Tocht 227 - Over een oude bron, historische boerderijen en hoe Helle een hel werd
Datum:
09 September 2014
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
Temperatuur: 20 graden
Wind:NO3
Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Beek met de trein
Tocht: Beek - Bunde
Bunde – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets
Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 57 km
Totaal 85km
Aantal plaatsen:  27
 
1.     Grevik
Tocht: 227(1)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Huize Genbroek stamt uit de 17e eeuw en was en is een boerderij rond een binnenplaats. Nu zijn er appartementen in gevestigd. De meanderende Keuterbeek doorsnijdt het Kelderbos en men is druk bezig de natuurwaarde ervan te herstellen. Bij een wit restaurant met rood-witte zonneschermen splitst zich de weg. De ene weg loopt langs een kerk. De andere passeert een oude boerderij met fruitbomen en kisten appelen voor de deur. De ronde toegangspoort van een boerderij tegenover is bijna dicht gemetseld. In een weiland staan robuuste beelden van dieren. Ze hebben het hier naar hun zin. Deze weg loopt dood. Een witte boerderij aan de Kapelstraat schittert in het zonlicht van de herfstdag. In het dorp zijn walnoten te koop.
2.     Kelmond
Tocht: 227(2)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Een vuilnisauto is eigenlijk te groot om zonder schade langs de geparkeerde auto’s te maneuvreren. De huizen en de voormalige boerderijen staan dicht bij elkaar langs de smalle weg. De toegangspoort “Ut Boerderieke” valt op door de korenblauwe kleur en de geschilderde witte bloemen. Tegen een gevel kleurt een lijsterbes fel oranje . Midden op een kruispunt staat een kapel, ooit een rustaltaar bij de sacramentsprocessie. Hij is in 1903 gebouwd.
3.     Klein-Genhout
Tocht: 227(3)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


De weg gaat rechtsaf omhoog. Een pop in een boerenkiel in de heg vraagt om aandacht voor een Tiroler-Party met veel Polka-Power. Voor de rest is het heel rustig in Klein-Genhout. Een liefhebber heeft een oude brandweerauto voor zijn deur gezet en een wit vakmanhuis met zwarte balken geeft een zeer Limburgs gevoel. Er staat ook een rijtje gewone huizen halverwege de heuvel en bijna op de top is een groot landhuis gebouw; Huize Nieuwenhof uit 1916. Naast het huis zijn bogen voor rozen opgericht, die nog in bloei moeten komen. Een kunstig geknipte buxusstruik heeft de vorm van een vriendelijk dier met twee oortjes.
4.     Groot-Genhout
Tocht: 227(4)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


De school van Groot-Genhout is weer begonnen. Het is mooi weer en juffen en kinderen bivakkeren buiten. Een straat heet “Op de Hooge Boom” en dat klinkt toch leuker dan de Pastoor Welterstraat. De kerk van het dorp is royaal uitgevallen en heeft een parmantig rond torentje. Hij wordt gerestaureerd en bouwvakkers lopen heen en weer met balken. Het beeld van de heilige Hubertus kijkt tevreden toe samen met een liggend hert. De provincie Limburg en het Bisdom Roermond betalen de rekening

5.     Spaubeek
Tocht: 227(5)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


De weg bovenover naar Spaubeek geeft een wijds uitzicht over het DSM-complex in de verte. Bij binnenkomst is alles weer oer-Limburgs door een witte boerderij met een kruisbeeldtegen de muur. De rode achtergrond van het beeld van Christus versterkt het afgebeelde drama. Voor een halfrond appartementencomplex staat een groot boomachtig houten beeld van een bloem. Het dorpsplein met de Pluswinkel is ruim en eigentijds en wat sfeerloos. Het bijbehorende beeld verbeeldt samenwerking, terwijl de afgebeelde figuren elk een andere kant op kijken. De kerk is ruim bemeten, evenals de voormalige pastorie, die nu een woonbestemming heeft gekregen inclusief een plastic koepeltje boven de ingang. Het station ligt even buiten het dorp.
6.     Hegge (Nuth)
Tocht: 227(6)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Een man met hond verklapt een kortere weg naar Hegge. Een smal pad loopt parallel aan de snelweg A76 richting Heerlen. Bij de verharde weg wijst een bordje naar Huis ten Dijcken uit de 17e eeuw, dat sinds kort onder de Natuurschoonwet valt. Naast het landhuis staan de muren van een imposante tiendschuur met witte speklagen. Hier werd van elke pachtboer een tiende van zijn oogst opgeslagen en aan de grootte te zien was er veel te halen. Een weg kronkelt zich ophoog en een groot wit huis heet u welkom voor koffie, gebak en een overnachting. De huizen langs een lange doorgaande Heggestraat vormen samen Hegge. Achter een huis met op de muurankers 1881 zijn alle bomen in zilverpapier gewikkeld. Ook alle uitsteeksels aan de gevel ondergaan hetzelfde lot, tot aan het hoefijzer toe. De vrouw in de deur vlucht schichtig het huis binnen. Het raadsel blijft.

7.     Nagelbeek
Tocht: 227(7)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


In de immens grote boerderij op de hoek is een boerderijwinkel gevestigd. De weg loopt langzaam omhoog met aan beide kanten mooie oude boerderijen. Salon Rachel heeft iets met Parijs en moet daarom extra aantrekkelijk worden geacht. De boerenschuur van het Wiertzer Höfke uit 1758 heeft een mooie houten deur en de balken zijn opgevuld met bruine leem. Een jonge postbode doet zijn werk op een mountainbike en dat gaat lekker snel. De weg naar boven gaat over in een holle weg met grint en kuilen en bij een splitsing in het bos verschijnt Maria tegen een hel blauwe achtergrond. Hier stroomt ook de Nagelbeek, die maar een heel klein stroompje is.

8.     Grijze-Gubben
Tocht: 227(8)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Boven op de heuvel tussen Nagelbeek en Grijze-Gubben is een afgraving voor zand en grint. Er is hier een mooi uitzicht en dan daalt de weg weer naar beneden. Bij een boerderij zijn aardappelen en uien te koop en kan men bloemschikken bij Marion Meels. Midden op de splitsing schittert een kapel in het zonlicht. In het dorp zorgen een heel rood huis en een witte Limburgse boerderij voor een mooi contrast.

9.     Terstraten
Tocht: 227(9)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Het is een stukje klimmen naar de top, waar de zijweg naar Terstraten begint. Op de hoek staat een grote boerderij met witte en donkere banden. Dan daalt de weg en geven de mooie boerderijen en de doorkijkjes de fietser een buitenland gevoel. Het huis op nummer 8 heeft een klein poortje opgebouwd uit zwarte stenen.

10.     Helle
Tocht: 227(10)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Helle heeft geen eigen naambordje, maar de weg is wel vernoemd naar het buurtschap. Er staan maar een paar huizen en een oude boerderij onder hoge bomen. Het lijkt hier heel idyllisch, tot een bewoonster je uit de droom helpt. Het is oorlog tussen haar gezin en de buren. De laatste doen er alles aan om haar leven onmogelijk te maken. De lijst van pesterijen is lang, van het vastlassen van deuren, het plaatsen van lichtmasten en camera’s, het blokkeren van doorgangen, het stalken onderweg en het gooien van glazen naar vriendinnen. De politie kan er weinig aan doen en praten helpt niet. Er straalt wanhoop uit haar ogen. Helle werd voor haar een hel.
11.     Tervoorst
Tocht: 227(11)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Terwijl de omliggende buurtschappen elkaar beconcurreren in schoonheid en boerenhoeven heeft Tervoorst een straat met nette rijtjeshuizen. Een man rijdt op een soort scooter en spuit een bestrijdingsmiddel tegen het onkruid. De school is een werkplaats voor kunstenaars geworden en aan een gevel hangt een bordje, modevakschool van Ria Janssen. Wordt er nog genaaid of is het nostalgie?
12.     Nuth
Tocht: 227(12)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Na een reeks van kleine dorpen en buurtschappen blijkt Nuth een duidelijke verzorgingstaak voor de omgeving te hebben. Er is een grote supermarkt met ruime parkeerplaats en een straat met winkels. Onder een boom staat een voormalige school, waar nu vrouwen creatief bezig zijn. Het gebouw heet Kabuuske, er is een wereldwinkel en zanggroep “Eigen Wies” oefent op maandagavond. Het is een gebouw om zuinig op te zijn. Rond de kerk liggen staat een rijtje grafkruisen en een beeld opgebouwd uit grote ruwe stenen. Drie vrouwen komen uit een opleiding voor schoonheidsspecialist. Ze zien er verzorgd uit. Bij een stenen bank langs de drukke weg zit een man in zijn scootmobiel. Hij zit hier elke dag. Toen hij zijn huis aan de Dorpsstraat kon verkopen, had hij voldoende geld om de huur van een nieuw gebouwd appartement te betalen. Dat was 800 euro per maand. Er zit in ieder geval een lift in en dat kan niet gezegd worden van de flats boven de supermarkt. Hij heeft nog in de mijnen gewerkt, wel bovengronds en na de sluiting bij Maaskabel en een aannemer. Die gingen allebei failliet en men vond hem op 52-jarige leeftijd te oud om te werken.

13.     Hunnecum
Tocht: 227(13)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


De molen van Hunnecum is van verre te zien en staat boven op de heuvel. Er staat een grote boerderij op de hoek van het buurtschap opgesierd met witte en zwarte banden. Het oude straatje loopt achter deze boerderij, maar het drukke verkeer heeft men omgeleid.
14.     Aalbeek
Tocht: 227(14)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Aalbeek draagt geen naambord, terwijl het toch een dorp is. Op de hoek staat een groot geel landhuis “Huize De Aal”. Een vrouw raapt bladeren van een gladgeschoren grasveld. Aan de overkant ligt een kapel verscholen in de heg. De weg daalt af naar de beek. ’t Pöthuske Aalbeck is tot buurthuis gepromoveerd. Aan het raam hangt het programma voor het 50-jarig bestaan van de buurtvereniging met een kinderuitstapje, de inzegening van de nieuwe kruisweg en de vraag om eigengemaakt gebak. Boven de deur van een mooi wit huis siert een gele schelp.
15.     Hulsberg
Tocht: 227(15)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Bij de rotonde staat de spits van het voormalig gemeentehuis. Een bordje omschrijft het als dak-bekroning, en dat klink mooier. Het klooster heeft een kasteelachtig uiterlijk met stevige stenen, twee trapgeveltjes en een rond torentje. In de zijstraten hebben mensen hun woongenot vertaald in luxe witte villa’s en wat verscholen staat een kruisbeeld ter nagedachtenis aan de slachtoffers van WOII. Het voetbalveld van Hulsberg gaat flink op de schop. Er komt een nieuwe grasmat.
16.     Arensgenhout
Tocht: 227(16)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Het kruisbeeld op de boek van de doorgaande weg steekt mooi af tegen de witte koeien en de grote stallen in aanbouw. Ze horen bij een grote historische boerderij. Een groot bord getuigt van de steun van de bevolking van Arensgenhout bij de realisatie van hun “hoeskamer”. Dit buurthuis is nu bijna af met dank Europa, de provincie Limburg, het Oranjefonds en een paar banken. Op het dorpsplein staat de dorpspomp als eerbetoon aan 75 jaar Fanfare St. Clemens. Zouden ze nog spelen ?


17.     Kleingenhout
Tocht: 227(17)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Aan de rand van Arensgenhout ligt Kleingenhout. Er is een staatnaam als bewijs, weliswaar als steeg.. Er staat een imposante boerderij uit 1719 met een witte klokgevel. Verderop staan andere boerderijen opgebouwd uit mergelblokken.
18.     Groot Haasdal
Tocht: 227(18)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Groot Haasdal heeft de eer om plaats nummer 3900 te zijn. Dat schept verplichtingen. Die worden waargemaakt door kasteel Bockhof met zijn vierkante toren en bijbehorende boerderij. De straat slingert zich naar de kapel met twee herten op de deur, natuurlijk gewijd aan de heilige Hubertus. Men komt langs een mooi gebouw, waarin gewerkt wordt en waar de belangengroep net haar 40-jarig bestaan viert. Er wordt uitbundig gevlagd. Een roodkleurige villa toont, dat men hier echt wel van deze tijd is, al wijzen oude boerderijen naar een trots verleden.
19.     Klein Haasdal
Tocht: 227(19)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Boven op de heuvel staat op de grens met Schimmert een watertoren, die uitkijkt over het hele gebied. Fruithof Lemmers heeft groot bord aan de boerderij hangen, met een aanlokkelijke appel en een tomaat. Ook Care 4 Kidz laat zien, dat men goed is in zorg en activiteiten voor kinderen. Oude boerderijen hebben een woonbestemming gekregen en dat vraagt wat creativiteit. Zo is een ronde toegangspoort voorzien grijze stenen en langwerpige ramen. Het staat best mooi.
20.     Schimmert
Tocht: 227(20)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


In het gemeenschapshuis van Schimmert tapt men Leeuwbier en dat komt natuurlijk uit Limburg. Op weg naar de kerk passeert men een huis met fel blauwe ramen en een versiering van een rode theepot met kopjes en bloemen. Hier geeft Marga van Poecke haar realiteitstrainingen. Voor de kerk staat de oude torenklok, die hier van 1585 tot 1998 mocht luiden en tegenover de kerk is een klein pleintje met ’t Wevertje. In deze kroeg koopt de jeugd, na lang kiezen haar ijsjes. Aan de muur hangen kleine kastjes, waar de leden van de spaarclub hun geld bewaren.

21.     Oensel
Tocht: 227(21)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Op een verhoging langs de weg heeft iemand een wel heel grote witte villa gebouwd. Boerderij “De Linde” op de splitsing is relatief nieuw. Hij stamt wel uit 1774, maar werd in 1944 herbouwd. Bij de volgende afslag houden de dorpspomp en een kruisbeeld elkaar gezelschap. Naast de boerderij met felblauwe deuren, is de Paardenpraktijk van Drs. van der Heijden. Die doet als erkend dierenarts voor paarden ook in inseminatie en osteopathie.
22.     Ulestraten
Tocht: 227(22)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Het is goed, dat er in Limburg tolken zijn. Twee dames geven aan, dat restaurant “Onder d’n Huppel” betekent, dat je daar onderaan de heuvel kan eten. Ook de kerk staat op een verhoging. Er staat een plastisch beeld van de carnavalsvereniging “De Kuitenbijters”, waarbij de nar een hapje uit een kuit neemt. Verderop is het oude stadhuis dichtgespijkerd en is een tijdlang bibliotheek geweest. De weg daalt af naar het dal en daar staat een man met baard bij een waterbron. Hij plukt de verkeerde plantjes weg, want het overblijvende mos is zeldzaam. Hij heeft de taak op zich genomen om deze bron in eren te houden, een taak die hij overnam van zijn 80-jarige buurman. Ooit was deze bron een belangrijke watervoorziening in Ulestraten en omstreken. De boeren kwamen hier hun wijnvaten spoelen tot het water gifstoffen ging bevatten. Nu kun je het weer drinken, al zit er wat teveel nitraat in. De bron heeft ook een naam, de Kaanjel, dat goot betekent. Twee weken geleden was het hier een overgelopen goot, toen het teveel aan regenwater de straat een meter onder water zette. Het Versailles-achtige kasteel verderop bleef droog.
23.     Schietcoven
Tocht: 227(23)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Een steile weg gaat omhoog van het dal naar het hoger gelegen Schietcoven. Een echtpaar ruimt de eerste bladeren op uit hun nette tuin. Voor een ander huis siert een groepje berken. Op een poort van buxus heeft een eigenaar een hondje uitgespaard. Het buurtschap wordt gedomineerd door camping D’n Uul, waarvan de meeste gasten al vertrokken zijn. De ontvangst is dan ook gesloten en de skelters liggen aan de ketting. Voor de oudere jeugd heeft men een eigen zolder. Ze moeten dan wel een trapje op.
24.     Humcoven
Tocht: 227(24)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Het dal loopt van Ulestraten richting de Maas. Veel beken en waterlopen komen hier samen. Bij Humhoven is dan ook de afslag naar Waterval en in de bocht markeren twee toegangszuilen het pad naar Landgoed Vliek. Het landgoed wordt ijverig hersteld, zodat de vroedmeesterpad weer kan floreren. Het is niet verwonderlijk, dat hier een pompstation voor drinkwater is gevestigd. Toegang is streng verboden.
25.     Waterval
Tocht: 227(25)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


De naam getuigt van veel water, maar een echte waterval is er niet. De weg loopt langs de rand van het bos met een heel mooi uitzicht op de tegenoverliggende berg. In een bocht begint het buurtschap waar een schuur wacht op herstel. De mooie vakwerkhuizen liggen verderop.
26.     Meersen
Tocht: 227(26)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


In Meersen kan men terecht voor inkopen. Het ligt vlak naast Maastricht-Aken Airport en de dalende vliegtuigen raken bijna de daken van de huizen. In de winkelstraat staat een bijzonder fraai huis opgebouwd uit bakstenen en gele marmerblokken. De zijstraat gaat naar een klein kerkje met een spits torentje en de markt. Er zijn hier wel een paar terrassen, maar echt sfeer moet men elders zoeken
27.     Bunde
Tocht: 227(27)
Bezocht op: 9 september2014
Provincie: Limburg


Het pleintje met de winkels oogt nieuw, evenals de kerk. Er is een terras waar niemand zit. In het bijbehorende café bespreken 3 mannen het wel en wee van de plaatselijke voetbalclub. Een supermarkt heeft de kleine winkeltjes hier nog niet verdrongen. Er is een ambachtelijke slager, die de klanten waarschuwt om in de vakken te parkeren. De politie controleert streng. Ook is er een bakker met vlaaien, een groenteboer en een winkel waar men tassen en sigaretten kan kopen. Een bewoner, doet nog snel een laatste inkoop en bij het station blijkt, dat er een brandmelding is in het regelcentrum voor de treinen. Heel het spoor in Zuid-Limburg ligt voorlopig plat.