Tocht 18 - Een kaart uit de Galapagos Eilanden
Datum:
03 Augustus 2006
Weersomstandigheden:
’s ochtends droog en wisselend bewolkt; in de middag regen met 2 wolkbreuken,
16-20 graden
Wind: west 4.
Reisgegevens:
IJsselstein Utrecht met de fiets
Utrecht - Rhenen met de trein
Tocht: Rhenen - Rhenen
Rhenen - Utrecht met de trein
Utrecht - IJsselstein met de fiets.

Afstand:
Utrecht - IJsselstein vv 28 km
Tocht: 60 km
Totaal: 88 km
Aantal plaatsen:  20
 
1.     Kesteren
Tocht: 18 (1)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Ik ben op zoek naar Daniële Boer, die op Craaienhof 46 woont in Kesteren. Zij postte een ansichtkaart in de “Post bay” op de Galapogos eilanden. We namen de kaart mee om hem te bezorgen. Zoals, dat eeuwenlang door zeevaarders werd gedaan. Dwars door Kesteren loopt een oude Rijnbandijk. Er is een uitspanning, die luistert naar de naam “Het Gerecht”. Achter Het Gerecht is een kleine snackbar met de naam “ Het Vonnis”. Een plaats om je galgenmaal te gebruiken.
De SRV-man weet de straat, die ik zoek en een fietsende mevrouw wijst me verder de weg. Ze is een nieuwkomer, want ze woont pas 30 jaar in Kesteren. Daniële is thuis. Normaal werkt ze als operatiezuster in het ziekenhuis in Tiel, maar de geplande operaties waren afgelast en nu was ze aan het stofzuigen. De kaart was 5 januari 2006 gepost en lag er maar een paar dagen, toen we hen oppikte. Ze was 4 maanden in Equador geweest met een vriendin. Eerst op Spaanse les, dan naar de Galapos, daarna door Equador met de plaatselijke bussen en daarna werken in een project voor kinderen met het syndroom van Down. Dat laatste viel tegen, want de sponsoren stonden in de rij en de kinderen weden overladen met (kerst)cadeaus. De jungletocht was geweldig met vijf dagen in een kano en veel vogels, krokodillen en piranha’s. Een Zweedse groep was kort ervoor in het noorden overvallen en moesten al hun spullen inleveren. Het fotoboek over de Galapagos toonde dezelfde wonderen en emoties. Er stonden meer schilpadden in en een onderwater foto van een haai.
In de gang hingen twee foto’s, een schilpad en een leguaan. Je kan dat eiland maar moeilijk loslaten.

2.     Leutes
Tocht: 18 (2)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Even buiten Kesteren begint het fruit met rood-witte borden langs de weg. In een grote hal wordt alles opgeslagen en de vrachtauto’s staan klaar voor vervoer. Een wit huis draagt de naam van het buurtschap.
3.     Aalst (Lienden)
Tocht: 18 (3)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Langs de provinciale weg staan de fruitstallen schouder aan schouder. Soms verscholen in mooie oude hoge kersenbomen. Bij binnenkomst wordt ik verwelkomt door een bord met de mysterieuze tekst www.medischefouten.nu. Bij navraag in de kersen boomgaard blijkt het om een slimme jurist te gaan, die een graantje wil meepikken van menselijke fouten. Bij de splitsing is een speeltuin voor de jonge jeugd. Het is er verlaten. Ze zijn elders op vakantie of schaars. Een mooie Betuwe boerderij rust achter een groenen haag.
4.     Meertenwei
Tocht: 18 (4)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


De weg loopt dwars door het erf van een boerderij maakt een bocht en loopt dood tegen een watergang. Koeien snuiven in de stal en de zoon van 10 rijdt met een zelfgemaakte tractor ijverig rond. Hij heeft een aantal aanhangwagen gekoppeld en stuurt nauwkeurig rond. Bij een verlaten boerderij zitten 5 jonge rode poesjes zich te koesteren in de zon. Ze willen niet op de foto.

5.     Meerten
Tocht: 18 (5)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Langs de weg liggen verspreid bedrijfsterreinen. Meerten hoort eigelijk al een beetje bij Lienden. Ik vergeet dan ook om een foto te maken.
6.     Hoogmeien
Tocht: 18 (6)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Langs de rechte weg liggen op enige afstand van elkaar verbouwde huizen en kleine boerderijen. Het uitzicht over de weilanden is vrij. Op een heuvel staat een witte boerderij met hortensia’s in bloei. Een gerestaureerde schuur heeft een rieten overkapping..Er staan melkbussen voor, die nooit meer opgehaald hoeven te worden. Achter de schuur rusten de rijen kersenbomen. Een nieuw huis aan de rechterkant heeft de plaats van een oude arbeiders woning ingenomen. Op het erf achter het huis staat een groot blauw opblaaszwembad met een volleybalnet. Hoogmeien is verlaten en niemand kan een verhaal vertellen.
7.     Ommerenveld
Tocht: 18 (7)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Een doodlopende weg ziet uit over het aangelegde Lingemeer. In de verte staan grote kranen om het zand weg te halen. Er is een vakantiedorp aangelegd. Rim 23 jaar geleden zwommen we in de fietsvakantie met Bob van de Veen en de kinderen in het toen ijskoude water. In Ommeren veld wisselen vervallen boomgaarden elkaar af met schitterend onderhouden hoogstammen. Een eigenaar in een geel shirt plukt wijnpruimen. Ze ogen nog groen, maar moeten bijrijpen. Ze doen het goed op de veiling en de oogst is ruim, want de vruchten hebben zich goed gezet. Op weg naar Ommeren ligt bij een verkeersdrempel een openbare school uit 1922. Er is een bushalte voor de bibliobus en naast de school, staat een ruime onderwijzerswoning in dezelfde stijl. Bij boerderij de ooievaar zijn geen vogels te bekennen.
8.     Ommeren
Tocht: 18 (8)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Een dorp in de Betuwe ligt op een kruispunt van een paar wegen en wat hoger op een rivierduin. Er zijn meestal een paar winkels, een uitspanning en een kerk. Zo ook in Ommeren, die zijn naam gaf aan vele families tot aan Suriname toe. Mijn oud-collega John droeg die naam met trots. De eigenaar van de winkel met witgoed heet van Ommeren, maar bleef in het dorp. Verspreid in het dorp liggen de grote boerderijen, nu bijna allemaal opgekocht en tot luxe woonhuizen verbouwd. De kerk heeft in het midden een verlaagd schip. Het kerkhof is open en er liggen een paar oude graf stenen en een rij nieuwe met de namen van vier van Ommerens erop. Kort na elkaar overleden 2 kinderen Henni en Leni van Vessum. Het was januari 1945. Ze waren 4 en 7 jaar oud. De Betuwe was onder water gezet door de Duitsers en veel mensen waren op de vlucht. Hier rusten onze lievelingen, staat op de steen. Maar wat is het verhaal en hoe groot was het verdriet?
9.     Ingen
Tocht: 18 (9)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


”Een jongen van het dorp”. Dat is de titel van een boek over Ingen. Een jongen vertok vroeg naar de grote wereld in Amsterdam, maar kon zijn dorp niet vergeten. Op de begrafenis van zijn vader, de kroegbaas, kwamen de verhalen los. Hij schreef ze op en vertelt zo het verhaal van een eeuw veranderingen. Klaas van Eldik, die ik ken van de gemeente Utrecht groeide er op en mocht als eerste gaan studeren. Hij leerde in Ingen om om te gaan met zeer verschillende soorten mensen en daar was hij nog dankbaar voor. Klaas zat in de klas bij de broer van de vrouw, die in de nieuw aangelegde boomgaard stond. Haar man praatte me bij over de fruitteelt. Hoe de geteerde palen werden vervangen door betonnen hekwerken. Hoe de takken recht moesten blijven groeien, hoe de oogst het tweede jaar begon, dat de Elstar nog steeds het meest gevraagd werd, over de concurrentie uit de rest van de wereld, over zijn buurman, die half Duitsland voorzag van appels en zelf ook kweekte als buffer voor dure tijden, hoe zijn andere buurman, de appels verpakt volgens de wensen van elk land. Het was waar van de jarenlange strijd tussen Inge en Lienden. Ze waren daar streng in de leer, net als in Kesteren. Maar het boek was maar de kijk van 1 persoon. Zo zou elk mens wel zijn of haar boek kunnen schrijven. Rechts af en dan met de bocht mee en daar is het café. De naam van de oude eigenaar staat nog steeds op de deur : Estrik. Het café is gesloten en zo mis ik mijn koffie en een uitsmijter en natuurlijk de nieuwe verhalen over het Ingen van vandaag. Het kerkplein met de muziektent ligt klaar voor een film uit 1920. De lindebomen moeten nog wat groeien. De brug over de Maurikse Wetering moet dan worden gesloopt. Het laat zien, dat het dorp met de tijd is meegegaan.
10.     Zwarte Paard
Tocht: 18 (10)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Op weg naar Zwarte Paard zwemt een gezin eenden in een sloot. Volgens het vogelboek moeten het Toppers zijn, zeldzame zomergasten met opvallende lichte ogen. Een huis verderop waarschuwt voor het lozen van gif in de Betuwe.
In Zwarte Paard staat café “Het Zwarte Paard”.Het café lag ooit aan de zandweg tussen Amersfoort en Tiel en is eeuwenoud. De overgrootvader van de eigenaar was er al kroegbaas. Met zijn 72 jaar heeft de huidige eigenaar er ook al heel wat jaren opzitten. Van zijn vader mocht hij niet in het café komen en zijn vader was streng. Toen zijn broer 5 biertjes op had kon hij een pak op zijn donder krijgen, al was hij toen al 20 jaar oud.
De weg langs het cafe was in zijn jeugd nog stil , je kon erop voetballen en zwemmen deed je in de wetering, daar waar de bodem van zand was. Verderop lagen de resten van een oud kasteel. Twintig jaar geleden kwam de provinciale weg en nu hebben de mensen nog meer haast en ze moeten overal naar toe. Al dat gejakker en gehaast, zelf snapt hij dat niet.
Drie motorrijders komen binnen om wat te eten, maar daar doet dit café niet in. Ze moeten het maar in “De witte zwaan “ in Eck en Wiel proberen, die later gesloten blijkt te zijn.
Intussen is boven Het Zwarte Paard een wolkbreuk losgebarsten . De jongen aan de tafel kijkt mistroostig door het raam naar buiten. Hij is de toekomstig opvolger , maar lijkt er niet echt zin in te hebben.
11.     Maurik
Tocht: 18 (11)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Vlak voor Maurik ligt aan de brede Wetering weer een creatief nieuwbouw complex met de uitstraling van een burcht. De bewoners behoeven niet bang te zijn voor boeven en struikrovers. Het plein bij de kerk straat eeuwige ruist uit. De boerderij ligt er verlaten bij. Het restaurant van Lodewijk XXIII is te koop. De bakker verkoopt alleen op vrijdag roombroodjes en toont op een foto trots huwelijkstaarten. Net buiten Maurik rijdt Weekamp de gevraagde rokken, badpakken en ijskasten uit over heel Nederland. De vrachtauto’s zijn bontgekleurde reclameborden maar combineren goed met het bedrijfspand.
12.     Eck en Wiel
Tocht: 18 (12)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Natuurlijk is er een veerpont naar de andere kant van de Lek, naar Amerongen. De huizen van het dorp liggen wat verspreid. Twee grote villa’s moeten in vroeger tijd scherp hebben afgestoken tegen de vele kleine huizen. De hervormde kerk, die naar Sint Anna is genoemd is bescheiden. Een groepje jongeren loopt van de camping naar het dorp en heeft geen oog voor de omgeving.
13.     Ganzert
Tocht: 18 (13)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Een buurtschap, dat vroeger een slecht naam had. Een mevrouw, die een mooie tuin nog mooier wil maken heeft er over horen vertellen. Uit het boek over Ingen weet ik, dat in de buurtschappen veel dagloners woonden n arbeiders op de steenfabrieken. Er was vaak bittere armoede in de grote gezinnen. Solidariteit en de diaconie sleepten de mensen erdoor heen.
Nu zijn alle huizen opgekapt en wonen er veel stedelingen. De buurvrouw is er geboren en getogen, die kan vast meer vertellen. Helaas is het al laat en gaat het regenen. Dus geen gesprek met de buurvrouw. Tuincentrum “De Hazenkamp” geeft een nostalgisch gevoel.
14.     Essenbroek
Tocht: 18 (14)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Op een gemaaid korenveld grazen een grote hoeveelheid kolganzen. Een paar verspreide boerderijen en dat is Essenbroek. In de verte tekenen zich de contouren af van de utrechtse heuvelrug en het silhouet van Amerongen.
15.     Luchtenburg
Tocht: 18 (15)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Bij de kruising is een “memory garden” . Vandaag is die gesloten. Het begint te regenen en de eigenaar is nergens te vinden, Een dode boom is begroeid met klimop en is zo weer levend geworden. Door de heg zie ik de tuin, die zeer symmetrisch is en rust uitstraal. Een vel blaffende hond weerhoud me om het straatje in te gaan met een rij kleine huizen. Daar moet ooit de kern van het buurtschap gelegen hebben.
16.     Hoogkana
Tocht: 18 (16)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Het is nog steeds een buurtschap. Nieuwelingen mogen meedoen, als ze zich maar normaal gedragen en niet arrogant doen. De buurtvereniging is actief, met fietstochten, een motorrit en de jaarlijks BBQ. De huizen zijn in de loop der jaren alle maal opgeknapt met veel zelfwerkzaamheid. Een laatste schuur toont de armoede uit vroeger tijden. In de tuin staan molens en een stenen herders hond, tekenen van een echte volkscultuur. Om de hoek staan de woningwetwoningen, waar kort na de oorlog politiek is gestreden.
17.     Zevenmorgen
Tocht: 18 (17)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Hoogkana gaat over in Zevenhoven. Een zelfde rij woningwet woningen en huizen die verbouwd en opgekopt zijn. Soms is nog te zien, dat er eens vele gezinnen in moesten wonen met slechts een kamer en op zolder onder de pannen plaats voor de kinderen om te slapen. Wel had bijna iedereen een bedoening met een groentetuin, wat kippen en een varken. Zo kon men overleven zonder honger.
18.     Lienden
Tocht: 18 (18)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


Het plein om de kerk mist de intimiteit van Ingen en Maurik. Een grote witte boerderij laat zien, dat het een boerendorp is. Er is een ruime plaats voor de markt.
Boven het gesloten café staat een bordje voor het raam “Ik kom niet buiten spelen”.
Een wolkbreuk barst los en ik schuil onder het zonnescherm van een kleding winkel.
Rond Lienden loopt een dijk, waar alleen fietsen mogen komen. De dijk beschermde het dorp tegen het water uit een oude rijnarm, die nu een sloot is geworden.

19.     De Mars
Tocht: 18 (19)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


De Mars bestaat uit 4-5 huizen. Naast de vlag van de vierdaagse is de theetuin van Heidi. Hij is wel open, maar Heidi heeft zich teruggetrokken bij de TV. De rieten stoelen staan verdronken in de regen. Als de zon schijnt is het er vast goed.
20.     Lede en Oudewaard
Tocht: 18 (20)
Bezocht op: 3 augustus 2006
Provincie: Gelderland


De jonger bij de kersenstal weet alleen van de camping. En die is er ook en draagt de naam van het buurtschap. Twee grote tenten wachten op goed weer om de jeugd te kunnen vermaken. Een oranje opblaasdoel staat in de regen en wil niet meer herinnerd worden aan het afgelopen WK. Een rij met wat huizen vormt Lede en Oudewaard. De meeste zijn verbouwd en herbergen bedrijfjes met een onduidelijk doel. Een oud huis oogt nog historisch met de verkleurde plastic bloemen voor het raam en een schuur op instorten.