Tocht 57 - Over kassen, grutten, een stiltetuin en koeklellen
Datum:
10 December 2007
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
6 graden.
Wind: Noord-west 4-6.

Reisgegevens:
Met de fiets:
IJsselstein - Harmelen –Woerdense Verlaat - Tocht 57 – Woerdense Verlaat – Kanis – Kamerik – Woerden – Linschoten – Montfoort - IJsselstein
Afstand:
Totaal: 100 km
Aantal plaatsen:  12
 
1.     Noordse Buurt
Tocht: 57 (1)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


De Noordse buurt staat als een vierkant blok op de kaart. Het is dan ook geen oud dorp, maar een buurt, die in de crisistijd is aangelegd. Eerst werd het veen afgegraven en van het gebied werd een polder gemaakt. Ooit stond er bij de dijk een mooi oud gemaal, maar dat is een jaar of 10 geleden vervangen door een nieuw exemplaar. De voormalige machinist heeft nog zijn best gedaan om het gebouw te behouden, maar de tuinders hadden daar totaal geen belangstelling voor. Want dat is eigenlijk Noorder Buurt, een nieuw stuk land met kassen en die kassen zorgden voor werkgelegenheid. Jarenlang ging het goed met de tuinbouw, maar nu staan veel kassen er vervallen bij. Ze staan op de slappe veengrond en het niet mogelijk om te werken met zware machines en dat is in deze tijd noodzakelijk om te kunnen blijven concurreren. Er is besloten het gebied weer terug te geven aan de natuur. De toekomst is voor veel tuinders nu erg onzeker. Ook voor de zoon van de ex-machinist. Investeren hier heeft geen zin en het bedrijf verplaatsen naar een ander gebied is een dure onderneming. Veel tuinders laten zich uitkopen en zoeken naar ander werk. Nee, de stemming in de Noordse Buurt is niet best.
In de vaart naar het nieuwe gemaal zwemmen kuifeenden.
2.     Noordse Dorp
Tocht: 57 (2)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


Aan de ene kant van Noordse Dorp ligt een polder aan de andere kant ligt een kleine driehoekige plas. Het kleine kerkhof achter de kerk kijkt hier schitterend op uit met in de verte de torenspits van Noorder. Er loopt een fietspad door de plas en je kunt er roeiboten huren. Een zwarte-witte poes heeft het uitstekend naar haar zin en rolt lekker op haar rug in de zon. Een klein wit huisje steekt mooi af tegen de plas en de berken met heksenbezems. De ook al witte uitspanning heet “het Plashuis”. Twee wandelaars maken er een noodstop.

3.     Zevenhoven
Tocht: 57 (3)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


Richting Zevenhoven loop een fietspad over een dijkje. Links en rechts ingepolderd land met op een paal een kiekendief als heerser van het landschap. Dan begint een hoge boezem bij de plaats waar vroeger vast een molen moet hebben gestaan.
Bij binnenkomst van het dorp staat een huis, dat van de buitenkant op een oude winkel lijkt. Pakken wasmiddelen (o.a. Persil), die al lang uit de handel zijn, staan voor het raam, evenals een ouderwetse kauwgomballenautomaat. Kinderen, die buiten spelen, vertellen dat geen echt winkeltje is, maar een hobby van hun moeder. Binnen is een kruidenierswinkel ingericht met oude blikken (Douwe Egberts), koffiemolens, een weegschaal en een houten wand met originele bakken waar vroeger meel, suiker en grutten uit geschept werd. Het is afkomstig van een kruideniers ergens in Gelderland. Ook de originele papieren zakken zijn er nog met het opschrift : “1 Pond Friessche Gort - kruideniers- en grutterswaren – uitstekend prima kwaliteiten”
Toen de kinderen waren konden zij zich heerlijk verstappen in de verschillende vakken, maar de oudsten passen er nu niet meer in. De eigenares wil best op de foto. Ze is trots op haar verzameling. Als het te vol wordt in het kleine huis, moet er soms wat weg. Ze blijft speuren naar nieuwe schatten, maar het moet niet te duur zijn.
De kerk van Zevenhoven ligt er mooi bij en schittert in lange vaart, die door het dorp loopt.
4.     Noordeinde (Z-H)
Tocht: 57 (4)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


De mensen van Zevenhoven waren vroeger vooral protestant, die van Noordeinde katholiek.
Er staat ook een katholieke kerk, maar geen gewone. Rond de kerk is een stilte tuin en de Maria-grot. Het geheel wordt trouw onderhouden door een groep vrijwilligers, sommigen onderhouden de tuin en anderen zorgen, dat Maria er mooi bij blijft staan. een vrijwilligster komt er vaak. Het is een plaats van rust en bezinning en je kijkt uit over het lage polderland.
Voor de grot staat een beeldje van een vrouw in opperste aanbidding en Maria kijkt vanuit de namaakgrot uit een hoge nis op ons neer. De tuin is in winterrust, maar zal in het voorjaar weer helemaal tot bloei komen. Er is een “betuining” van gevlochten wilgentenen en de bomen worden elk jaar hoger. Eens per jaar, op Maria ter hemelopneming in augustus, is er een openluchtmis. Dan komen mensen uit de verre omgeving om dit mee te maken.
De Europese Unie heeft meebetaald, maar ook het loon- en verhuurbedrijf van van der Hulst.
Alleen honden zijn niet welkom.
5.     Papenveer
Tocht: 57 (5)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


Er is een zwembad bij Papenveer en een groot en nieuw aangelegd golfterrein. In de zomer van 2008 zal het officieel geopend worden met een teaparty. Er loopt een brug over het brede Aarkanaal, maar de Hoekse Aarbrug is wel heel bijzonder qua vorm. Op de hoek staat een bedrijf waar je mooie sloepen kunt kopen. Je moet er wel tussen de € 35.000 en € 50.000 voor neerleggen, maar dan heb je ook een echte Piet Heinsloep. Achter Papenveer liggen de Langeraarse Plassen
6.     Nieuwveen
Tocht: 57 (6)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


Voorbij de brug over het Aarkanaal, staat een oude fabriek. Het was ooit een cooperatie van boeren, die gezamenlijk graan inkochten. Een bewoonster aan de overkant weet nog, dat hij in de jaren 60 werd gesloten. Er heeft ook nog een zaagmolen gestaan. De fabriek werd het afgelopen jaar mooi verlicht, als onderdeel van een monumentenproject in het Groen Hart. Een jaar later was het weer feest. Er kwam een tentoonstelling over die Oude Nieuveenseweg en er werd een speciale postzegel gedrukt met een afbeelding van de fabriek uit 1914.
In Nieuwveen staat een leuk klein beeldje van een groepje mensen, die op de bus wachten. De herst heeft bladeren in hun schoot gelegd. De huisarts van Nieuwveen woont in een bijna Grieks aandoende woning en er zijn nog meer bijzondere huizen te ontdekken. De lage zon schijnt mooi in de oude vaart richting Vrouwenakker en het cafe “Penolope” heeft het mooiste uitzicht over het lage land.
7.     Blokland (Z-H)
Tocht: 57 (7)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


Midden in Blokland wordt een nieuw huis gebouwd. Een hoge gele kraan hijst blauwe dakplaten, die door een rode vrachtauto worden aangevoerd
In dit buurtschap is een boerderij te vinden met de naam Smolensk. In de buurt liggen nog meer boerderijen met namen van Russische steden, zoals Odessa, Riga en Kazan. Uit de archieven van het Groene Hart blijkt, dat na de drooglegging van dit gebied rond 1799, het land verkocht werd aan een rijke belegger, die tevens financieel adviseur was van de Russische tsarenfamilie. Hij liet 10 boerderijen bouwen in de nieuwe polder en gaf ze Russische namen. Smolensk werd tussen 1809 en 1815 gebouwd en is in 2010 afgebroken met de belofte dat er weer een boerderij zou terugkomen. Er staat weer een boerderij die sterk op de oude Smolensk lijkt. Een vastgoedhandelaar heeft houdt er kantoor en zet zo de traditie van de eerste investeerder voort.
.
8.     Vrouwenakker
Tocht: 57 (8)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Zuid-Holland


De akker vlak voor het dorp ligt er mooi geploegd bij. De zon schijnt op de vette kluiten.
Aan de overkant is een paardenmelkerij en Aart Wijfjes, doet in tuinaanleg en onderhoud.
Er wordt hard gewerkt aan het herstel van de brug en auto’s moeten wachten. Voor de fietsers is een speciale gele noodbrug aangelegd, waar scholieren dankbaar gebruik van maken.
Niemand kan me vertellen waarom Vrouwenakker nu Vrouwenakker heet. Ik moet maar naar het archief gaan.

9.     Kromme Mijdrecht
Tocht: 57 (9)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Utrecht


Hoewel het buurtschap Kromme Mijdrecht aan de andere kant van de rivier staat aangegeven neem ik toch westelijke dijk. Deze is mooi met een wijds uitzicht over de polder en mooie doorkijkjes naar de rivier “de kromme Mijdrecht”. In een zijkanaaltje ligt een oude vrachtboot met een dapper blaffend hondje tussen het riet. Een meisje rijdt op een stevig werkpaard op het smalle weggetje. Tussen bomen liggen boerderijen en huizen verscholen en het buurtschap aan de andere kant is goed zichtbaar. In de polder heeft men verschrikkers neer gezet om de ganzen te verjagen. Ze trekken er zich niet van aan. Een vanger van muskusratten maakt een praatje met bewoners, zijn herkenningsstokken met rode driehoeken bungelen op zijn rug. Hij wil niet op de foto.
10.     De Hoef
Tocht: 57 (10)
Bezocht op: 10 december 2007
Provincie: Utrecht


De brug over de rivier was vroeger ook een spoorbrug. De straat heet dan ook de “Oude Spaarbaan”. Het baanwachtershuis steek donker af tegen de licht van de dalende zon.
Het traject tussen Amsterdam en Nieuwersluis is al lang opgeheven.
Langs de dijk is het dringen voor de auto’s om een parkeerplekje te vinden. Ouders halen hun kinderen uit school. Het gaat goed met de school. Er wordt hard gebouwd aan uitbreiding. Lang de over staat een paneel over het Anthonius-oeverproject. De kinderen hebben hier hard aan gewerkt. Er was een groepje, dat de waterkwaliteit controleerde, groepje dat de oever opnieuw beplanten, een groepje dat alles tekende en schilderde en een groepje voor de pers.
Het is een leuke dag geworden, het water bleek redelijk schoon en de oever werd door de school geadopteerd. De Hoef heeft een kerk, een pannekoekenhuis, een buurthuis en een fietsbrug, die door de fietsers zelf met een knop bediend kan worden.
11.     Mijdrecht
Tocht: 57 (11)
Bezocht op: 3 december 2007
Provincie: Utrecht


In Mijdrecht woont Jan Sampson, de zoon van de laatste vervener uit deze streek. Zijn vader verdiende de kost door te helpen met de ontginning van de polder en het afgraven de oude legakkers. In de oorlog leverde dat turven op, die goed gebruikt konden worden om de kachels warm te houden. Ook na de oorlog was er nog wat brood mee te verdienen, maar rond 1950 was het afgelopen. Als kleine jongen moest Jan zijn vader helpen. Het was zwaar werk in de drassige bodem. De turven moesten aangepakt worden en daarna met de kruiwagen vervoerd. Daarna moesten de pijphopen telkens worden gekeerd. Omdat de Duitsers de school vorderden, kon Jan niet meer naar school. Door eigen studie heeft hij later de lagere school afgemaakt en zijn middenstandsdiploma gehaald. Zijn oude school staat er nog naast de RK-kerk.
Jan is altijd een buitenmens gebleven en is wekelijks in de polder of op de oude forten in de buurt Samen met ander leden van knotgroepen uit de buurt werkt hij aan het onderhoud van de natuur.
Jan zag de fabrieken naar Mijdrecht komen en elke dag kwamen de arbeiders uit de hele omgeving met het spoortje naar Mijdrecht. Voor de “wilde” meisjes uit Amsterdam, die in de snoepfabriek werkten, werden de brave RK jongens gewaarschuwd door de pastoor. Ze mochten niet omgaan met deze “koeklellen”. Eens per jaar mochten ze wel naar Amsterdam, voor de stille omgang rond het wonder van Amsterdam. Verder was deze stad te gevaarlijk. Hij mocht er niet naar school om verder te leren
12.     Wilnis
Tocht: 57 (12)
Bezocht op: 3 december 2007
Provincie: Utrecht


Vlak voor binnenkomst van Wilnis ontmoet ik 2 dieren, Een schaap en een zwaan. Beide liggen in de sloot. Het schaap dood en verdronken, de zwaan mooi en agressief.
Wilnis zal altijd wel beroemd blijven door zijn verschoven veendijk. Een deel van een nieuwbouw werd bedolven onder de modder, maar door snel en vakkundig ingrijpen van het waterschap werd een echte ramp voorkomen. Een inwoner uit Mijdrecht, Jan Samson zag het gebeuren. Hij hielp bewoners met het herstellen van hun tuinen. Er lag een laag van 40 cm modder en hiertussen kon je vissen vinden van bijna een halve meter lang.
Nu is de rust weergekeerd in Wilnis. Je kunt de oude lintbebouwing nog herkennen tussen de twee vaarten in. Bij de kerk stonden wat winkels en een gebouw lijkt op een oude school.
Richting Mijdrecht ontmoet je de RK-kerk. Tussen beide dorpen was lang een katholieke enclave gevestigd.