Tocht 206 - Over een moordkruis, een natuurcamping, Spaanse huizen en een oude doos
Datum:
04 December 2013
Weersomstandigheden:
Bewolkt en in de middag regen
Temperatuur: 4graden
Wind: ZW3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Echt met de trein
Tocht: Echt – Susteren
Susteren – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets


Afstand:
Utrecht – IJsselstein vv 28 km
Tocht 60 km
Totaal 88 km

Aantal plaatsen:  9
 
1.     Berkelaar
Tocht: 206(1)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Berkelaar ligt op een soort eiland tussen de snelweg A2 en het Julianakanaal. Vabuit de verte is te zien, dat het dorp op een rivierduin van de Maas ligt. Bij binnenkomst wordt men verwelkomd door een meisje op een paard en een man in een kuil. Er wordt een buis getrokken onder de weg. Het nieuw gebouwde huis heeft recht op riolering. Drie mannen in oranje veiligheidsjacks dragen hier zorg voor. Twee mannen komen uit de streek, de ander uit een ver buitenland. Hij wil niet op de foto, de streekgenoten figureren even als heel harde werkers. Ze geven een tip mee voor onderweg: “de beste frites bakt men hier in het buurtschap Spaanshuisken”. In het dorp is een Swalgehöfke uit 1860 mooi gerestaureerd met oude bakstenen. Aan de Kapelstraat staat de bijbehorende kapel naast een hoge conifeer. Op het kruispunt kijken café De Sport en een witte boerderij elkaar aan. Op de weg terug naar Echt staat een koloniaal huis, waar men koloniale meubelen verkoopt. De temperatuur levert men er niet bij.
2.     Pepinusbrug
Tocht: 206(2)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


L:angs de Brugweg lopen donkere mensen achter kinderwagens. Ze wonen in een opvangcentrum van het COA en geven wat kleur aan het grijzige landschap. Ze zijn de buren van de Pepinuskliniek, waar men zorg draagt voor mensen met een handicap. Het hoofdgebouw van een voormalig klooster heeft een andere bestemming gekregen. Hier kan men eten in de Hof van Herstal. Aan de overkant bekijkt een kruisbeeld de gasten. De naamgevende brug gaat over een liefkijk beekje. De bijbehorende huizen zijn gering in aantal.
3.     Maria Hoop
Tocht: 206(3)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


De weg naar Maria Hoop is voor alle verkeer afgesloten. De bomen zijn ingepakt met houten latten en machines leggen de laatste hand aan een nieuw fietspad en een pas geteerd wegdek.
De kern van Maria Hoop, dat ook de naam De Deelgaard draagt, ligt op een heuvel. Hier staat ook het voormalige klooster, dat Maria hoop gaf. Nu kan men er op sommige dagen de transcendente realistische kunst van Adi Da Samraj bezichtigen. Tegen de heuvel staat een kleine witte kapel tegen de achtergrond van de ontbladerende bomen en de plaatselijke snackbar is voorzien van een Boeddhahbeeld. Tuinwerkers leggen de laatste hand aan het nieuwe buurthuis en in het parkje bij een aantal bungalows wachten drie jonge eiken op hun planter. Aan de overkant ligt het kerkhof, waar het goed rusten is. Sommige graven dragen de beeltenis van Maria, die hoopvol naar haar kindje kijkt.

4.     Putbroek
Tocht: 206(4)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Aan de ene kant van de weg liggen de heuvels met het Annendaalsebos en aan de andere kant het lage broek, waar het buurtschap haar naam aan dankt. Naast het café staat een witte boerderij, die voor de helft is afgebrand. Het bordje met 69a en de naam van de familie Wolter hangt er nog, evenals een afbeelding van twee hertjes. Tegenover een groot doek met de aanbeveling om het haar te laten verzorgen door kapsalon Anne-Paule staat het Moordkruis van Putbroek. Het is een Calvariegroep met twee treurende Maria’s en een stervende Jezus aan het kruis. Het is ter nagedachtenis aan de gebroeders Willem en Mathias Kersten en hun neef Frans Werens die hier in de nacht van 27 op 28 november 1931 werden doodgeschoten. De dader was de jachtopziener, die de hulp kreeg van zijn zoon. De slachtoffers waren stropers. Stropen was destijds geen luxe, maar bittere noodzakelijk om te overleven. Later bleek, dat de jachtopziener ook nog een andere moord op zijn geweten had. Hij bleef altijd ontkennen, maar zijn zoon vertelde uiteindelijk de hele toedracht en na het uitzitten van zijn straf het klooster in. De jachtopziener kwam gewoon weer in Putbroek wonen. Je wordt stil van dit verhaal, ondanks de mooie wandelroute die hier is uitgezet en een groepje trimmer, dat hun oefeningen doet.

5.     Echterbosch
Tocht: 206(5)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


De huizen van Echterbosch groeperen zich rond het kruispunt. Hier staat een chinees met vlaggen uit vele landen. Er wordt hier gelukkig gekookt. De Waldfeuchterbaan voert naar de grens van met Duitsland, een grens met een grillig verloop. Tegenover elkaar liggen twee witte boerenhoeven. De Annedaalse Hoeve stamt uit 1870. De bewoonster vertelt, dat het bordje met Egyptische hiërogliefen een cadeautje was van haar schoonouders. Een Egyptenaar vertaalde zo de naam van de familie Stoffels. Naast de boerderij is de ingang van de natuurcamping. In 2001 zochten de huidige eigenaren een nieuwe passie in hun leven. Ze werden verliefd op deze boerderij en lieten Wassenaar en Amsterdam achter zich. De waardering van de gasten hield haar in zware tijden op de been. Ze is trots op de eigen identiteit van haar buurtschap en kent de geschiedenis van de streek.
.
6.     Koningsbosch
Tocht: 206(6)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Er staat een bordje langs de weg. Het is niet duidelijk of “Bertus” naar een boer of naar zijn stier verwijst. Het weeggebouw is een monumentje, maar nog volop in gebruik. Tegenover het klooster staat een wit herenhuis in zichtbaar verval, net als het klooster zelf. Op een bord staat, dat een projectontwikkelaar in afwachting van een nieuwe bestemming de tuin heeft opgesteld. Die bestemming laat op zich wachten, want ook de tuin is aardig overwoekerd, evenals de Lourdesgrot. Het wandelpark werd in 1878 aangelegd voor de zuster van het Kostbaar Bloed en hun leerlingen. De Trompetboom staat er al meer dan een eeuw toe. Bij het Sjepershuus hebben kinderen een nieuwe boom geplant, in dit geval een rode beuk. Aan de andere kant van de rotonde staat een kerk met puntige daken en over de grens in Duitsland draaien de windmolens.

7.     Spaanshuisken
Tocht: 206(7)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Een oudere vrouw voert met veel liefde haar paard. Ze weet de weg naar “Spaanshuske”. Bij binnenkomst staat er een typisch Limburgse boerderij begroeid met klimop. Spaanshuisken heeft een eigen naambord en bestaat uit een kruising van vier wegen. De man, die reclamefolders rond brengt, kent het buurschap goed. Alle drie de wegen komen na 200 meter uit in Duitsland. Dat staat ook op grote blauwe borden. Het heet hier ook wel “de Zelfkant” en de naam Spaanshuisken stamt uit de tijd, dat allerlei heren kleine gebieden bezaten, zo ook de koning van Spanje. Na de 2e wereldoorlog was dit gebied een tijdje Nederland, maar in 1970 werd het aan Duitsland teruggegeven. Men spreekt aan beide kanten van de grens de beide talen vloeiend. In het plaatselijk café “Bij de boom” wordt volgens kenners de beste frites van Limburg gebakken. Ze zijn helaas gesloten, evenals de witte kapel.
8.     Aan Reijans
Tocht: 206(8)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Op de kruising staat een kapel. Van hieruit loopt de weg naar de grens. Het land ligt op hogere zandgronden en er staan boerderijen aan beide kanten van de weg. Het laatste huis aan de grens draag een verweerd bord, waar nog net leesbaar is, dat hier Welsh Corci Gardican honden wonen. Twee exemplaren zijn nog net zichtbaar naast de naam van de kennel. Bij de buren heeft men van een afgestorven boom een totempaal gemaakt met in de top een vogel op de kop van een monster. De zandpad van de Havertergrensweg volgt een bossen langs de grens met Duitsland. Het is een mooie route zonder wegwijzers.
9.     Heide (Susteren)
Tocht: 206(9)
Bezocht op: 3 december 2013
Provincie: Limburg


Hommelsheide is geen heide meer, maar een groot recreatiepark met bijbehorende huisjes. Nu het bijna winter is, is er geen mens te bekennen, op een eenzame hardloper na. Aan de weg door heide staat een voormalige boerderij met een rode luiken en een blauwe deur. Een man versiert met zorg zijn huis voor de kerst en ouders hebben in opdracht van hun kinderen hun vensters uitbundig ingericht voor de komst van Sinterklaas. In een andere huis is een meisje geboren en ze heet Maartje. Het plaatselijke café heet ’t Gemood en men krijgt medelijden met de bewoonster van het huis op nummer 24. Ze is 50 jaar geworden en volgens plaatselijke traditie aangeduid als “Auw Doas”. In gewoon Nederlands betekend dat: “Oude Doos”. Een oude gebruikte kartonnen doos illustreert de gebeurtenis.