Tocht 218 - Langs Schipbeek, Molenbeek, Berkel en Groenlose Slinge
Datum:
16 Juni 2014
Weersomstandigheden:
Van regen naar bewolkt naar zonneschijn
Temperatuur: 18 graden
Wind: N3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Goor met de trein
Tocht: Goor – Lievelde
Lievelde – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 90 km
Totaal 118 km
Aantal plaatsen:  19
 
1.     Hengevelde
Tocht: 218(1)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Overijssel


De kerk van Hengevelde heet iedereen welkom, net als de uitspanning op de hoek. Bij de kerk staat een beeld van een mens in overdenking. Hier werd in 1995 50 jaar vrijheid herdacht. De bijbehorende woorden staan op een soort putdeksel: “Wie dood en geweld herdenkt, wil vrijheid en vrede bewaren”. De winkel in paardensport heeft een plastic paard voor de deur gezet en omdat Nederland van Spanje heeft gewonnen op het WK kreeg het edele dier een oranje petje op.
Het meest opvallend is echte de grote toegangspoort tot het feestterrein. Bij de ingang wordt aangegeven, dat het heel moeilijk zal worden voor jongeren om aan bier te komen. Bovendien lost men oude en nieuwe problemen om met de regels: “Clubkleding (motor/voetbal) is niet toegestaan: en toiletruimten zijn alleen voor individueel gebruik”. Het is nog uitstorven op het terrein. De bierpompen staan werkeloos te wachten en naast de viskraam hangen grote posters van haringen in een ton en samengepakt publiek . Toch is er leven in de grote tent. Groep 8 van de plaatselijke basisschool heeft net geoefend voor de musical, die ze vanmiddag voor heel Hengevelde gaan opvoeren. De hoofdrolspeelster wil wel een interview geven. Ze heeft de rol van Lola, waarvan de moeder het gezin heeft verlaten. Lola kan niet meer lachen, wat de andere kinderen ook proberen. Uiteindelijk slaat ze op de vlucht, maar een lief vriendje weet haar te vinden, laat haar lachen en ze worden een beetje verliefd. Eind goed, al goed, zeker als de moeder weer thuis komt. Nog even dan zullen deze leerlingen uitwaaieren over verschillende scholen en is deze fase van hun leven voorbij.
2.     Markevelde
Tocht: 218(2)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Overijssel


Markevelde moet het doen met verspreid liggende boerderijen in het landelijk groen. Een groot bord met de tekst “Woeste Wieven”. maakt een mens nieuwsgierig. Vrachtwagens met aanhanger zijn niet welkom, ze kunnen de S-bocht het nemen. Een verzameling mooie historische gebouwen vormen samen de oude voormalige kloosterboerderij van de zusters van orde uit Deventer. Het is een plek met Romeinse wortels en de boerderij werd al in 1188 vernoemd. Nu zijn gasten zeer welkom en de kamers zijn vernoemd naar Hollandse godinnen en bijbehorende windrichting en kleuren. Ook is er een “Tuin der Verwondering” ingericht met veel bomen in een cirkel. De oude Kelten adopteerden bij elke geboorte een bijbehorende boom. Toch blijft het merkwaardig, dat ondanks deze historische wortels, overal de beeltenis van Boeddha staat. Hoe meer goden over ons waken, hoe beter. Aan de overkant van de weg is een wasstraat voor honden. Thuis is het immers z’n kliederzooi en hier zijn alle voorzieningen beschikbaar. Bij de kruising staat een basisschool met een grote paddenstoel op het plein. Kleuters kunnen er een liedje over zingen.
3.     Diepenheim
Tocht: 218(3)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Overijssel


Een bezoeker van de website had de schoonheid van Diepenheim al beschreven. De binnenkomst bij de oude watermolen bevestigd dit. Terecht heet bijbehorende beek: “Molenbeek”.Ergens tussen de hoge bomen moet ook het Oranjemuseum te vinden zijn, voetballiefhebbers zullen teleur gesteld worden, het gaat vast over onze prinsen en prinsessen, koningen en koninginnen. Het pleintje in het hart van Diepenheim is intiem gemaakt met opgestapelde dakpannen. Er staat een klein winkeltje in Art Deco stijl met op de zwart marmeren gevelsteen:”Koloniale Waren – wed. B.J.W. Tegen”. Voor de koloniale waren moet men echter nu naar de plaatselijke supermarkt. Diepenheim door maar liefst 6 landgoederen. Het was dringen voor de toenmalige adel. Op weg naar Havezate Diepenheim passeert men een mooi wit stadhuis en de kerk. Het kasteel is niet toegankelijk voor publiek, het park wel. Op een bordje staan de jaartallen: vermeld in 1105 gebouwd, verwoest in 1170, herbouwd in 1180, huidige gebouw van 1648. Ook Havezate Warmelo heeft dezelfde uitstraling en is ook in privébezit. Alleen de huisschilders mogen daar uitrusten op een bankje.
4.     Gelselaar
Tocht: 218(4)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Gelselaar heeft een beschermd dorpsgezicht. Dat ziet men nog niet op de kruising bij een voormalig winkelpand, maar rondom de Waterstaadskerk van 1814 wordt alles duidelijk. Een paadje het klinkers wringt zich tussen twee boerderijen door en rondom de kerk groepeerden zich vroeger het postkantoor, de smederij en een winkeltje. De voorkant was telkens gericht op de kerk. Wat verderop is er een onbeschadigd uitzicht op de vroegers es. De brink is slechts een bescheiden grasveld, maar wordt nog steeds gebruikt voor feestelijkheden. Ook de dorpspomp laat de tijd hier stil staan. Bij de plaatselijke uitspanning staat een beeld van de drie schrijvende meesters van het dorp. Ze zijn allen reeds lang overleden en wie zal hen nog lezen?
Gelselaar was een bekend ganzendorp en viert nog steeds haar Ganzenfeesten. Buiten het dorp verzamelen zich een groepje witte ganzen te voorbereiding. Voor hen is te hopen, dat het zg. ganstrekken is afgeschaft.

5.     Nederbiel
Tocht: 218(5)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Het is een mooie weg met hoge bomen van Geesteren richting Neede. Onder die zelfde bomen ligt een intiem kerkhof. Het is er stil en de vogels hebben het voor het zingen. Een klein wit huisje bergt het noodzakelijke gereedschap, maar heeft zich ingepast in de begraafplaats. Een boerenhoeve stamt uit 1914 en is hier neergezet door de familie Dijksma. De andere boerderijen kijken van een afstand toe
6.     Overbiel
Tocht: 218(6)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Bij de haakse bocht in de stille weg raakt Overbiel bijna aan de Berkel. Een voormalige boerderij heeft zich aangesloten bij de Stichting Vrije Recreactie, de pioniers van het kamperen bij de boer. Op het bescheiden veldje staat één caravan, waarvan de eigenaar na het weekend weer aan het werk is getogen. Een houten huisje nadert de status van onbewoonbaar. De rood bonte koeien in de wei maken zich hierover voorlopig geen zorgen.
7.     Haarlo
Tocht: 218(7)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


De Berkel stroomt langs Haarlo. Het Waterschap werkt aan de verbetering van de waterkwaliteit en de natuur. In de zomer van 2014 moet dit alles klaar zijn. Een fuut neemt vast een voorsprong en duikt onder water op zoek naar een visje. De plaats waar ooit de kerk stond is leeg, maar Haarlo kreeg wel een TOP (Touristisch Ontmoetings Punt) , bovendien heeft Hotel Prinsen een ouderwetse speeltuin. Een grote huis moet vast de pastorie geweest zijn, nu bewoond door aardse mensen. Een eenzame bewoner heeft zijn of haar huis oranje gekleurd, maar de rest van Haarlo laat het afweten. Wat rest verder te vermelden: een voormalige boerderij dicht aan de weg en een witte hotel dat gesloten en verlaten lijkt. Twee uitspanningen is misschien wat veel voor het bescheiden Haarlo.
8.     Hoonte
Tocht: 218(8)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Hoonte is niet gemakkelijk te vinden. Neede heeft het oude buurschap opgeslokt. Een weg met een paar boerderijen in de buurt heeft zich weten te handhaven en aan de oude weg van Hoonte staan nog een paar huizen, die zich buiten de nieuwbouw hebben weten te houden.
9.     Noordijk (Neede)
Tocht: 218(9)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Er staat een heel mooi en groot huis te koop met een al even grote mooi onderhouden tuin. Ook de naam “Koldeweje” klingt gastvrij. Vlak voor Noorddijk ligt in de verte een dubbel woonhuis met de naam van het dorp op de gevel. Het oogt als een voormalig station, maar er is geen restant van een spoorbaan te bekennen. De Schoolstraat loopt naar de school, die geen school meer is, maar een plaatselijk museum. Poppen van kinderen in ouderwetse kleding moeten het verleden tot leven roepen. Bij het driehoekige pleintje staat de nieuwe school en een paar oude boerderijen. Even buiten het dorp staat een zeldzame hooiopper te pronken in het weiland.
10.     Lochhuizen
Tocht: 218(10)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


De route van Noorddijk naar Lochhuizen gaat door een bos. Het landschap is licht glooiend en een eenzame hond onderzoekt de geuren van de bloeiende bermen. Het is een grote langharige witte hond en passerende automobilisten en fietsers stoppen even, maar weten geen oplossing. Voor de hond is het blijkbaar geen probleem. Even voor Lochhuizen staat een klein huisje op wielen, beschilderd met kleurrijke ezels. De grijze soortgenoten grazen ernaast. Het is een huisje voor rustzoekers met opbeurende teksten als: “Je mag zijn, wie je bent” en de woorden: “Acceptatie, Rust, Groei, Ruimte”.Naast de plaatselijke boerderijen beschikt Lochhuizen over een bedrijf in tuinbeelden. Hierbij winnen de Boeddha’s het van de blote vrouwen en de zeemeerminnen.
11.     Neede
Tocht: 218(11)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Hoog op de Needse Berg prijkt de Olde Molen. In het restaurant met dezelfde naam wordt wekelijks een harmonicamiddag gehouden. De weg naar Neede daalt langzaam af, passeert de rondweg, om uit te komen in de winkelstraat. Slechts één winkel is in oranje gehuld, de rest wacht de uitslagen van Nederland op het WK af. Het stadhuis van is een oude villa met veel aanbouw in verband met de schaalvergroting. Bij de kerk wordt een nieuwe bestrating in de vorm van een cirkel aangelegd. Een ouder man kijkt toe. Zo heeft hij thuis weer wat te vertellen, hoewel hij zuinig is met woorden. Rond het parkje bij de kerk staan een aantal sfeervolle huizen. Ze zijn allen in bezit genomen door Frankie’s Jungle Bistro voor smaak en vermaak. Voor de smaak zorgt Frankie en voor het vermaak heeft hij een grote plastic neushoorn en een aap aan de gevel gehangen. Leguanen kijken binnen mee op je bord. Het industrieterrein van Neede is helemaal van deze tijd. De toren van het bedrijf Kamphuis steekt er hoog boven uit.
12.     Rietmolen
Tocht: 218(12)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Rietmolen ligt aan Schipbeek. De brug hierover is versiert met een sierlijk silhouet van de kerk. Die kerk is best bijzonder. Hij heeft een soort minaret als toren, alleen zal de Iman er niet zijn gebeden uit roepen. Om het zeer bescheiden centrum te markeren heeft men aan beide zijde twee gemetselde zuilen neergezet. De beide café’s zijn klaar voor de beroemde zomerfeesten van Rietmolen. Op een kleine sfeervolle begraafplaats is nog veel plaats voor nieuwe gasten. Bij de kruising van de Haaksbergeweg ligt het wat vergeelde café Rustoord. De stoelen van het terras doen denken aan meisjeskamers uit de jaren 60.
13.     Mallem
Tocht: 218(13)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Het meest opvallend is de watertoren op heuvel. Een boerderij staat met zijn mooie staldeuren naar de weg. De weg is omzoomd met hoge bomen en bij de kruising richting Loo staan twee houten negertjes te wachten op een mysterieuze bestemming. Mallem moet een hele kleine kerkje delen met Loo.
14.     Loo ('t) (Eibergen)
Tocht: 218(14)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Loo en Mallum zijn zo klein, dan men besloten heeft ze samen een naambord te geven. Ook het kerkje, dat eigenlijk meer een schuurtje is, is van hen beide. Boven de deur staat “Rehoboth” In de verte groeperen de rode daken van \'t Loo zich samen tegen een weelderig groene achtergrond.
15.     Eibergen
Tocht: 218(15)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Vlak voor Eibergen staat een oude fabriek is staat van verval. De ruiten zijn ingegooid en de bomen verhullen de lelijkheid. Bij binnenkomst heet makelaar Steentjes u welkom en zijn naam past beter bij zijn beroep, dan die van makelaar Wormgoor, zeker als men een huis koopt met veel houten balken. Het voormalig stadhuis is opgetrokken van rode baksteen en heeft bijzondere muurankers in de vorm van huppelende mensjes. Het is te koop. De brink vormt het echte centrum van Eibergen. Een oude boerderij staat er nog, maar alleen omdat het een museum mocht worden. HEMA, JUMO en Kruitvat hebben de macht overgenomen samen met de horeca en bijbehorende terrassen. Café “Ons Huis” ziet er vertrouwd en gezellig uit, maar is nog gesloten. Een oude veevoederfabriek is gepromoveerd tot meubelboulevard.

16.     Hupsels
Tocht: 218(16)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Even lijkt het erop, dat Hupsel verzwolgen is door de oprukkende industrie van Eibergen en slechts een modern beeld op een kruising ter nagedachtenis heeft achtergelaten. Gelukkig is daar de Hupselse Dwarsweg, die nog net zicht geeft op een meertje en een paar boerderijen. Een wit huis heeft een mooie verwaarloosde tuin met wilde bloemen.
17.     Holterhoek
Tocht: 218(17)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


De huizen van Holterbroek liggen aan de lange rechte weg van Eibergen naar Zwillbroek. De camping, wijngaard en wijnhuys van Erve Wisselink hoort er eigenlijk niet bij. Een boerderij ligt verscholen in het groen en een man knipt zijn heg. Hij is trots op zijn deel van de Achterhoek en verraadt de aanwezigheid van een militair kamp. Het is een kamp, waar Nederlandse en Duitse verbindingsmensen samen de rest van de wereld afluisteren. Achter in het land staan de afluistersprieten. Merkwaardig is, dat alles met Amerikaans geld wordt betaald.
18.     Zwilbroek
Tocht: 218(18)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


In Zwilbroek heeft een nieuwe boerenstal net zijn hoogste punt bereik. Een sierlijke opgetuigde boom viert deze mijlpaal. Zwilbroek bestaat verder vooral uit een plaatselijke uitspanning en een mooi gerestaureerd huis, waar ooit de douane de grens bewaakt. Het douanekantoor aan Duitse zijde steekt hierbij schijnend af en is in zwaar verval.. Het Duitse Zwillbroek heet een letter meer en een kerk met een kloostercomplex. De fietsroute loopt langs het Zwillbrocker Venn, maar iemand de aanwezigheid van flamingo’s beloofde. Vandaag moet men het doen met meeuwen, aalscholvers en eenden. Ook mooi.
19.     Zwolle (Groenlo)
Tocht: 218(19)
Bezocht op: 16 juni
Provincie: Gelderland


Dit Zwolle is maar een bescheiden dorpje. Een kerk is er niet, wel een kruisbeeld. Men beschikt wel over een recreatieveld, waar een beeld staat van een mens en een konijn, die samen een huis dragen. Mens en natuur kunnen hier blijkbaar samenleven. De huizen staan in dit deel netjes in het gelid en achter een hek heeft men iets groots afgebroken. Bij het kruisbeeld staan de oude boerderijen en een herberg, die bijna op de weg staat. Men kan er wel om heen, al is dat niet de bedoeling.