Tocht 226 - Rondom Emmen waakt men over oude boerenschuren
Datum:
01 September 2014
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
Temperatuur: 20 graden
Wind:W3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Nieuw Amsterdam met de trein
Tocht: Nieuw Amsterdam - Hoogeveen
Hoogeveen – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets



Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 110 km
Totaal 138 km
Aantal plaatsen:  23
 
1.     Holsloot
Tocht: 226(1)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Holsloot staat niet op de kaart, maar heeft wel een eigen naambord. De huizen liggen niet aan een sloot, maar aan de ruime Hoogeveense Vaart. Bij Nieuw-Amsterdam ligt een spoorbrug en verderop bij Den Hool is het mogelijk om via een wit-blauwe brug naar de overkant te komen. Er is halverwege een weg, die Marokko heet.

2.     Den Hool
Tocht: 226(2)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Den Dool is een plek waar eeuwenlang boerderijen staan aan de rand van het veen, dat nu afgegraven is. De brink ligt dan ook hoger dan het naastgelegen land. Een groepje wandelaars stapt vrolijk door en heeft te weinig aandacht voor de dorpspomp onder de hoge bomen. Op een bord wordt de minicamping “Boheems Paradijs” aanbevolen, waar men romantisch kan overnachten in authentieke woonwagens. Achter de boerderij staan 10 kleurrijke exemplaren te pronken op een veldje. De oorspronkelijke zigeuners uit Bohemen zullen niet begrijpen wat er nu zo romantisch aan is om in een wagen te slapen.
3.     Erm
Tocht: 226(3)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Rond Erm ligt het Ermerveld en de Ermerplas, een recreatiegebied waar het nu stil en rustig is. De oude boerderijen langs de weg zijn gerestaureerd en ook een historische schuur is mooi zwart geverfd. Het pad is geplaveid met kleine veldkeien. Aan de schuur hangt een houten werktuig, waar de paarden het gras mee aanharkten. Aan de overkant gebruikt een man in een oranje veiligheidshesje de grasmaaier en dat werkt aanmerkelijk sneller. Voor de rode brandput mag men niet parkeren en aan het einde van de zijweg staat het restant van een molen en de naastgelegen meelfabriek. Voor een venster heeft de huidige bewoner een circuspaard geplaatst.
Bij de school aan de Bakkersteeg wordt de stilte verbroken door kinderstemmen. Veelvuldig klinkt “opa” of “oma” ten teken, dat de ouders werken en de grootouders dit deel van de opvoeding hebben overgenomen.

4.     Achterste Erm
Tocht: 226(4)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


De verbinding tussen Erm en Achterste Erm wordt geblokkeerd door een drukke provinciale weg. Het is dus een flink stuk omrijden. Ook hier zijn de boerderijen en de schuren prachtig gerestaureerd. De schuurdeuren van zo’n boerderij zijn in 2006 beschilderd door A. en L. Koopman. Hun fantasie ging niet verder dan een lieflijk heuvellandschap, waarin een vrouw met een krans in haar haartooi witte bloemen plukt. Bij een nog werkende boer wacht een soort wals op een tractor.
5.     Ermerveen
Tocht: 226(5)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Rond Emmen is men zuinig op haar buurtschappen. Ze krijgen allemaal een echt wit-blauw naambordje. Bij de eerste bocht staat een vervallen schuurtje, waar elke landschapsschilder van droomt. Bij de volgende bocht staat een handgeschreven bord, dat men de dieren niet mag voederen. Misschien is dit bestemd voor de bezoekers van de naastgelegen zorgboerderij van de familie Valkenier, waar aan een paal veel strenge huisregels staan. Men heeft niet voor niets een kwaliteitskeur gekregen. Na weer twee haakse bochten komt men bij een aantal grote schuren, waar de naam “Potato Farm” duidt op het verbouwen van aardappels. Dat klopt volgens de boerenzoon, maar volgens zijn vader is de teelt nu niet erg rendabel. Dat heeft minder te maken met de boycot uit Rusland, dan met het overschot uit de EU. Veel wordt afgevoerd naar de zetmeelindustrie.
6.     Wilhemsoord
Tocht: 226(6)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Ook hier probeert men de tussenhandel te omzeilen en de groent rechtstreeks te slijten aan de stadsbewoners. De lijst met verse groente is lang en loopt van spitskool via eieren en broccoli naar rode bieten. Op de splitsing staat een bankje onder een afdakje tegen de zon en de regen. De buurtvereniging heeft er een bord met plaatselijke informatie bijgeplaatst. Hier wordt ook de naam van het buurtschap verklaard, een naam die men hier als “Loeksham” uitspreekt. Het is een samentrekking van de naam van een rijke boer Lucas (hier Loeks) en ham (dat staat voor land). Waarom het nu Willemsoord heet blijft duister. Op weg naar de spoorlijn treft men een verlaten nest van een ooievaar aan. Aan de mest op de grond is te zien, dat hier jongen zijn grootgebracht. Bij de spoorwegovergang staan twee meisjes elkaar te fotograferen. Ze oefenen voor de rage “icebucket-chalange”,waarbij men een emmer ijswater over het hoofd moet gooien om vervolgens geld te doneren aan een goed doel. Het belangrijkste is natuurlijk, dat het filmpje op internet komt.
7.     Barge-Erfafscheiding
Tocht: 226(7)
Bezocht op: 1 september 2014
Provincie: Drenthe


Het buurtschap kent twee wegen: De Scheidingsweg en de Erfscheidingsweg. De wegen liggen langs de rand van ooit afgegraven veen en voor de achtergebleven veenarbeiders zijn bescheiden huizen gebouwd, die nu met liefde worden bewoond, omdat er ruimte rond het huis is. Bij een splising van twee waterwegen staat een grote boerderij met een geel logo van de kop van een koe.
8.     Zuidbarge
Tocht: 226(8)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Ten zuiden van Emmen heeft men een nieuw natuurgebied geschapen, dat terecht de naam van Rietlanden draagt. Het grenst aan een nieuwbouwwijk en hondenbezitters maken dankbaar gebruik van de aangelegde wandelpaden. Een grote plas heeft waarschijnlijk het noodzakelijke zand voor de nieuwe wijk geleverd. Zuidbarge begint na de brug over het Oranjekanaal. Dit kanaal is bijna overwoekerd door bomen en struiken en daardoor heel mooi. De naam “Zwaaikom” duidt op een plek waar de boten voor het veen konden keren. Op de hoek staat een lieflijk wit huis en de uitspanning aan de overkant is vandaag dicht. De molen staat er gaaf bij, al moet voor de toekomst van het naastgelegen tuincentrum worden gevreesd.
9.     Noordbarge
Tocht: 226(9)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Het Oranjekanaal wordt omzoomd met hoge bomen. Ooit zal dit kanaal bestemd geweest zijn voor de afvoer van veen en toen had men geen behoefte aan groen. Een metalen kunstwerk getuigt nog van de plek waar goederen uitgeladen werden, net als de straatnaam Laadweg. Langs de oude brinkweg staan nu luxe huizen en villa’s, maar de fabriek getuigt nog van een ander verleden. Het was een melkfabriek, die nu niet meer voor dit doel in gebruik is. De schoorsteen staat er nog wel en een veelheid van nieuwe bedrijven moet de plaatselijke werkgelegenheid op peil houden. Naast ruimte voor accountants en architecten is er de Werkfabriek, ArboNet en Werk en Vakmanschap. Men deelt de parkeerplaats.

10.     Westeresch
Tocht: 226(10)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Men verlaat het fietspad langs het Oranjekanaal en komt op een bochtige weg, die naar de brink leidt. Westeresch heeft een beschermd dorpsgezicht en dat is terecht. De boerderijen zijn zeer historisch en men is zuinig op de schuren. Zo’n schuur wordt net opnieuw geverfd en dat moet om de 7 jaar met een mengsel van zwarte carboleum en beits. Langs de brink ligt een weg met veldkeien, mooi maar slecht voor de fietsbanden. Op een bordje wordt de ontstaansgeschiedenis van dit esdorp uitgelegd, hoe de boerderijen rond de brink lagen, die gemeenschappelijk bezit was. Het is de oudste vorm van bewoning hier in Drenthe. Bij een groot wit huis aan de rand van de es hangt de Drentse vlag en in de tuin staat een metalen beeld van een roeier.

11.     Weerdinge
Tocht: 226(11)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Ooit lag Weerdinge op een knooppunt van wegen naar omliggende dorpen, nu bepaalt de drukke N364 het straatbeeld. Een tractor houdt het verkeer danig op. Langs de weg staan de Drentse boerderijen en laten zo zien, dat Weerdinge een gewoon boerendorp was, wel met een echte molen. Tegenover een creatief elektriciteitshuisje is een bedrijf, waar men echte veldkeien kan kopen. Voor de ingang ligt een wel heel grote kei, maar voor de koper is er al een flinke veldkei te koopt voor 120 euro. Een middelmaat kost 65 euro en voor 25 euro heeft men een bescheiden exemplaar. Er zijn ook veldkeitjes te koop, waarmee men een straatje kan aanleggen.
12.     Klijndijk
Tocht: 226(12)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


De weg door Klijndijk is recht en is vast een oude dijk. De huizen langs de weg zijn van alle tijden en de architect van een witte villa is speels omgegaan met het dak. Een vrouw heeft hulp van haar zoon bij het onderhoud van de tuin. Ze woont er al jaren, maar kan de weg naar het lokale hunebed niet duiden. Volgens haar staat er in Exloo ook een mooie. De zoon verwijst naar het bospad na het laatste huis en dat blijkt te kloppen. Op een open plek bloeit weelderig de paarse heide. Er zijn geen mensen. Het hunebed is bescheiden, maar vertelt wel het verhaal van 30.000 jaar geleden. Er staat ter aanvulling ook een bordje bij over ijstijden, keileem en kleine meertjes, die nu pingo-ruïnes worden genoemd. Deze hunebed lag aan de rand van zo’n meertje, dat langzaam dicht groeide tot veen. Het is nog herkenbaar in het landschap. Een mestkever is op zoek naar mest en laat zich niet foppen met een restje brood. Hij blijft zijn naam eer aandoen.

13.     Haantje (‘t) (Emmen)
Tocht: 226(13)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Op de gele fietsenrekken staat de naam van de herberg aan het Oranjekanaal Waarschijnlijk is het buurtschap naar het café vernoemd. In het kanaal is een aanlegplaats voor boten, waar twee vissers gebruik van maken. De man en de vrouw dragen eenzelfde legerpet. Ze horen duidelijk bij elkaar. Het buurtschap is een lange rechte weg met aan beide kanten huizen uit alle tijden. Een witte boerderij, die in kunst doet, draagt de naam Steentjes en ter illustratie heeft men een stapel keien bij de ingang gelegd. Er is ook een buurthuis met de simpele naam Ons Dorpshuis. Aan de overkant wil een bewoner dat iedereen 30 km rijdt en als tegemoetkoming heeft hij er een blauw haantje bij gezet. Bij het verlaten van ’t Haantje wordt men overvallen door de geur van kippenmest. Een haantje is daar niet te vinden.

14.     Kibbelveen
Tocht: 226(14)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Het is mooi fietsen langs het Oranjekanaal. Een zijweg met bijbehorende vaart voert naar Kibbelveen. Er staan nu zo’n 15 huizen en boerderijen. Er werd hier in de 18e eeuw turf gewonnen en men had vaak ruzie over de eigendomsrechten, vandaar de naam Kibbelveen. Bij de zijweg naar ’t Haantje ligt bij de ingang een grote zwerfkei. Misschien zelf gevonden, maar waarschijnlijk gekocht in Weerdinge.

15.     Noord-Sleen
Tocht: 226(15)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Bij binnenkomst wordt men verwelkomd door een mooie Drentse boerderij met een witte theekoepel in het groene wei. De brink is overweldigend Drents met zijn rietgekapte boerderijen onder de hoge bomen. Het toegangspad is vaak bestraat met kleine veldkeien en de dakrand is opgesierd met kunstig vlechtwerk van stro. Een aanplakbiljet roept om te gaan kijken naar het Tableau Vivant in Zweelo, waar ook een schaapskudde aan meedoet. De smederij van Hidding en de molen maken het dorp tijdloos.

16.     Sleen
Tocht: 226(16)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


In een voormalig schooltje is een witte steen gemetseld met het gegeven, dat Elisabeth Beversluis op 22 april 1878 de eerste steen legde voor beter onderwijs aan de kinderen van Sleen. De kerk van Sleen gaat verloren onder de hoge bomen en ook het kerkhof erachter is zeer groen. Er staat in het gras een klein monument voor de omgebrachte joden van het dorp. Het zijn er vier, waarvan er drie in Auschwitz werden vermoord: “Mogen hun zielen gebundeld worden , in een bundel van eeuwig licht” . Voor de kerk kreeg Dr. Jan Naarding een beeld als behoeder van de taal en de historie van de streek. Voor de rest is het dorp gewoon mooi met een veel te groot stadhuis, dat nu geen stadhuis meer is.
17.     Diphoorn
Tocht: 226(17)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


De weg rond Diphoorn loopt in een halve cirkel. Ergens in de verte moet de beek, de Steenerstroom, lopen. De boerderijen staan wat hoger. Preperateur R. Veltman is ministerieel erkend en om dat te vieren heeft hij een uit hout gebeitelde vogel voor de deur staan. Op nummer 10 is een melkveebedrijf en verderop staat een moderne variant van de klassieke Drentse boerderij. Een historische houten schuur is nu de woonplaats van een gezinsauto.
18.     Benneveld
Tocht: 226(18)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


De Aalderstroom loopt langs landgoed De Klencke, fraai gelegen achter een beukenhaag. De grote vensters zijn verdeeld in vele kleine ruitjes. De laatste eigenares liet de havezate na aan de Vereniging Natuurmonumenten. De weg door Benneveld slingert zich tussen de oude boerderijen door. Aan het begin van het dorp staat een prachtig gerestaureerde schuur naast een witte boerderij. In de tuin staat een kunstwerk van gekleurd glas waar het zonlicht vrij spel heeft. Benneveld bezit een kudde van echte Drentse Heideschapen, een ras dat hier al duizenden jaren thuis hoort. Op de driehoekige brink staan onder de bomen een paar beroemde schilderijen tentoongesteld, waarop Benneveld uit vroegere tijden is vereeuwigd.
19.     Zweelo
Tocht: 226(19)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


De deuren van de brandweerkazerne zijn knalrood. De Monumentenwacht woont ernaast. Op weg naar het kerkje passeert men een werkplaats uit 1896. Hier werkte eens de hoefsmid, die natuurlijk leerlingen in dienst had. De smid was “Rijksonderwijzer in Practisch Hoefbeslag”. Op de tegel boven de deur ziet men hem aan het werk met paard en al. Het gedicht “Niets meer te vragen” van Berend Masselink voorziet hoe dit beeld zal vervagen. De kerk is oud en dateert uit de 13e eeuw. Op weg naar Bistro Tante Snel komt men langs een kookstudio. Een informatiebord verhaalt van de prinses van Zweeloo uit 450, die in haar graf sieraden en andere kostbaarheden meekreeg. Voor het ronde gebouw van de kinderopvang staat een monument ter herinnering aan de drie zeges van Zweelo op de landbouwtentoonstelling “Het Zuiderveld”. Onderdelen van de wedstrijd waren, mooiste praalwagen, ringsteken, toneel en de rundvee- en paardenkeuring. Een veelzijdig volk, die van Zweelo.

20.     Aalden
Tocht: 226(20)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Aalden is bijna aan Zweelo vastgegroeid, slecht de Aalderstroom scheidt de dorpen. De oevers van de beek zijn mooi begroeid en een witte eend heeft het naar haar zin. De benzinepomp is onttakeld en de ramen van het bijbehorende huis zijn dichtgetimmerd, maar wel fraai versierd met foto’s van wandelaars door het beeklandschap. Bij het wapen van Aalden staat een soort molen, die een bloem blijkt te zijn.

21.     Meppen
Tocht: 226(21)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Bij restaurant De Tramhalte schijnt men goed te kunnen eten. De tram werd, na veel gesteggel om geld, in 1914 aangelegd en reed tot 1947. Hij liep van Coevorden naar Beilen, voor een deel over de Drentse heidevelden, maar de concurrentie over de weg was uiteindelijk te machtig. In Meppen schakelen de oude boerderijen zich aaneen. Soms staat er een kist appels voor de deur, waarvan men de prijs zelf mag bepalen. De Tiphof heeft nu de functie van brink, maar ooit lag de oude brink ergens anders. Een grote brand in 1886 zette alle omliggende boerderijen in de as. Op de huidige brink staat een pomp, die tot 1959 dienst heeft gedaan. Een afbeelding van een schilderij maakt voor toeristen het nostalgisch beeld compleet. In een sobere boerenwoning eet een boer en verwarmt zijn vrouw het water voor de koffie. In Meppen heeft een huis een bijzondere naam: “Goedzoalsj bent”. Er wonen vast gelukkige mensen.
22.     Oosterhesselen
Tocht: 226(22)
Bezocht op: 1 september2014
Provincie: Drenthe


Bij de brink heeft een boerderij een toegangspoort van twee wagenwielen gekregen. Een witte villa is gepromoveerd tot notariskantoor, terwijl een makelaar een schaalmodel van een Drentse boerderij in zijn tuin heeft staan. De kerk en de kerktoren staan los van elkaar, de toren is van baksteen, de kerk is witgepleisterd. Achter de kerk staat een heel klein winkeltje, dat nu gesloten is. Alles in Oosterhesselen wordt overkoepeld door hoge bomen.
23.     Gees


Gees heeft een Zelf Pluk Groentetuin. Langs de doorgaande weg staan oude boerderijen, waarvan schuren soms zijn gerestaureerd. Tegen zo’n zwarte schuur hingen kinderen een mobiel van kleurige vissen, terwijl voor de werkplaats van een eigentijdse meubelmaker een creatief beschilderde bank staat. Dit alles geeft kleur geeft aan het dorp. Aan de Oude Steeg staat de oude school met hoge ramen als in een kerkgebouw. Aan de overkant ligt een bakhuis wat verscholen achter een boerderij. Voor partycentrum De Zwerfkei ligt wel een heel grote kei. Zowel het café van G. Smits-Bussemaker als de coöperatieve zuivelfabriek lijken verleden tijd. Het bescheiden kerkje ligt helemaal aan de rand van het dorp.