Tocht 24 en 25 - Een natuurwerkdag en de stilte van de Krimpenerwaard
Datum:
09 November 2006
Weersomstandigheden:
Droog en wisselend bewolkt
11 graden.
Wind: West 5.



Reisgegevens:
Tocht vanuit IJsselstein en terug op de fiets o.a. via Stolwijk.

Bezoek Benschop was op 4 november bij mooi helder weer en 13 graden met een zwakke weste wind.
Afstand:
Afstand Tocht 24: 25 km
Afstand Tocht 25: 74 km
Totaal: 99 km
Aantal plaatsen:  17
 
1.     Benschop
Tocht: 24
Bezocht op: 4 november 2006
Provincie: Utrecht




Het was druk op de natuurwerkdag in Benschop. Ongeveer 30 vrijwilligers waren aanwezig op een wel heel bijzondere plek. Boerderij De Vos is een toekomstige woonlocatie van mensen met een verstandelijke beperking. Binnenkort wordt gestart met bouw van 15 wooneenheden. De boerderij De Haan aan de overkant is al wat verder. Sinds september wonen en werken daar 11 bewoners tussen de 20 en de 40 jaar. Ze zorgen voor de dieren en onderhouden het landschap. Verder werken ze in het seizoen een theehuis en er komt een ontmoetingscentrum. In de toekomst worden er demonstraties gegeven van touwvlechten met hennep uit eigen teelt. De zorgorganisatie Abrona is verantwoordelijk voor het project. Enkele bewoners en hun begeleiders werken mee op de natuurdag samen met de Knotgroep Nieuwegein.

Het gaat vandaag om knotwilgen, die aan de rand van een oude fruitboomgaard staan. Ze moeten hun lange takken kwijt. Er wordt gezaagd, afgekort, gesleept en gebrand. Het zagen gebeurt met de hand, want de stilte en de rust van het landschap zijn voor de deelnemers heilig. Pas aan het eind van de dag zullen de motorzagen hun werk mogen doen.
Klaas-Jan doet nu zo’n drie jaar mee met de groep. Het lukt hem niet om elke keer present te zijn, maar om de keer is haalbaar. Een gezin, werk en andere hobby’s maken te vrije tijd schaars. Zo is hij ook regelmatig te vinden in een werkplaats, waar oude autobussen worden opgeknapt. Hij maakt echter graag tijd vrij om lekker in de natuur te werken en dan ook nog iets nuttigs doen.
Dat is ook het motief van Dorry. Zij is pas een jaar verbonden aan de knotgroep Nieuwegein. Ze grijpt een touw om een zware tak in de juiste richting te laten vallen. Haar specialiteit is het slepen met de takken en het voeden van het vuur. Haar groentetuin moet vandaag maar even wachten.
Haar zoon Frank (14 jaar) is door haar besmet. Hij is er vandaag voor de derde keer bij en zal zeker vaker komen. Dan probeert hij wat vrienden mee te nemen. Het is voor een goed doel, vindt Frank, anders zouden die bomen dood gaan.
Paul, bewoner van De Haan, werkt ook graag buiten, vooral met dieren. De schapen kennen hem allemaal. Volgend voorjaar zullen er lammetjes komen, want de schapen hebben allemaal een merk op hun rug, behalve de ooi natuurlijk.
Het is tijd voor een pauze. De knotgroep Nieuwegein zal ook in de toekomst betrokken worden bij De Vos en De Haan. Ze zullen de bewoners begeleiden bij het buitenwerk. Uiteindelijk willen een aantal van hen op termijn gaan werken bij een echte baas.
2.     Polsbroekerdam
Tocht: 25 (1)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Utrecht


De boerderij aan de Zuidzijde is van 1892. Er staat een oude Singer naaimachine voor het raam. Op de tafel staat een nieuwe. Een klein bord aan de zijkant van het huis vertelt het verhaal van een bommenwerper, die geraakt werd en achter de boerderij was neergestort. De piloot hield het toestel zo lang mogelijk in de lucht. Dit redde het leven van 2 van zijn maten. Hijzelf en 4 anderen verloren het leven. “Ze kwamen van ver. Ze vielen voor onze vrijheid”. Het is hier een land van weinig woorden. De dam in de Benschopperwetering moet er lang geleden zijn aangelegd. Nu is het een duiker, maar vroeger was er vast een hoogteverschil van het water tussen de polders. De man, die het kerkenblad rondbrengt weet het niet meer. Het “Het wapen van Benschop” is in koude winters een opstappunt voor de twee provinciëntocht. Het ijs is nu water en een tocht lijkt ver weg in tijden van zachte winters.

3.     Polsbroek
Tocht: 25 (2)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Utrecht


De voetbalclub SPV ’81 pakt het stevig aan. Er staat een bord met “Wie op de scheidsrechter scheld, hoort niet op of in het veld”. Wat verder op is een groot speelgoedverhuurbedrijf.
Er staat een schilderij van het dorp op de loods. Binnen is er veel speelgoed. Volgens de verkoper is Koninginnedag de absolute topper, dan is alles ook weg en kan er schoongemaakt worden. In de winter wordt alles gerepareerd en hersteld. Ik krijg de folder mee. De kerk ligt er nu stil bij, maar volgens de man van het kerkenblaadje is er een grote kerkelijke betrokkenheid bij de leden. Toen de kerk hersteld moest worden, deed iedereen mee. Er zijn zelfs goed draaiende meisjes en jongensclubs. Nee, ze hebben geen last van de vergrijzing.
4.     Vlist
Tocht: 25 (3)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Een grote Duitse vrachtwagen probeert langs de smalle weg te rijden langs het veenriviertje De Vlist. Het riviertjes is in alle jaargetijden van een koekblikachtige schoonheid. Als er ijs ligt dan is De Vlist toch het aller mooist. De molen draait, door de inzet van twee vrijwilligers. Knotwilgen staan trouw langs de rivier en de sloten.
Niet iedereen is blij met onze minister-president. Een boer voelt zich in de steek gelaten.
5.     Bonrepas
Tocht: 25 (4)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


De molen werkt nog steeds en het waterschap schakelt hem in , als het water echt hoog staat.
Het verhaal, dat Napoleon er een goede maattijd heeft genoten, klopt niet. Op oude kaarten stond Bonrepas al vermeld. De bewoners zeggen trouwens Boenderpas.

6.     Bovenberg (Z-H)
Tocht: 25 (5)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Vlak boven Schoolhoven loopt een mooi boerenweggetje met sloten aan beide kanten en mooie boerderijen, waar je bed en breakfast kon doen. De zijweg naar Vlist is vernoemd naar de Fransen, die hebben eens de Hollandse waterlinie overwonnen. Daar hebben de scholieren geen oog voor. Zij hebben het druk over de proefwerken en wie de klas is uitgestuurd.

7.     Schoonhoven
Tocht: 25 (6)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Vanuit de Waag is er een mooi uitzicht over de stads gracht. Een ouder echtparen heeft moeite om een keuze te maken uit de menukaart. Een klein jongetje beklimt het beeld van de zilversmid. Langs de oude gracht is een stukje stadsmuur hersteld met een verhaal over een fabriekje waar loodwit gemaakt werd. De vrouw van het VVV weet een bijzondere plek. Vlak bij de Nes is een verloren joodse begraafplaats. Het hek is gesloten. De davidsster staat op het hek. De stenen met Hebreeuwse teksten rusten in de najaarszon. Er wordt niet meer begraven, terwijl er toch ruimte over is.

8.     De Hem
Tocht: 25 (7)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


De verbindingsdijk tussen de provinciale weg en de dijk heet nog De Hem. Een wit huis heeft zich hoog tegen de dijk aan genesteld. Een vrouw is geboren en getogen in De Hem. Vroeger was het een klinkerweg met een tramrails van het traject Schoonhoven-Gouda. Haar opa was er boer met toen 13 koeien. Dat was toen veel, nu niet meer. Ze ziet nog zo de platte wagen de dijk oprijen bij de begrafenis van opa. De hele buurtschap liet achter de wagen. Zij ook als klein meisje. Het was ver lopen, helemaal naar Bergambacht. Alle huizen haalden de vitrages weg en sloten de gordijnen.
9.     Bovenstad
Tocht: 25 (8)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Niemand kent nog de naam Bovenstad. Het is tegen Ammerstol aangebouwd, maar een vrouw met een fiets vol takkenbossen is er opgegroeid. Het uitzicht over de Lek is altijd even mooi gebleven.
10.     Ammerstol
Tocht: 25 (9)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Lang was Ammerstol een arm dorp met veel arbeiders. In het begin van de vorige eeuw groeide daar het verzet tegen de armoede en het onrecht. Ammerstol was een socialistisch bolwerk. Omdat het dorp zo arm was kon men met moeite een dominee vinden. Hij kwam er wel, de rode dominee Hugenholz. De kerk ondersteunde de arme gezinnen in tijden van werkeloosheid en de dominee was als een van de eerste een strijder voor vrede. In de oorlog werd hij vastgezet in kamp Vught, vanwege zijn preken tegen de oorlog en de bezetter. Hij zette zich in voor de opvang van de bewoners uit Veenendaal, die weg moesten bij de Grebbenberg in 1940.
Het kerkje van Ammerstol is altijd klein gebleven. Toch ligt het aan de Grote Kerkstraat.
De huizen aan de dijk zijn bijna allemaal te koop. Volgens een mevrouw, die er de hond uitlaat komt, dit door de aangekondigde dijkverzwaring. Er komt een damwand door de dijk en de mensen zien op tegen de overlast in de komende jaren.
11.     Bergstoep
Tocht: 25 (10)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Volgens een mevrouw op de fiets ligt Bergstoep aan de overkant van de Lek. Volgens mijn kaart ligt het aan deze kant. Een veerpont staat te wachten. Naast twee herbergen bestaat bergstoep vooral uit hoge bedrijfsgebouwen..
12.     Bergambacht
Tocht: 25 (11)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


De hoge kerk is in bijna de hele Krimpenerwaard te zien. Hij is op een hoger punt in het moerassige landschap gebouwd op een oude zandrug. Allerlei buurtschappen lagen “boven” of “beneden” deze berg. Ook hier een herinnering aan de vluchtelingen uit Veenendaal in mei 1940. De bewoners van Bergambacht waren netjes. Er staat een beeld van een vrouw, die het gras tussen de straattegels uithaalt. Even buiten het dorp staat een molen. Ik weet niet of hier lang geleden studievrienden hebben gewoond. Je kunt er nu eten.
13.     Tussenlanen
Tocht: 25 (12)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Weer een smalle weg tussen twee sloten met mooie oude boerderijen. De mooiste heet ook “Tussenlanen” en boven de deur gedenkt met de 2e wereldoorlog met “ Een goed geweten, breekt iedere keten”..
14.     Benedenberg
Tocht: 25 (13)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


De weg naar Kadijk is verspert en volgens een bewoner ook niet te befietsen
Er is een omleiding via Benedenkerk. Ook hier oude boerderijen, vaak gerestaureerd. Er is een oneindig wijds uitzicht over de polder waar witte zwanen zich thuis voelen. Een fietspad doorsnijdt deze ruimte. Een bord verhaald van de “Bullebak” een water monster om kinderen bang te maken en zo niet te verdrinken.
15.     Kadijk
Tocht: 25 (14)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


In Kadijk West is een mooie uitkijkplek gemaakt om alle vogels te observeren. In Kadijk Oost is het een puinhoop. De weg is opgebroken en machines zijn voor een aantal maanden de baas. Het is vast voor een goed doel, riolering en nieuwe leidingen.
.
16.     Koolwijk (Stolwijk)
Tocht: 25 (15)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland


Een weg tussen twee brede sloten en boerderijen in een oneindige vlakte. Volgens mij gaat hier het beroemde gedicht van Marsman over: “denkend aan Holland ….”.

17.     Schoonouwen
Tocht: 25 (17)
Bezocht op: 9 november 2006
Provincie: Zuid-Holland



Een weggetje tussen sloten met oude boerderijen. Vroeger liep het dood, maar nu is voor fietsers mogelijk om achterlangs in Vlist uit te komen. Twee vissers vissen vis.