Tocht 15 - Acquoy en de schoonheid van de Linge
Datum:
30 Maart 2006
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
7 Graden
Wind: Zuid 5
Reisgegevens:
Met de auto naar Leerdam en terug.
Tocht: Leerdam - Leerdam
Afstand:
50 km
Aantal plaatsen:  11
 
1.     Leerdam
Tocht: 15 (1)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Zuid-Holland


Buiten Leerdam ligt de glasfabriek samen met het glasmuseum. Leerdams glas was en is beroemd. Voor de kerk staat een beeld van twee glasblazers aan het werk. Het is druk in de winkelstraat. Een vrachtwagen moet zijn spullen kwijt voor het kruitvat. Fietsers zetten hun fietsen in de weg. Een oude dame klaagt, dat de stoep niet vrij is. Een moeder winkelt met haar dochter een kledingzaak in.
Boven het gemeentehuis staan wapens van adellijke families. Ooit bouwden zij een verzorgingshuis voor familieleden, die hulpbehoevend werden. Kom daar vandaag nog eens om. Het kleine museum achter het gemeentehuis is gesloten. Het uitzicht over de Linge is mooi vanuit de tuin. Wat verder op is een bijzondere poort. Nu is onder die poort een spijkerbroekenwinkel, maar die is er natuurlijk niet altijd geweest. Ooit woonde daar de zuster van Willem van Oranje. Zij sprak er recht en beheerde landgoederen rondom Leerdam. Achter de poort lagen de stallen voor de paarden. Later werd het een meubelmakerij. De eigenaar van de spijkerbroeken had het allemaal uitgezocht en oude balken en versieringen herstelt. Via de Lingedijk loopt de weg richting Asperen. Nog in de bebouwde kom wijst een bordje naar een park (naam ?). Door een nieuwbouwwijk met namen van havensteden uit het Oostzee-gebied kom is bij een speeltuin met wandelpad. Een man laat zijn hond uit. Vroeger was daar een grote houtzagerij. Zijn schoonvader werkte ere zijn hele leven. Het hout kwam vanuit de Oostzee. De eigenaar verkocht de grond aan de gemeente om huizen te bouwen, maar bedong, dat er een park moest komen, waar de natuur zijn gang kon gaan. Waar vroeger boomstammen in het water lagen om te verzagen, liggen nu de3 omgevallen bomen. Het is er mooi, het is er stil. De man komt er elke dag, maar zal de Oostzee haven nooit bezoeken. Toen hij pas gestopt was met werken, was hij zeer druk. Nu niet meer. Hij waarschuwt mij vast.
2.     Asperen
Tocht: 15 (2)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Het oude gemaal ligt er wat verwaarloosd bij. Ooit werd hier het water vanaf de Diefdijk overgeheveld naar de Linge. Ik heb er wel eens uren gezeten om er een tekening van te maken. Nu leg ik het vast op een foto. Fort Asperen is gesloten. Het is nu het domein van de vleermuizen. Pas in het voorjaar mag de kunst er weer in en gaat het terras weer open. Lang geleden klom ik met mijn zoon Jan door een luik naar binnen. Het was er donker en mysterieus. Soldaten hadden er jaren in gelegen om te wachten op de oorlog die niet kwam. Het was 1914. Vlak voor Asperen liggen oud sluizen. Kinderen spelen op de dijk met een pony en wat ganzen. Asperen is altijd stil. De bakker is er nog, maar de frietzaak heeft zijn geluk elders gezocht. De begraafplaats bij de kerk is klein en de weg langs de wallen geeft uitzicht op de achterkant van oude boerderijen, die veilig in de vesting lagen
3.     Herwijnen
Tocht: 15 (3)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Na de snelweg liggen 2 grote radarschermen in de weilanden. In de verte het silhouet van oude molens. Herwijnen is helemaal nieuwe, gebouwd in de fantasieloze stijl van de jaren 50. Op het kale plein staat een supermarkt, waar een driftige vader zich verhaal krijt moet over lastige pubers, die geen cent meer van hem krijgen. De winkelier begrijpt het helemaal. Het oude stadhuis heeft een verlaten ooievaarsnest. De burgemeester heeft het pand ook verlaten. Het is een woonhuis geworden.
4.     Herwijnen Kerkbuurt
Tocht: 15 (4)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Enigszins teleurgesteld in het ruilverkavelingsdorp Herwijnen sla ik een weg in naar de rivierdijk.
Op het dak van een historische boerderij zit een ooievaar op zijn nest. Er blijkt een broedstation te zijn. De weg onderaan de dijk geeft zicht op een begraafplaats met nestelende ooievaars in een oude treurwilg. Op de dijk ligt een bijzonder dorp met uitzicht op de Waal, een kleine kerk gebouwd door de plaatselijke adel en boerderijen uit andere tijden. Een rode postauto brengt de post rond. Een mooie leilinde wacht op zijn bladeren. Naast een boerderij staat een klein brandweer huisje. Op het bord staat het verhaal van de gevangenis, die eronder zit. Wie heeft daar voor het laatst gezeten en wat zou hij gedaan hebben. Een haas gestroopt op het land van de heer van Herwijnen.
5.     Hellouw
Tocht: 15 (5)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Het weidse uitzicht over de Waal wordt slechts onderbroken door een beeld van een dijkwerker met een kruiwagen en een boerderij met een overstekend dak. Aan de dijk krult zich rond het kleine kerkje met uitzicht op de steenfabriek. Voor de andere huizen van Hellouw moet je weer de dijk af. De huizen staan eerste allemaal links van de weg en na de kruising weer rechts. Het zijn de huizen van de arbeiders van de steenfabriek. Die konden ze gemakkelijk zelf bouwen, omdat ze goedkoop aan stenen konden komen. Achter hun huis hadden ze een landje voor groente en een varken. Een bewoner kan me het verhaal vertellen van zijn schoonvader. Hij laat me zien hoe de ruilverkaveling van de jaren 50-60 het landschap totaal heeft veranderd. Alle begroeiing tussen de weilanden werden weggehaald, oude wegen weggehaald en nieuwe rechte aangelegd. Alleen de molengang bleef. Hij had er als klein jongetje veel gespeeld. De molenaar woonde nog in de molen onder de kleine rieten kap. De snelweg had het land verder verdeeld in twee stukken.
6.     Haaften
Tocht: 15 (6)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Vanaf de provinciale weg en de benzinepomp loopt een oude boerderijweg Haaften in.
Vlak voor de dijk, staan de restanten van een oud kasteel achter een woonhuis. Op de dijk ligt het oude Haaften met molen, kerk en rivier. Onder aan de dijk ligt een oude Wilhelminaboom, geplant bij haar geboorte. Dat moet in 1898 geweest zijn. Bij het uitzicht op de brug bij Zaltbommel staat een beeld. Je ziet en voelt het water stromen.
7.     Beesd
Tocht: 15 (7)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Beesd heeft een lange hoofdstraat met veel deftige huizen. De toren is stomp en zichtbaar vanaf alle kanten. De leilindes staan als een rij soldaten langs de weg. Er is geen echte kern, maar de Linge is er mooi.. De kerk heeft zijn bekende verhaal en er staat een dapper modern beeld. Vlak over de brug is een verwaarloosd kerkhof. Het hek is gammel en het kruis van Jesus is verroest. Een boom met indrukwekkende wortels waakt over de graven van drie Nieuw Zeelandse soldaten. Ze kwamen van heel ver en waren jong.

8.     Rumpt
Tocht: 15 (8)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Rumpt heeft het mooiste uitzicht op Beesd. De Lingedijk is begroeid met oude appelbomen. Er is een eethuis, met een saai menu, maar met de mooiste locatie. Onder aan de dijk loopt de weg met de boerderijen. Het is duidelijk, dat alles op een hoogte lag, zodat men bij overstromingen droog kon blijven. De pastorie is erg groot uitgevallen. Langs de dijk doen eenden zich tegoed aan het voedsel van een meertje, dat achter bleef bij een dijkdoorbraak. Een poes ligt te slapen in de voorjaarszon.

9.     Gellicum
Tocht: 15 (9)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Voor het dorp siert een grote buxus in de vorm van een paard op zolder in de tuin van een huis
De kerk ligt aan een weg, die haaks op de dijk staat. Hij is groot uitgevallen en heeft een deftige toegangspoort. Er liep vroeger vast een haven naar de Linge. Nu is er een kinderspeelplaats opgezet door een actieve dorp vereniging. Je kunt in een ijzeren fauteuil gaan zitten om alles rustig te bekijken
Aan de dijk heeft de bewoner een beeldengalerij geplaatst met de namen van zijn familieleden.
10.     Renoy
Tocht: 15 (10)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Renoy is mooier van de andere kant van de Linge. Het kerkje staat er gesloten bij. Er wordt verbouwd in het witte huis ernaast. Een oude boerderij wordt afgebroken, het geraamte is nog zichtbaar.
11.     Acquoy
Tocht: 15 (11)
Bezocht op: 30 maart 2006
Provincie: Gelderland


Het feest van de herkenning. Natuurlijk de smalle dijk met de huizen schouder aan schouder met aan de overkant de Linge met zijn uitwaarden. Het mooiste café van Nederland lijkt een echt restaurant geworden. De toren staat nog even scheef en zal nooit afgebouwd worden. Een grootvader zaagt hout met zijn kleinzoon. Verder is alles stil. In de dijk is een overloop gemaakt om het water van de Diefdijk weer naar de Linge te sturen. Op bord vraagt een inwoner van Acqouy om niet langer de zeuren over de herkomst van de naam van hun dorp. Dat doe ik dan ook maar niet.