Tocht 220 - Het waait altijd rond het Sneekermeer
Datum:
14 Juli 2014
Weersomstandigheden:
Bewolkt en wat zon aan het einde van de dag
Temperatuur: 20 graden
Wind: W5


Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Heerenveen met de trein
Tocht: Heerenveen – Sneek
Sneek – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets
Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 76 km
Totaal 104 km
Aantal plaatsen:  15
 
1.     Nieuwebrug (Heerenveen)
Tocht: 220(1)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Vanaf Heerenveen lopen een aantal verbindingen naar het noorden. Ze lopen mooi naast elkaar, de snelweg A32, de provinciale weg en de spoorbaan richting Leeuwarden met aan beide kanten een kanaal. Soms is er een historische boerderij ingeklemd tussen de beide wegen al dan niet vergezeld door een arbeidershuisje. In zo’n huisje woont een SAAB-liefhebber. Verderop staat een man op een trap en maakt zijn dakgoot schoon. Een brug is er al lang niet meer, ondanks de naam van het buurtschap. Het huis aan de overkant was ooit het postkantoor en een vergeten posthoorn siert nog de gevel. Het huis ernaast was de bakker, die verhuisde naar de overkant om vervolgens te verdwijnen. Zo gaat het met deze buurtschappen. Een SRV-wagen probeert het gemis te compenseren. Het is stil bij de jachthaven van de gebroeders Langenberg. Ze doen in jachtontwerpen en in snijpakketten.
2.     Haskerdijken
Tocht: 220(2)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Achter het achtkantige bushokje ligt de bescheiden haven van Haskerdijken. Hier loopt ook de Dorpsstraat, die eindigt bij de brede vaart. De SRV-wagen met levensmiddelen vult de hele straat en kan nergens draaien. De meeste huizen zijn bescheiden van omvang en bij het huis van de familie Smit heeft men aan de naam een aambeeld toegevoegd. Verderop zijn nieuwe huizen gebouwd en in deze nieuwbouwwijk staat het dorpshuis “ ’t Deelshûs”. De huidige school “ ’t Fiifde Ste” heeft al vier voorgangers heeft gehad. Na twee kilometer komt men bij een vaart en een eenzaam kerkje aan een doodlopende weg. Het spoor loopt er net langs. Achter het hek ligt een grote schelp, want hier kan men de Jacobsroute lopen tot Santiago de Compostella. In het kerkje woont en werkt een kunstenares en er worden concerten gegeven. In de twaalfde eeuw woonde hier de kluizenaar Dodo, die een heel sober leven leidde en beroemd was om zijn wonderbaarlijke genezingen. In 1231 kwam hij om het leven door vallende stenen van een kerkje, dat er toen al stond.
3.     Sythuizen
Tocht: 220(3)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Door de vooruitgang van spoor- en andere wegen is Sythuizen gesplitst. Hier loopt de weg dood en het buurtschap bestaat uit ėėn boerderij, die met 3 ha grond te koop staat. Wel heeft men nog energie om te protesteren tegen de komst van een windmolenpark bij Akkrum.
4.     Akkrum
Tocht: 220(4)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Op de driesprong staat een mooi pand, dat in vissersartikelen doet. Aan de overkant is een winkel, die geen winkel meer is. Hier woont een verzamelaar van alles, wat met pijpen te maken heeft. Voor de etalage staat een collectie pijpenrekken met de bekende spreuk “ ’t is geen man – die niet roken kan”, maar ook met “Tevreden zijn en lang te leven – is wat ’t pijpke u kan geven”. De buurman is een keurslager, die in 2012 de prijs kreeg voor beste ambachtelijke slager. Het is er druk. Tegen de voormalige Doopsgezinde kerk is een overdekt leugenaarsbankje geplaatst met een moeilijk te begrijpen Friese tekst. De kerk uit 1835 heeft een bijzondere koepel en is nu een bloemenzaak, waar de kunstbloemen in de aanbieding zijn. Doopsgezinden waren eeuwenlang belangrijk in Akkrum. De Terptsjerke staat inderdaad op een verhoging. De huidige kerk is van 1759, maar in de middeleeuwen stond hier al een voorganger. Er is een begrafenis op komst en mensen in eigentijds zwart lopen af en aan. In het koor van de kerk moet een “meerman” staan, maar in verband met de uitvaart blijft die onzichtbaar. Naast de kerk hangt een klok uit de klokkentoren. De bezetters namen de klok in 1943 mee en het dorp kreeg hem “schor” terug. Nu leeft hij voort als noodklok en de toren kreeg een nieuwe.

5.     Nes (Akkrum)
Tocht: 220(5)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Even buiten Akkrum is het een wirwar van vaarten en bruggen. Hier ligt Nes met zijn omheind kerkhof en zijn fraaie klokkenstoel op de plaats waar ooit een de stompe toren van een kerk stond. Het is historische grond want hier werd in 1228 een klooster gesticht van een Duitse Orde. Veel oude huizen heeft Nes niet, wel een watertoren en nieuwgebouwde huizen aan het water. Voor het raam van het brugwachtershuis hangt een poster, die oproept om potjes slootwater in te leveren, graag met veel algen. Het wordt een kunstwerk.
6.     Jinshuizen
Tocht: 220(6)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


“Huizen”in “Jinshuizen” staat in meervoud aangegeven. Dat klopt, want het buurtschap bestaat uit twee boerderijen, die ene is gewoon boer, de andere heeft een boerderijwinkel met “boere-iis”, schapenkaas en cadeaus. Een vrolijke koe prijst de waren aan en een rood-wit-blauwe collega heeft “ faire melk” op de buik staan. Een verscholen theehuisje verkrot tussen de struiken en in de verte steken witte zeilen boven de groen weilanden uit.


7.     Terherne
Tocht: 220(7)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Hier begint de watersport. Terherne of ook wel Terhorne ligt aan het Sneekermeer. Bij de ophaalbrug is het VVV gevestigd met bijbehorende rondvaartboot. Voor het witte restaurant ligt nog een andere boot. Die draagt de naam “Kameleon” en heeft misschien wel meegespeeld in de film over de twee vrolijke Friese jongens met hun boot. Ook een soort speeltuin houdt de naam in ere. Voor de Doopsgezinde kerk staat een monument als dank aan een dominee, die het schoolfonds oprichtte voor schipperskinderen. Die konden eindelijk ook naar school. De schippers spreken in 1922 hun dank hiervoor uit. Op de hoek is een groepje meisjes druk bezig met vrolijke gesprekken. Ze zijn op zeilkamp en vinden zeilen niet moeilijk, ook niet bij een stevige wind. Hun vergrote BM-er is moeilijk om te krijgen en bovendien vaart de begeleiding mee. Ze willen wel met elkaar op de foto. De oude kerk van het dorp is partycentrum geworden met veel witte tenten op het grasveld. Men kan er sfeervol trouwen.
8.     Terkaple
Tocht: 220(8)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Naast de Oenema State ligt het kerkje waar het dorp haar naam aan te danken heeft. Het ligt verscholen tussen de bomen en het huis achter de kerk kleurt overweldigend tussen de bloeiende hortensia’s. Langs de weg staan mooie oude boerderijen en in de kern van het Terkaple staat de school. Er ligt hout voor een nieuwe opbouw en een groepje kinderen maakt van het resthout een hut. Een bemoeierig meisje zeg, dat dat niet mag, maar dit spel is veel te leuk. Ze druipt af. In het water van de vaart maakt een man een aanlegsteiger. De palen krijgen een metalen kap. Dat staat mooi. Op de hoek wordt een oud gebouw gerestaureerd. In het halletje staan twee negerpoppen met uitgestoken handen, ooit bedoeld om geld voor de missie in te zamelen.
9.     Akmarijp
Tocht: 220(9)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Verspreid langs de weg liggen de boerderijen. Een rijtje huizen was vast voor de boerenarbeiders bedoeld. Een huis met rood-witte luiken is nu bestemd voor mensen, die graag buiten willen wonen. Op de begraafplaats staat een klokkenstoel en uit een auto stapt een zeer oude man. Hij wordt geholpen door zijn nageslacht en in een rolstoel gaat hij op bezoek naar het graf van zijn ouders. Zelf is hij 93 jaar en heeft geen oog voor de symbolen van de vergankelijkheid aan de toegangspoort, de zandloper, de zeis en de slang die in zijn eigen staart bijt.
10.     Goingarijp
Tocht: 220(10)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


De oude kern van het dorp is verstopt tussen de nieuwe huizen allemaal voorzien van water en een eigen boot. De ophaalbruggen zijn al even nieuwe en dat blijkt ook uit het jaartal 2009.. Het gebouw van de zeilschool weerkaatst schitterend in het water en een lange houten vlonder maakt de opstap in de boot zeer gemakkelijk. Er is hier ook een haven en een verbinding naar het Sneekermeer Het kerkje van Goingarijp is klein en voorzien van een klokkenstoel. Misschien had het ooit wel een echte toren.
11.     Ballingbuur
Tocht: 200(11)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Aan een doodlopende straat liggen tussen de hoge bomen drie voormalige boerderijen. Natuurlijk liggen ze aan het water en het Sneekermeer is niet ver weg. Je kunt er logeren in een oude woning met een houten schuur, allemaal voorzien met hedendaags comfort. Een echtpaar met twee kinderen neemt hier net hun intrek. Het is een plek om in een bootje te dobberen of dikke boeken te lezen.

12.     Vegelinsoord
Tocht: 220(12)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Vegelingsoord is een dorp, waar de fietser 20 kilometer voor moet omrijden. Een vaart en een spoorweg verhinderen een overstap naar Haskerdijken. Bij een recreatieveldje is een steen geplaatst tot aandenken aan de inpoldering van de Haskerveenpolder in 1857 met bijbehorende sluizen en molens. Een vissend echtpaar heeft geen oog voor dit verleden. Het dorp lijkt veel jonger met nieuwe huizen, een nieuwe school en een zuil ter ere van 40 jaar” doarpsfeesten”.
De voetbalclub draagt nog de oude naam van het dorp “Stobbegat”. Een jeugdige voetballer komt aanfietsen met zijn vader en broertje. Hij draag rugnummer 10 van van Persie op zijn shirt. Zelf is hij meer verdediger, maar hij wil wel in het Nederlands elftal komen.
13.     Uitwellingerga
Tocht: 220(13)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Tegen de afrit van het Prinses Margrietkanaal staat een voormalig station van een spoorverbinding. Het grote witte hotel aan de overkant heeft zijn beste tijd gehad. Ook bij de naastgelegen botenwerf is het stil. Het lijkt of de glorietijd van de watersport hier voorbij is. Rondom de kerk staan wat huizen opgetrokken in de plaatselijke geelachtige baksteen met zwarte houten aanbouw. Aan de overkant een rijtje eenvoudige huizen. Naast de kerk staat een zeer grote boerderij, gerestaureerd en weer in volle glorie. In dit “ ’t Oudt Hof” moet wel een zeer rijke boer gewoond hebben. In het plaatselijke café kan nog gebiljart worden.
14.     Oppenhuizen
Tocht: 220(14)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Ook Oppenhuizen kent zijn mooie opgeknapte boerderijen. Sneek is niet ver weg, maar het dorp heeft nog wel zijn eigen supermarkt. Hier praten de bewoners elkaar bij. Een zwangere vrouw heeft zo haar zorgen over de vakantieperiode, als de kinderen vrij van school zijn. Haar zoontje speelt met een boodschappenkarretje en iedereen zorgt ervoor, dat hij niet de weg op rijdt. Bij de kerk staat een rijtje huizen. Eėn huis heeft een heel klein voortuintje volgestouwd met stoelen, een tafel, beelden, een molen, een vogelkooi en een glijbaan. Verderop is misschien wel de kleinste bakkerszaak van ons land gevestigd. Twee klanten en de zaak is vol. Een mooie brug voor fietsers verbindt het dorp met het industrieterrein van Sneek.
15.     Sneek
Tocht: 220(15)
Bezocht op: 14 juli 2014
Provincie: Friesland


Het is toch wel bijzonder om op het industrieterrein de fabriek van KING te ontdekken. De herinneringen aan de rolletjes pepermunt op fietstochten met ouders heel lang gelden komt weer boven. Nu krijgt hier kauwgom alle aandacht. Het watersportseizoen begint en om de zeilers ook aan wal te vermaken is er een tentoonstelling van zandsculpturen ingericht. Hoge hekken ontnemen het zicht. Een kijkje door de ingang onthult een kunstwerk met fotograferende mensen, helemaal van zand. Het is druk in het centrum van Sneek. Veel mensen lopen langs de grachten met historische panden en de terrassen zijn vol. Op een brug staat een beeld van een meisje met een lammetje in haar armen. Haar broertje kijkt bewonderend toe. Het oude stadhuis van Sneek toont zijn rijkdom en op het plein van de kerk is het weldadig stil. De waterpoort is niet geschikt voor fietsers.