Tocht 217 - De lage Zeeuwse polders en de hoge Brabantse Wal
Datum:
15 Mei 2014
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
Temperatuur: 16 graden
Wind: N3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Krabbendijke met de trein
Tocht:Krabbendijke – Bergen op Zoom
Bergen op Zoom – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets
Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 80 km
Totaal 108 km
Aantal plaatsen:  19
 
1.     Krabbendijke
Tocht: 217(1)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Het spoor gaat dwars door een dijk. Bij een dijkdoorbraak kan het spoor afgesloten worden. Bij de ramp van 1953 bleef Krabbendijke gespaard. Er stappen vandaag maar drie mensen uit de trein en na 5 minuten is er geen mens meer te zien bij het mooie witte station. Een lange straat met veelal kleine huizen voert naar het centrum, waar drie kerken zorgen voor een standvastig geloof. Een bedrijfsauto van ene meneer Muijs vervoert kaas. De hoofdstraat is voorzien van zowel een Jumbo als een Aldi. Ze zeggen, dat de Zeeuwen op de centen letten. Bij een muziektent heeft een groepje jongeren hun uitvalsbasis met als achtergrond een paar mooie oude boerderijen. Een groot zwart houten gebouw is een appartementencomplex, geïnspireerd op een voormalige houten boerenschuur. Een vrouw ging op bezoek bij haar vriendin en weet nog hoe bij de watersnood alle bewoners werden geëvacueerd. Toen was het gemeentehuis nog een echt gemeentehuis.

2.     Roelshoek
Tocht: 217(2)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Aan de dijk staat een schuur met een dierschare als in de ark van Noach. Aan de andere kant ligt beneden aan de dijk een doodlopende straat. Hier staan de huizen van Roelshoek, een rijtje oudere huizen en een paar nieuwe. Twee buurvrouwen hebben een gesprek, dat op de dijk letterlijk is te verstaan. Het gaat over hun kinderen. Het is eb en het wad van de Oosterschelde licht op in het licht van de zon. Er is een strandje en een bord waarop staat dat surfers niet binnen de boeilijnen mogen komen. Voor zwemmers en surfers is een observatiehuisje gebouwd, maar niemand ziet vandaag het schitterende uitzicht.
3.     Oostdijk
Tocht: 217(3)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Men kan fietsen langs de dijk bij het Verdronken land van Zuid-Beveland. Binnendijks loopt een onverharde weg met kuilen en steenslag voor lekke banden. Over het spoor en over de Nieuwlandse Binnendijk komt men in Oostdijk. De eerste huizen liggen tegen de dijk, dezelfde dijk, die op 1 februari 1953 de vluchtplaats was voor de bewoners, toen de Lavendeldijk en het Bolwerk doorbraken. Een grote schuur van een boerderij bleef bij de eerste vloed nog staan, maar bij de volgende zakte de muren als een kaartenhuis in elkaar. De buurman is 84 jaar oud en heeft het allemaal bewust meegemaakt. Hij zag ook hoe de houten schuur aan de overkant werd fijn gedrukt en bewoners gered werden vanuit het zolderraam. Het paard was in de huiskamer gevlucht en verdronk. Niet alle huizen werden door de golven verzwolgen. Het rijtje witte huizen, waar vroeger de bakker was, overleefde de ramp. Het buurthuis heet naar de stad Apeldoorn, die geld doneerde voor de wederopbouw. Op een plaquette staan de namen van de zes slachtoffers en de tekst van een psalm over de Heer, die de zee het zwijgen oplegt. Pas na de bouw van de Deltawerken werd dit realiteit. Basisschool De Bornput staat op de plaats waar ooit de dijk het begaf. Nu spelen kinderen zonder zorgen op het klimrek.

4.     Waarde
Tocht: 217(4)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


De weg van Oostdijk naar Waarde wordt vergezeld door eindeloze rijen fruitbomen. Hier en daar een grote schuur met nog lege veilingkisten. De geschiedenis van de standaardmolen De Hoed is onleesbaar geworden, maar bij een kleine kopie staat duidelijk, dat 9 leerlingen van het Calvijn College zorgden voor de restauratie. In het dorp zelf staat een muziektent en in een hoek liggen de bijna verdroogde bloemen van de herdenking van 4 mei. Het monument is een gebroken muur en een steen met de namen van 5 bemanningsleden van een neergestorte bommenwerper uit WOII. De namen van Nederlandse slachtoffers zijn toegevoegd. Het gemeentehuis bij de kerk is speels maar zonder functie. Op weg naar de dijk staat nog een boerderij en bij een kruispunt laat een man zijn jonge hondje uit. Het is een Berner Zennen en heeft net geleerd aan een riem te lopen. Hij is 10 weken oud. De baas laat dit pluizige speelgoedbeertje poseren voor een foto en vertelt met tranen in de ogen hoe hij zijn vorige hond heeft moeten laten inslapen. Aan de dijk volgen een gemaal en een radartoren elkaar op.
5.     Gawege
Tocht: 217(5)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Een oude waterloop heeft een meertje achter gelaten. Er staat een huis, waarvan de bewoners wel nooit zullen verhuizen. Gawege heeft maar een beperkt aantal huizen, maar wel grote schuren waar uien in bewaard worden. De dijk wordt gemaaid door een groepje schapen en bij een geel huis hangt een vogelkooi aan het schuurtje.
6.     Stationsbuurt
Tocht: 217(6)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Stationsbuurt ligt natuurlijk vlak bij het station, hoewel station Rilland – Bath meer een halteplaats is. Er zijn een paar bedrijven gevestigd o.a. het bedrijf van Coremans, die in iets technisch doet. Een paar voormalige boerderijen zorgen voor wat afwisseling, maar het mooiste is toch het vervallen clubhuis van duivenvereniging De Luchtpost. Het ziet ernaar uit dat de laatste duif voor altijd is uitgevlogen. Langs de Rijksweg staat een café met de merkwaardige naam “De Melksalon”, maar voor biljarters is er een vluchtweg achterom.

7.     Middenhof
Tocht: 217(7)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Voor de snelweg en toegang naar Rilland heeft men een grote lus aangelegd. Middenhof bestaat uit een rijtje huizen achter een dijk. Aan de zijklant ligt een meertje, waarschijnlijk een overblijfsel ven een dijkdoorbraak. Eindeloze kassen strekken zich misplaats uit tot aan de Oosterschelde.

8.     Rilland
Tocht: 217(8)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Een witte molen bepaalt het silhouet van Rilland. Er is een nieuw kerkgebouw met een groen haag van bomen en de letters P en X op de gevel. De hoofdstraat heeft een supermarkt van de Spar en een vrouw met een lange rok stapt net van haar antieke damesfiets met ruime fietstassen. Twee wielrenners zitten bij het plaatselijke café al vroeg aan het bier. Het kruispunt wordt gedomineerd door een grote historische boerderij met een al even historische zwarte houten schuur. De achtergevel van het huis is uitgebroken voor hedendaagse bewonerseisen. Op het grasveld heeft de eigenaar oude landbouwmachines en tractoren geplaatst. Een zeer oude hond bewaakt dit nostalgisch gebeuren.
9.     Bath
Tocht: 217(9)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


Ooit stroomde het water via een sluis in het Nauw van Bath. Nu is dit een taak van de sluizen in het Bathse Spuikanaal. Aan de dijk hangt een gedicht ter ere van de verdwenen kroeg Land- en Scheldezicht. Die stamde uit 1818 en werd in 2009 gesloopt.. Een wit huis met een halfronde erker nam haar plaats in. Bath is een klein rechthoekig dorp met een heel klein kerkje. Het buurthuis met de rode luiken zorgt voor een levendig sociaal leven, al zijn de krantenknipsels aan de muur gedateerd. Dat maakt de zwaluwen weinig uit. Ze bouwden hun nesten onder de dakrand en vliegen af en aan. Verscholen achter de kerk vindt men “De Tobbe” met een speeltuintje voor de kinderen. Een vrouw zet nieuwe plantjes in haar tuin. Verder zijn er vandaag in Bath geen mensen op de been.
10.     Völkerdorp
Tocht: 217(10)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Zeeland


De weg van Bath naar de brug over het Schelde-Rijnkanaal loopt langs een meer en een natuurgebied, dat soms wreed verstoord wordt door het geluid van crossmotoren op een crossbaan. Na de zuiveringsinstallatie is het nog een paar kilometer naar Völkerdorp.
Het vlakke land heeft uizicht op een windmolenpark en de dijk van het kanaal. Bij een verlaten huis groeit het groen welig en voor het venster staat de afbeelding van Suske en Wiske. Het buurtschap zelf is heel bijzonder. In 1900 bouwde men aan beide kanten van de enige straat 18 huizen voor arbeiders in de polder. Er was een winkel en een school. De bevoorrading kwam uit Woensdrecht, de pater uit Rilland. Iedereen hield kippen, konijnen en varkens voor eigen gebruik. De huizen staan er nu nog, al heeft men met veel breekwerk de woonruimte sterk vergroot. Eén huis draagt de passende naam “Huize één van de achttien”. Bewoners laten zich niet zien. Twee gevlekt paarden houden de wacht.
11.     Woensdrecht
Tocht: 217(11)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


De weg van Völkerdorp naar Woensdrecht passeert eerst een aspergeboerderij en daarna een kasteelachtig huis uit 1804 met een echt wapen van korenschoven boven de fraaie voordeur. In de verte verschijnt de Brabantse Wal, een unieke overgang van de zeekleipolders naar een zandrug met een hoogteverschil van maximaal 22 meter. Vanaf het terras van het café heeft men een mooi uitzicht op de lage polders van Zeeland. Aan de lange weg over de top van de zandwal staat de kerk, de pastorie en een groot wit huis. Twee mannen op leeftijd spreken hun streektaal en veranderen die niet voor een toevallige Hollander. Ze weten zeker, dat er geen kernwapens meer op het vliegveld liggen. Soesterberg lijkt hen een betere schuilplaats. Het vliegveld ligt trouwens tussen de bossen richting Bergen op Zoom, zelfs een colonne militairen kan de weg niet vinden. Aan het pleintje staat een langwerpig gebouw waarin op een intelligente manier zorg wordt verleend. Hiervoor is ook een nieuw woord uitgevonden: domotica. Zo worden bij het verlaten van de woning alle systemen uitgeschakeld, behalve natuurlijk de beveiliging.

12.     Hoogerheide
Tocht: 217(12)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


Op de grens tussen Woensdrecht en Hoogerheide staat een gedenkbeeld van een stervende man ondersteund door een vrouw. De kransen van 4 mei beginnen al wat te verwelken.
Op de rondweg van Hoogerheide mogen geen fietsers rijden. De weg gaat dus door de winkelstraat, waar vele auto’s een parkeerplek zoeken Er is dan ook een ruim aanbod van winkels en in het centrum bouwt men een plein met winkels en appartementen. Een trapgevel geeft wat misplaatst een grachtengevoel. Het mooiste is toch het kleine winkeltje van “Haarvilla Heidi”. De kerk is nogal ruim uitgevallen en op een bord staat de geschiedenis van het dorp. De wal stamt uit de ijstijd en Hoogerheide werd al in 1339 vernoemd. Er is een wandelroute uitgezet langs historische plaatsen. Bij de rotonde vullen zich de terrassen en bij een huis richting Calven staat een bijzonder beeld in de tuin. Twee ijzeren mannetjes rollen ballen omhoog langs een ijzeren trap richting hemel.

13.     Calven
Tocht: 217(13)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


Er is hier een kruising en dicht langs de weg staan een paar witte huizen. Langs een zijweg staan verbouwde boerderij, ook met de ergerlijke naam “Toppie”. De hoofdweg daalt af in richting het dal van de Schelde met in de verte de pluimen van een kolencentrale. Een andere zijweg draagt de naam Tramweg en dat betekent dat hier ooit een tram liep. Het is een heel mooie zandweg met uitzicht op het dal. Tussen de bomen staat kleurige poort met afbeeldingen van huizen. Achter het hek bevindt zich Stichting De Luchtballon, die vakanties verzorgd voor kinderen met astma onder de mooie titel “Even op adem komen”.
14.     Ossendrecht
Tocht: 217(14)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


Bij binnenkomst van Ossendrecht passeert men trambankje van de voormalige tram. Het is een onderdeel van de historische route. Het voormalige hotel tegenover de kerk is niet in de route opgenomen. Er is ook nog een “Paadje van Kaatje” geïllustreerd met een echt stripverhaal. De Sint Gerdrudiskerk staat boven op de Brabantse wal en is na een omweg van een paar eeuwen weer katholiek.. De protestanten kerken nu wat verder op in een gebouw uit 1798. Wat heeft Ossendrecht nog meer te bieden: een voormalig stadhuis, een muziektent en het geboortehuis van Kaatje Dierrckx, die als zr. Marie Aldolphine in 1946 zalig werd verklaard. Het huis werd een kapel en in 2000 volgde haar heiligverklaring. Wat haar wonderen waren vermeld het bordje niet. Voor de legerplaats Ossendrecht moet men nog een eind fietsen richting Belgische grens. Hier werden ooit dienstplichtige rekruten tot mannen gedrild, wat niet altijd lukte.


15.     Plaatsluis
Tocht: 217(15)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


De weg naar Plaathuis is een lang verhaal. De weg vanaf Ossendrecht maakt vele bochten om uiteindelijk bij de Belgische grens uit te komen. Men kan echter niet verdwalen als men de bordjes naar het nudismekamp volgt. Op het laatste stukje van de Brabantse Wal staat een fraaie villa en aan de horizon ziet men de kranen van de haven van Antwerpen. Het buurtschap begint met een rijtje witte huizen, een bosrand en een boerderij, die in asperges doet. Voor de sluis zelf moet men rechtsaf slaan en tot aan de grens rijden.
16.     Zandfort
Tocht: 217(16)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


De enige weg van Zandfort is opgebroken. Twee hardloopmeisjes moeten even hun loopritme onderbreken. Aan beide kanten van de weg staan ruime huizen van mensen, die graag rustig willen wonen, al staat er een caravan voor de deur gereed voor vertrek. Een gebouw met een halfrond dak behoort aan Global Rentall Solution. Voor het maaien van het hoge gras heeft men nog geen oplossing gevonden.
17.     Oude Stee
Tocht: 217(17)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


Oude Stee moet het doen met een nieuwe straatnaam: Nieuwe Stee. Dat nieuwe zit hem in een aangelegde snelweg, verscholen achter een geluidswal. Een paar verbouwde boerderijen laten zien, dat het hier toch wel goed wonen is.
18.     Korteven
Tocht: 217(18)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


Een passerende fietser weet de weg naar Korteven, maar komt uiteindelijk uit bij een doodlopende weg. Een snelweg doorboorde de twee delen van Korteven.
19.     Zuidgeest
Tocht: 217(19)
Bezocht op: 15 mei
Provincie: Noord-Brabant


De verharde weg gaat al snel over in een zandweg. Huizen zijn er voorlopig niet te zien, wel bomen en een bord met aandacht voor de paddentrek. Op een kruising staat een mooi oud huis met een rieten kap. Het andere huis herbergt onder de naam “Tuinderij” een paar hoveniers. Naast de ingang staan twee bemoste padden, die getuigen van de liefde voor deze diersoort.