een ooievaarsnest. Het kerkje is verscholen tussen de hoge groene bomen en is klein, maar heel mooi. Het witte voorstuk is de woning van de predikant en het achterstuk is kerk. De tuin van de pastorie is bloemrijk. Op een doodlopende weg staat het restant van de oude school, die nu in de beperkte nieuwbouw is opgenomen. Op een veldje spelen kinderen onder leiding van de juf slagbal en ook hier is er een meisje dat niet goed kan slaan en een jongen, die niet tegen zijn verlies kan. Ze hebben geen aandacht voor het wonderschonen landschap om hun heen.
12.     Kerkdorp
Tocht: 66 (12)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


Er staat geen kerk in kerkdorp. Het is weeg een verhoging in het landschap met dicht op elkaar een paar huizen en boerderijen. Het is er mooi, door de vele vervallen schuren. Voor het cafe van de heer Bos staat een fietsenrek met een limonademerk, dat sinds 20 jaar niet meer wordt verkocht. De tafels en stoelen komen ook uit een ver verleden. Aan de muur hangt een vergeelde foto van een paardenspan met maar liefs 16 paarden. Het was de vader van de wereldkampioen Sjardon, die op de bok zat. Het cafe zit inmiddels al meer dan 80 jaar in de familie. Er heeft ooit wel een kerk gestaan, maar die is in 1844 door een groot onweer met bliksem verwoest. Door de vele overstromingen was de kerk steeds moeilijker te bereiken en het kwam dus goed uit om een nieuwe kerk te bouwen bij de “Zandweg”, het huidige Oosterwolde.
13.     Oosterwolde
Tocht: 66 (13)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


Er staat inderdaad een grote kerk in Oosterwolde, met een nieuwer en een ouder deel. Kinderen komen op de fiets van hun school in Kampen. Er is wel een basisschool in het dorp, maar geen scholen voor voortgezet onderwijs. Oosterwolde vervult duidelijk een streekfunctie, want er is een drogist, een bakker, een slager, een Welkoop en zelfs een viskraam. Even buiten het dorp is ook nog een winkel in textiel. De etalage is speciaal ingericht voor vaderdag met dassen, pyjama’s en lange broeken met 50% korting.
14.     Posthoorn
Tocht: 66 (14)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


De kleine verhogingen in het landschap heten hier hullen. In vroeger tijd kwam hier inderdaad de postkoets voorbij en die stopte op de kruising naar Zuideinde. Het land lag hier net iets hoger dan de omgeving. Achter een boerderij ligt een boot te wachten op onderhoud.Het is net of hij achter gebleven is bij de drooglegging van de Zuiderzee. Verder is er ook nog een camping.
15.     Zuideinde
Tocht: 66 (15)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Overijssel


Dit buurtschap was lang geleden de zuidelijke grens van het uitgestrekte Kamperveen. Hier lag een hoger gelegen zandrug. Een jongen, die Niels heet, rijdt op zijn fiets vooruit. Op zijn T-shirt staat zijn telefoonnummer met het verzoek om hem te bellen. Het was nog een actie van koninginnedag. Bij het huis naast de kerk knipt een bewoner de haag. De kerk is klein en beste,d voor de gemeente van Kamperveen.1 Kor 3:11-14 staat boven de deur.
Voor het raam hangt een aanplakbiljet van de “Open Vrouwendag”. De titel van de bijeenkomst is:”Omgaan met je talent is aan de slag gaan”.
16.     Trutjeshoek
Tocht: 66 (16)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


De bewoner van het naastgelegen buurtschap Posthoorn begint te lachen. Er zijn meer fietsers, die op zoek zijn naar de betekenis van Trutjeshoek. Hij weet het niet precies, maar hier worden de bewoners van Trutjeshoek de “Trutten” genoemd. Ze schamen zich soms voor die naam en zeggen liever, dat ze aan de Wittensteinseweg wonen. De weg naar Trutjeshoek maakt een scherpe bocht en loopt vervolgens dood in de weilanden. Achter een boerderij staat een grote boot op het droge. Het is net de ark van Noach, die op de zondvloed wacht.
Via een pad tussen hoge bomen komt men toch weer bij de doorgaande weg. Hier mogen geen honden komen.
17.     Duivedans
Tocht: 66 (17)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


De jonge boerenzoon weet niet waarom het hier Duivendans heet. Wel, dat de weg zo is genoemd. Hij heeft nooit iets gehoord in de familie over die naam. In het boerderijtje erachter wonen oude mensen, die het moeten weten, maar die zijn niet thuis. Zou het iets te maken hebben met de oude duiventil richting Wezep?
Er staat een wit huis te koop.
18.     Wezep
Tocht: 66 (18)
Bezocht op: 5 juni 2008
Provincie: Gelderland


In het weiland langs de snelweg staat eenzaam en zichtbaar een historische Duiventil. Twee mannen plaatsen een nieuw hek bij het landgoed “IJsselvliedt”. Het landgoed is nu in gebruik door het Rode Kruis en is een soort vakantieoord voor mensen, die dat nodig hebben.
Een groepje hulpverleners drinkt thee op een terras. Voor de hoofdingang staat een rode riksja te wachten op berijders. Via een kerkje kom ik bij het station, waar soldaten onder hun zware bepakking zuchten. Ze gaan na het weekend op oefening.