Tocht 228 - Fietsen in de vijfhoek Helmond, Deurne, Rips, Elsendorp, Gemert
Datum:
22 September 2014
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
Temperatuur: 16 graden
Wind:NW5
Reisgegevens:
Reisgegevens
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Helmond Brouwhuis met de trein
Tocht: Helmond Brouwhuis - Helmond
Helmond – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 80 km
Totaal 108 km
Aantal plaatsen:  30
 
1.     Bakelsebrug
Tocht: 228(1)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


De Bakelse brug gaat over de Bakelse Aa. Het is een overloopgebied geworden, die door stalen kleppen het waterpeil kan regelen. De weilanden kunnen dan tot 80 cm onder water komen te staan. Als compensatie worden poelen voor amfibieën aangelegd en de das kan zich hier weer voortplanten. Op de hoek staat een wit huis met een achter een ruime tuin. Er is een zitje aangelegd met bloemen en een grote pompoen. Als men een bord volgt kan men bij de firma Pijpelaal verse paling kopen.
2.     Schouw
Tocht: 228(2)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Schouw lijkt een eenvoudig buurtschap met een paar boerderijen, maar een informatiebord helpt iedereen uti de droom. Reeds in de 12e eeuw stond hier een boerderij, die in 1340 in de archieven vermeld werd. De familie werd zelfs in de aderstand verheven als “Ter Schauw”” en door erfdeling groeide het buurtschap in 1840 uit tot 6 boerderijen. Veel meer zijn het er niet geworden. Het huis op de hoek heeft er mooie witzwarte luiken aan overgehouden en er staan nu herten in de tuin. De Karweise Loop zorgt al eeuwenlang voor water.
3.     Hilakker
Tocht: 228(3)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Tussen muren van mais komt men bij een kruising van wegen en een groepje boerderijen.
Uit de naam kan men afleiden, dat hier tussen de vele heidevelden landbouw bedreven werd en dat het land wat hoger lag. Men heeft het over bolle akkers. Er zijn nog eeg een paar boerderijen in bedrijf en een eigenaar heeft aan de overbekende naam “Krȇk Wa Woű”,”En Nauw Hek’t” toegevoegd. Waarom de beelden van Stan Laurel en Olivier Hardy hier staan blijft een raadsel. Misschien gewoon een vrolijke familie.
4.     Molenhof
Tocht: 228(4)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


De Maria Hoeve moet zich hier al lang thuis gevoeld hebben. Aan de overkant staat een boerderij met een nieuwe loopstal. Boven de ingang hangt een schilderij met de ruime afmeting van 2 x 4 meter. Hierop staan drie koeien in blauwe tinten aan de kant van een sloot. De boer zet net zijn trekker stil. Hij wilde graag een schilderij boven zijn stal en kende een vrouw, die goed koeien kon schilderen. Ze waagde zich aan zijn formaat. De 70 levende koeien liggen lekker droog binnen en ze zijn volgens de boer gelukkiger hier dan buiten. Daar is niet iedereen het over eens. De koeien op het schilderij buiten ogen buiten heel gelukkig.
5.     Klein Bruggen
Tocht: 228(5)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Er is inderdaad een bescheiden brug over een bescheiden watertje. Op de hoek van de zijweg lijkt een ezel heel gelukkig en deelt zijn weiland met een groepje hoenders. Een man en een vrouw zorgen voor het onderhoud aan kerstbomen voor het komende feest en grote schuren duiden op grootschalige landbouw, in dit geval in varkens. Aan de overkant staan oudere schuren met de beeltenis van een kalkoen. Waarschuwingsborden moeten voorkomen, dat er ziektes worden overgedragen. Klein Bruggen ligt op een klein heuveltje.
6.     Groot Bruggen
Tocht: 228(6)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Heel Engeland en heel Schotland zijn in rep en roep om eventuele afscheiding. Het toch nog onverwachts om juist hier de vlag van een onafhankelijk Schotland te zien wapperen. Er is niemand beschikbaar voor nadere toelichting. Vanuit een nieuwe open stal kijken koeien nieuwsgierig naar de voorbijgangers Via een bord komt men bij een groot Hippisch Centrum met een bord over het in- en uitladen van paarden. De aanhangwagens voor vervoer van deze edele staan als soldaten in het gelid. Er is vandaag geen paard te zien. Ook de grote brug is goed verstopt.
7.     Voort
Tocht: 228(7)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Bij de kruising staat een vierkant huis met een ploeg voor de deur. Aan de overkant is onlangs een mooi houten hek geplaatst, waarvan de planken duidelijk zichtbaar zijn. Er staat een bord bij met de tekst “Het Spekrijt”. Dat “spek” slaat ongetwijfeld op de vetweiders in de verte. Er is een bijzondere camping in Voort. De Peelblom was genomineerd voor de prijs van beste camping en misschien verdient het een prijs, omdat men hier mensen met een handicap opvangt. Ook Jan is hier vaste gast, niet alleen op de camping, maar ook op de dagopvang. Hij loopt moeilijk, er is vier jaar geleden iets in zijn hoofd geknapt. Op de opvang doet hij het liefst iets met bouwen. Vier jaar geleden was hij nog leraar bouwkunde bij defensie in Vught. Nu lukt dat allemaal niet meer. Stapje voor stapje brengt zijn vrouw hem naar de ingang
8.     Bankert
Tocht: 228(8)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Een zijweg verlaat de doorgaande weg tussen de maisvelden. Dit is duidelijk de oude weg. Bij een kruising liggen de boerderijen van Blankert. Er staat een bord, dat verwijst naar de Kruidenhoeve. De Kruidenhoeve zelf is wit en serveert een high tea in de naastgelegen tuin met tuinterrassen. In die tuin staan witgeschilderde restanten van oude schuren, die niet authentiek zijn. Dat weet een man, die hier werkt als vrijwilliger. Het was een groeizame zomer en dat is te zien aan de rijke perenoogst. De takken buigen gevaarlijk door. Helaas heeft deze zomer ook een explosie aan onkruid gegeven, en dat moet hij nu wegschoffelen. De Kruidenhoeve dateert uit 1890 en functioneerde jarenlang als een soort bank voor de peelwerkers. Wekelijks kwamen ze hier hun loonzakje ophalen. Via een varkensbedrijf werd het een zorgboerderij met mooie tuinen.
9.     Hoeven (Milheeze)
Tocht: 228(9)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Hoeven en Bankert lopen in elkaar over. Bij de afscheiding der buurtschappen staan de bijbehorende straatnamen. Er wordt hard gewerkt aan de restauratie van de St. Wilhelmushoeve, er komt een nieuw dak op. Bij de kruising staat naast een schuur, een ouderwets kippenhok, helaas zonder pluimvee. Aan de andere kant waagt een grote moderne boerderij zijn aan de verkoop aan huis van aardappelen en eieren. Op een bord keurt een vrolijke kip haar eigen ei. Voor de kinderen van de boer is een voetbaldoel opgesteld.

10.     Kaweide
Tocht: 228(10)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Aan de Rooiweg zijn de aardappelen al gerooid. Midden op het land zit een man op zijn knieën om de achtergebleven exemplaren binnen te halen. Hier in de streek dragen alle oude boerderijen dezelfde kleuren, geel en groen. Een nieuwe boerderij mag hiervan afwijken en kiest voor een rode schuurdeur. Op de hoek is een boerderij te koop, een schoonheid van verval met een grote boom. Tussen de struiken hebben twee jongens een hut gebouwd. Het ziet er professioneel uit. Helaas kunnen de bouwers er niet meer spelen, want hun vader ontdekte een wespennest.
Een bedrijf verderop verdient zijn geld met de combinatie van onkruidbestrijding en vuurwerk. Beide zijn seizoensgebonden.
11.     Schutsboom
Tocht: 228(11)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Schutsboom telt hier en daar een historische boerderij. Een man in timmermansuitrusting verklaart de betekenis van de naam van het buurtschap. Er stond ooit een boom, waar de schutterij hun wedstrijden hield, maar misschien ging ook het om het “schutten” van de schapen. De dieren werden ’s avonds bij elkaar gedreven om zo de mest te kunnen verzamelen. Maar echt bijzonder is het zelfgemaakte Christusbeeld aan de gevel van zijn boerderij uit 1896. Hij ging voor eikenhout naar de markt van Antwerpen. Het ontwerp bedacht hij zelf, net als die van de garagedeur met de spiegellijst van zijn grootvader. Zijn huidige vogelhuisjes zijn geïnspireerd op de Zaanse Schans en hij werkt nu aan een nestkast voor meerdere vogels in de vorm van een Brabantse boerderij.
12.     Milheeze
Tocht: 228(12)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Volgens de timmerman uit Schutsboom bestaat Milheze eigenlijk uit twee kernen, waar wegen elkaar kruisen. Er is dan ook geen echt gezellig marktplein, wel een kerk met een beeld van een wat droevige peelwerker. De nieuwe school heeft een halfronde vorm rond een pleintje met een speeltoestel. Natuurlijk heeft Milheeze zijn molen en zijn kapel en een fietscafé. Achter de ramen van het huis “De Malle Molen” staan spullen uit grootmoederstijd en op de deur looft een gedicht het Brabantse land, waar over de dreven nergens ter wereld de zon zo mooi kan ondergaan. Het witte beeld van Jezus bij de kerk onderstreept dit gevoel.

13.     Klef
Tocht: 228(13)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


De bewoners van dit buurtschap hebben geen moeite met de naam van hun straat. Het ligt dan ook op de grens van de bossen van de Stippenberg en de oude Peeldijk. Een boerderij met rode luiken heeft nog een heerlijk rommelig erf, de boerderij verderop is perfect aangeharkt. Een zijweg draagt de naam Steenoven en hier bouwt men een huis met een duurzame energievoorziening. De steenoven is inmiddels veranderd in een grote fabriek van de firma van Ommeren en Zn. Ze doen in intracoating.

14.     Rips
Tocht: 228(14)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant



Rips heeft sinds 2008 een echt Bosmuseum. Bij de kruising van de wegen staat een overdekt paneel met veel foto’s en verhalen over het ontstaan van Rips. Hierbij speelde ruzies over grenspalen een rol, totdat keizer Karel V er in 1544 een einde aan maakte en “Ripse Paal” de grenzen bepaalde. Tussen 1880 en 1920 werden de omliggende heide verkocht aan rijke kapitaalbezitters uit andere delen van ons land. Er werden bossen geplant en de heide werd ontgonnen. Nieuwe boeren kregen nieuw land. Volgens een plan van de Heidemij werd in 1920 het dorp Rips gesticht, waar arbeiders en middenstanders zich vestigden. Inmiddels heeft het dorp een nieuwe kerk gekregen met een bijzonder zadeldak. Er staat een nagebouwde schuur op een veldje, waar dierendokter S. Kijkgraag soms spreekuur houdt. Het beeld van de pionier staat voor het buurthuis en het plaatselijke café D’n Eik eert de bosgeschiedenis. Kinderen spelen op het pleintje en er zijn veel huizen te huur.
15.     Vossenberg (Gemert)
Tocht: 228(15)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Op weg naar Vossenberg ontmoet men een oude tractor, die vandaag bewaakt wordt dor een herdershond. Bij de afslag richting Vossenberg staat het bedrijf van Kosse, dat asbest graag wil verwijderen. De weg loopt tot aan een klein kerkje, waar protestanten zich op zondag verzamelen. Het oogt nieuw, het achterliggende kerkhof ziet er ouder uit. Een woonhuis heeft het uiterlijk van een schooltje, maar het kindertal van Vossenberg was ongetwijfeld onvoldoende.

16.     Elsendorp
Tocht: 228(16)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Net als Rips ligt Elsendorp op de kruising van doorgaande wegen. Een oud gebouw wordt opgesierd door een grote hoeveelheid satellietschotels. De naastgelegen straat heet Kloostertuin. Een oudere bewoner kent de geschiedenis. Het was een klooster van zusters van een Duitse orde, maar die stierven 20 jaar geleden uit. Nu wonen er Polen, die werken in de voederkeukens van een nertsenkwekerij. De kwekerij zelf ligt buiten het dorp. Bij de kerk is een groot kaal plein en de meeste huizen zijn nette rijtjeshuizen. Elzenbroek kan zich verheugen op een nieuw gebouw voor de artsenpraktijk.

17.     Wolfsbosch
Tocht: 228(17)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Er zijn hier geen wolven meer en het bos werd industrieterrein, waar een hoge gang twee loodsen verbind. Het nieuwe pand van Verhagen Ramen is net klaar gekomen. Het is even zoeken naar de laatste overblijfselen van het oude Wolfsbosch. Een boerderij doen in varkens en een tankwagen brengt net nieuw voer. Aan het einde van de weg, aan de rand van het bos, ligt een gerenoveerde boerderij met natuurlijk groengele ramen en deuren.

18.     Hoogen-Aarle
Tocht: 228(18)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Zowel de Hooge- als de Lage-Aarle leiden naar een open plek in het bos. Er staan maar een paar huizen. Eén bewoner heeft genoeg van alle mensen, die op zoek zijn naar de camping “De Koekoek” en plaatste een duidelijk bord. In het bos staan een vakantiehuisje met twee lege kratten bier voor de deur.

19.     Kivitsbraak
Tocht: 228(19)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


In de verte steek een televisietoren hoog boven de horizon uit. Een oprit leidt naar een boerderij met melkvee en een tamme kastanje. Het bedrijf wordt gerund door vader en zoon. Vooral de vader heeft het niet op bezoekers, die onverwachts foto’s maken. Er zijn in de buurt onlangs al een paar trekkers gestolen en de diefstal was goed voorbereid. . De zoon heeft een wervend bord geplaatst bij de weg. Hij heeft liefde voor zijn vak en biedt zijn koeien een 5-sterren onderdak.

20.     Esp
Tocht: 228(20)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Aan een zijweg staan twee mooie boerderijen tegenover elkaar. Op de witte schuur van de ene staat de naam van het buurtschap, de andere heeft een oude waterput hersteld. Wat verderop vertelt een bord de geschiedenis van het buurtschap Erp, dat al uit de 12e eeuw stamt en in 1340 in de archieven stond. In de 15e eeuw werd hier de omgrachte “Esper Hoeve” gesticht, die later overging aan een Duitse orde. Later werd de hoeve particulier bezit en sinds 2003 is de gracht voor een deel hersteld.
21.     Neerstraat
Tocht: 228(21)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Bij het streekmuseum De Tolbrug rijdt de laatste camper binnen voor een overnachting bij de Stichting Vrije Recreatie. Het museum is op maandag gesloten, maar Neerstraat heeft als bijzondere attractie de Peelbreuk. Dat is een breuk in de aardkorst met horsten (de aarde wordt omhoog gedrukt) en slenken (de aarde daalt). De slenk hier loop dwars over de weg en ligt 1,5 meter lager. Het streekmuseum vertelt nog meer over overmatig plaggen van de heide en de komst van stuifzand., maar was een eeuw geleden.

22.     Zaarvlaas
Tocht: 228(22)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Hier liggen een boerderij, een nieuw gebouwd woonhuis en een huis verscholen in het groen bij elkaar. De brievenbus van het huis heeft de vorm van een tractor. De eigenaar van het verscholen huis komt thuis met zijn auto en maakt de slagboom open. Hij heeft zijn plas lang moeten ophouden, maar is nu op eigen terrein.

23.     Geneneind
Tocht: 228(23)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


De straatnamen verwijzen hier naar de oude buurtschappen. Geneneind is een zijstraat van Zaarvlaas. Een groot landbouwbedrijf heeft een ruime paardenbak en hier staat ook de bol met gaas tegen vliegen en ander ongedierte. Het clubhuis De Pitstop is waarschijnlijk van de plaatselijke scouting. Aan de overkant liggen de sportvelden en tennisbanen. Groepjes kinderen hebben hier geoefend of getraind. De gesprekken gaan over school. Bij het gebouw van het IVN bloeien de bloemen nog weelderig en een metalen beeld zou wel eens een bloem kunnen voorstellen.
24.     Zand
Tocht: 228(24)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Nog voor de eerste huizen van Zand liggen de voetbalvelden van de club uit Bavel. De naam is BAVOS waarbij de O de vorm van een voetbal heeft gekregen. Op de hoek is een nieuw huis gebouwd in de stijl van een Brabantse boerderij. Verderop splitst de weg zich en blijkt Zand toch wel een echt buurtschap te zijn.

25.     Ven (Bakel)
Tocht: 228(25)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Ook het buurtschap Ven is een straatnaam geworden. Achter een elektriciteitshuis liggen de maisvelden. Die gaan plotseling over in een golfveld, waar een eenzame vrouw haar balletjes slaat. De boerderij op de hoek kijkt toe.
26.     Bakel
Tocht: 228(26)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Na de vele buurtschappen in de omgeving is het weer eens goed een kerktoren te zien. De kerk heeft een toren van formaat. De bibliotheek van Bakel timmert aan de weg in een mooi nieuw gebouw. Er staat een gedicht op een zuil met de strofe : “Boeken zijn gevuld met avonturen, zoals in jouw dromen”. Op de gevel hangt een kleurrijk beeld van de Kleine Kapitein in een boot met rondom twee vissen. In de straat tegenover de kerk hangt aan een café een balkon. Een kunstenaar schilderde er mensen op, die feestelijk het dorp inkijken. De mensen uit omliggende buurtschappen kunnen in Bakel terecht voor een echte slager en een echte bakker en bij een kruising staat een beeld voor de vrede met de uitspraak: “Vrijheid geeft wat te doen”. Een grote stenen bol wordt omhoog gehouden door een rode, een zilveren en een blauwe spriet.
27.     Overschot
Tocht: 228(27)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Het industrieterrein van Bakel draagt de naam Overschot, maar een straatje met een scherpe bocht vormt het oude buurtschap. Aan het huis op de hoek hangt een bordje, dat men hier eerste hulp kan bieden en dat er ook een verbandpost is. Hanny en André Rovers staan voor u klaar. Na de bocht is er landje met groente, vooral de prei staat er goed bij. Achter het hek liggen de grijze loodsen van het industrieterrein.

28.     Benthem
Tocht: 228(28)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Het lijkt alsof het buurtschap Benthem is opgeslokt door de nieuwbouw van Bakel. Vooral een pleintje met ruime huizen en bomen zou het vroegere centrum van Benthem kunnen zijn. Een bewoner komt net thuis met zijn bestelwagen. Hij heeft het over “De Benthem”. Het restant is nog te vonden achter de benzinepomp na de rotonde. De benzinepomp is van Texaco en een voormalige boerderij lijkt de enige herinnering aan het buurtschap.

29.     Nuijeneind
Tocht: 228(29)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Bouwvakkers zijn bezig met het houten skelet van nieuw dak. Er staan hier in Nuijeneind maar een paar huizen langs de weg, die een scherpe bocht maakt. Hier is echter ook de parkeerplaats en de ontvangst van recreatiepark De Bosparel. Het terras is verlaten en de slagbomen gaan alleen open voor de gasten.

30.     Mathijseind
Tocht: 228(30)
Bezocht op: 22 september2014
Provincie: Noord Brabant


Langs de hoofdweg is een weitje waar een groepje gelukkige ezels. Merrie en veulen staan dicht bij elkaar. Aan een zijweg staan de oude boerderijen, die samen de kern van Mathijseind vormen. De boerderijen zijn nog in bedrijf. Balen hooi zijn mooi afgedekt onder een groen zeil. Een dame komt met haar rollator de post halen en gaat een “tas koffie doen” bij haar buurvrouw. Naast haar boerderij liggen stapels tonnen en kuipen te wachten op een bestemming.