Tocht 202 - De kop van Noord-Holland
Datum:
15 Oktober 2013
Weersomstandigheden:
Zwaar bewolkt en in de middag wat zon
Temperatuur: 14 graden
Wind: ZW3
Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Schagen met de trein
Tocht: Schagen – Den Helder
Den Helder – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets


Afstand:
Utrecht – IJsselstein vv 28 km
Tocht 80 km
Totaal 108 km
Aantal plaatsen:  22
 
1.     Tolke
Tocht: 202(1)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Na een viaduct wordt men welkom geheten door een echt naambordje van Tolke. Tolke is maar klein en ligt tussen twee verkeersdrempel, die “plateau” genoemd worden. Op het land staat de kool te wachten op de oogst. Het heeft de afgelopen dagen veel geregend wel 30 ml, maar dat kan de grond wel aan. Volgens de bewoner van een bungalow kwam er in Zeeland wel 70 ml naar beneden dat daar kunnen de aardappelen niet tegen. De Tolkervaart voert het water af, maar het gemaal is verdwenen bij de laatste ruilverkaveling. Er loop nu een mooi wandelpad langs het water. Op de hoek staat een huis op de plaats waar ooit een schaapskooi stond en een journalist van de plaatselijke krant legt het allemaal vast.

2.     Groenveld
Tocht: 202(2)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


In het vlakke land ligt een golfbaan. De vlaggetjes kleuren misplaatst het groene land. Veel mooier is het paard voor een sulky, dat in training is voor een draverij in Alkmaar. Onlangs deed het nog mee aan een wedstrijd op de kermis in ’t Zand. Helaas ging een leerling er met de hoofdprijs vandoor. Op het grasveld ligt een koningsmaal voor de vogels. Hetty Hesseling houdt van vogels en koestert de roodborstjes, de vinkjes en de mussen. Het zijn de kraaien, die als eerste waarschuwen als het eten wordt opgediend. Voor de kleine vogels laat ze de zaadbollen van de stokrozen staan. Ook kijkt ze graag naar documentaires over dieren, maar kan niet zien dat dieren elkaar opeten. Aan de rand van Groenveld staat de indrukwekkende watermolen met aan de voet een copy op schaal. Er wordt een foto gemaakt van een fietser.
3.     Stroet
Tocht: 202(3)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Het naambord van Stroet is opgesierd met een passende foto. Het café op de hoek nodigt iedereen uit om wild te komen eten. Stroet is net als veel andere plaatsen in Noord-Holland een langgerekt dorp. De weg kronkelt zich tussen de oude boerderijen en andere huizen. De school is de ontmoetingsplaats voor ouders van kinderen. Een jongen wacht op zijn broer. Ze voetballen beide in de D van VV Dirkshorn, hij in de D2 en zijn broer in de D1. De club wil niet dat broertjes in hetzelfde elftal spelen. Volgend jaar gaat zijn broer na de E en dan kan hij wel naar de D1. Hij is keeper en laat maar weinig ballen door. Op de rand van de zandbak wordt een ruzie uitgepraat. Er zijn kleine kinderen omgeduwd door grote kinderen en dat kan natuurlijk niet. Een meisje heeft het zelf kunnen oplossen. Ze wordt later vast een goede juf. Aan de overkant van de school staat een huis van hout met de passende naam “Op Eigen Houtje” en bij de buren wordt een oude boerderij verbouwd.
4.     Dirkshorn
Tocht: 202(4)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


In dit vlakke land is de kerktoren van Dirkshorn van verre te zien. Aan de overkant staat een boerderij, waarvan de naam door de tijd is verbleekt. De huidige bewoners nemen blijkbaar niet de moeite om de geschiedenis te koesteren. Een andere boerderij staat te verkrotten. Na de dood van een ouder echtpaar kocht iemand het om het af te breken en er een totaal nieuw huis te bouwen. Voorlopig blijft de vergunning uit. De gaten in het rieten dak worden steeds groter. De hoofdstraat van Dirkshorn is opgebroken en machines en mensenhanden zorgen voor een nieuwe riolering. Aan het voormalige stadhuis hangt een plaquette als dank voor het onderdak van evacués uit Amersfoort. Die vluchten in 1940 voor een dreigend bombardementen door de Duitsers.
5.     Valkoog
Tocht: 202(5)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Vanaf de Westfriese Zeedijk is de kerktoren van Valkoog goed te zien. Een water duidt op een vroegere dijkdoorbraak. Aan de andere kan liggen de polders, die later op het land veroverd zijn en in de verte loopt de Nieuwe Dijk. In het dorp staan oude en nieuwe huizen gebroederlijk naast elkaar. De kerk van Valkoog staat op een oude terp en stamt uit de 16e eeuw. In 1839 is de kerk herbouwd en in 1865 kwam er een stenen toren, die op de oude fundamenten werd gezet. De geschiedenis staat te lezen op een bordje. Op een klein pleintje kunnen stoere mannen en vrouwen aan ringen hangen en uitkijken op de lindeboom, die in 2002 in de plaats kwam van een door een storm gevelde kastanje. Die leverde voor de bewoners het nodige hout op voor de koude wintermaanden.
6.     Sint-Maarten
Tocht: 202(6)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Op het balkon van het oude stadhuis staat een vrouw in een rood jasje. Ze knipt rode geraniums, die fraai kleuren bij de roodwitte luiken. In de gevel staat een gevelsteen van de naamgever van het dorp en natuurlijk biedt hij een bedelaar de helft van zijn mantel. In de tuin staat, goed verborgen, een huisje met de naam van het witte kruis. Hierlangs loopt het smalle Kerkepad en toont onverwachts de restanten van een oude begraafplaats. Er liggen nog maar een paar graven. De oude kerk heeft plaats gemaakt voor een nieuwe en op de dijk staat een loods met uitzicht op de verre polders. Aan de weg richting Stroet liggen de nieuwe huizen van het dorp en tegenover de winkels staat en prachtig gerestaureerde boerderij.
7.     Rijpje (‘t)
Tocht: 202(7)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Op de kaart staat het buurtschap aangekondigd met Rijp, maar het naambordje weet beter. In de omgeving zijn de bordjes voorzien van een foto, die de schoonheid van elke plaats weergeeft. Op het land staan de kolen met hier en daar een plas water. Voor een houten schuur heeft de eigenaar een toren van oranje pompoenen geplaatst. De oude Sint Maartenschool heeft zijn functie moeten inleveren voor een opslagloods. Biologisch bedrijf “De Lepelaar” boert biologisch en autosloperij Jan Pronk trekt de aandacht met een grote witte touwauto en een kopie van het Vrijheidsbeeld.

8.     Eenigenburg
Tocht: 202(8)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Eenigenburg was blijkbaar belangrijk genoeg om er jaren geleden een naambord te bevestigen aan de muur van het eerste huis. Het was een initiatief van de ANWB en de KNAC en de tijd heeft schilvers afgebroken van het mooie blauwe bord. Na een haakse bocht is daar een heuvel in het vlakke land met en paar oude boerderijen en een witte kroeg. Een doodlopende weg gaat naar de kerk waar een vrouw haar herdershond uitlaat. De kerk wordt nog gebruikt voor concerten en zelfs een dienst. Van het voormalige kasteel van Floris de V zijn de fundamenten gerestaureerd en een uitkijktoren overziet dit vlakke land. Voor de Westfriese Zeedijk is een daglonerhuisje uit 1877 gerestaureerd door enthousiaste vrijwilligers. Ze hebben er ook een museum ingericht.
9.     Sint Maartensbrug
Tocht: 202(9)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Het Hoge Huys op de hoek is toe aan herstel Verderop over de vaart een loopbrug, waar ook fietsers kunnen passeren. Het is een uniek bouwwerk met een open houtconstructie en een uitkijktoren. Een vrouw met paars haar is er trots op. Ze geeft een cursus en haar pupil is tevreden over de motivatie van de groep. De kerk stamt uit 1696 en dateert de polder, die dit stuk land veroverde op de zee. Langs het water staat een villa met de naam Mon Repos en verderop moet een voormalige weeshuis staan. bij Huize van Steijen.
10.     Sint Maartensvlotbrug
Tocht: 202(10)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Vlak voor de brug staat een grote fabriek. De naam De Eensgezindheid toont de vroegere verbondenheid. Aan de overkant staan kleine huisjes, waar ongetwijfeld de arbeiders woonden. De tevredenheid blijkt uit de naam “’t komt allemaal goed” en voor de deur staat een soort camper met de naam OPA, blijkbaar heeft de oud-werknemers zijn reislust niet verloren.
Het blijft altijd een sensatie om over een vlotbrug te rijden. Door gebrek aan scheepvaart hoeft de brugwachter het vlot maar zelden te openen.

11.     Sint Maartenszee
Tocht: 202(11)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland



Het vakantiepark De Bohemien bestaat uit nette rijtjeswoningen met hoge hagen en zonnepanelen op het dak. Van burgerlijk verzet is geen sprake. Een verlaten winkelcentrum heeft al lang afscheid genomen van het zomerseizoen of was een overmoedig besluit van een projectontwikkelaar. Op een bankje voor een snackbar zitten wandelaars, die de 5-daagse lopen. Vandaag was Sint Maartenszee aan de beurt en eerder wandelde men in Bergen en in Schoorl. De wandelingen van 15 of 25 km waren geweldig en een echtpaar had er een rit van 3 uur voor over om van Babberich naar hier te komen. Er is een verschil van mening over het drinken van een glas wijn onderweg: Ga je er nu beter van lopen of zakt de alcohol je in de benen?. Naast de ruimte en de rust gaat het natuurlijk ook om de gezelligheid, net als bij de Nijmeegse Vierdaagse. Langs de kustweg liggen de vakantieparken en de kampeerterreinen er nu verlaten bij, Een vergeten boei roept heimwee naar de zee op.
12.     Stolpen
Tocht: 202(12)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland



Langs de weg staat een kraam met tulpenbollen. Voor 2 euro krijgt men 50 tulpen. Het geld kan in een gleufje worden gestopt. Links en rechts liggen de bollen velden en bij firma De Groot, die zorgt voor gewasbestrijding en kunstmest. Grote rode machines staan ervoor klaar. In een leeg vakantiepark logeren nu de Poolse werknemers. Een brug passeert het Noord-Hollands Kanaal en er is een aftakking van Stolpen naar Schagen. De mooie ophaalbrug wordt net gerestaureerd.
13.     Buurtje (‘t)
Tocht: 201(13)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Helaas moet dit buurtschap het zonder naambord stellen. De chauffeur van de speciale bus kent zelfs de naam niet. Ze brengen Jan naar huis van zijn dagbesteding. Jan zit in een rolstoel en voorzichtig gaat de lift naar beneden. Zijn moeder staat klaar om hem te begroeten. Jan is één van een tweeling, die 3 maanden te vroeg werd geboren. Zijn broertje herstelde snel, maar Jan had pech en liep een infectie in zijn hersenen op. Daardoor kan hij niet lopen en niet kan praten. Wel kan hij eten met een vork maar drinken uit een beker lukt niet. Jan is en blijft een vrolijke jongen en is snel gelukkig als men een liedje met hem zingt. Hij vindt het leuk om op de foto te gaan en lacht. ’t Buurtje verdient een naambord zeker omdat een aannemer op een vergeten terrein al een houten kerstboom heeft klaargezet.
14.     Schagerbrug
Tocht: 202(14)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


De brug gaat over de Grote Sloot, een vaart die het water uit de Hazepolder afvoert. Op de hoek is een restaurant met een opvallende uitbouw en aan de zijkant hangt een bord met de waarschuwing, dat een bezoek aan het rookcafé voor eigen risico is. Bij de kerk staat een afbeelding van de brug, maar dan bijna 200 jaar geleden. Het verkeer ging toen per paard en wagen, die sporen trokken in de zandweg. Aan de vaart staat een groot gebouw met een wapen boven de deur. Dit moet ooit het gemeentehuis zijn geweest en onderstreepte het belang van Schagerbrug in vroeger tijden. Aan de overkant hebben bewoners twee kussende kleuters voor hun raam gezet om inkijk te voorkomen. Het tegenovergestelde is het effct. Op de hoek is in de muur een steen te vinden . Hier heeft Hendrik Harp, 3 jaren oud, op 20 augustus 1829 de eerste steen “met zijne hand hier neergeplant”.
15.     Kiensmerbrug
Tocht: 202(15)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


De bebouwing bij de Kiensmerbrug is bescheiden. Een wit huis verstopt zich achter de dijk van de Grote Sloot. Indrukwekkender is de molen, die wordt aangeduid met de naam “Molen D”. De molen was nodig na de inpoldering van de Zijpe in 1597 en werd na een brand in 1839 herbouwd. Tussen 1980 en 1990 werd de molen volledig gerestaureerd en is nu geheel bedrijfsvaardig met een scheprad van 5,4 meter. Verderop loopt een charmant bruggetje naar een historische boerderij en in een sloot koesteren zwanen hun jongen.
16.     Zand (‘t) (Schagen)
Tocht: 202(16)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Het is kermis in ’t Zand. Volgens de Volendammer visboer worden de kermissen steeds minder bezocht. Vroeger was het één groot feest, waar veel gedronken werd. Men kwam vant alle dorpen uit de omgeving voor het bier en het vechten om de meisjes. Een fotograaf heeft nog wel een boterham aan het kieken van ouders met hun kinderen, moeders met dochters en een groepje jongens met een zelfde outfit. Hij werkt voor een bedrijf met 30 fotograven in dienst, die in het hele land kermissen en evenementen afgaan. De foto’s zijn via de plaatselijke winkelier te koop, die zo nog een graantje meepikt. ’t Zand heeft een mooie nieuwe school en een originele vlotbrug.
17.     Abbestede
Tocht: 202(17)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


In de verte liggen de duinen van Callantsoog. Hier beginnen ook de vakantieparken, maar Abbestede is onbeschadigd gebleven. Duidelijk is te zien, dat de boerderijen op een verhoging in het landschap staan. Een paard steekt zijn hoofd naar voren en verwacht een lekker hapje. Op het land groeit de boerenkool en wacht op rookworst en de komende winter.
18.     Callandsoog
Tocht: 202(18)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Rond een plein staan de winkels en de cafés. Het oude visserskerkje vangt de laatste zonnestralen. Er wordt heftig gesleuteld aan het plein. De uitbaatster van de dorpstaveerne verklapt, dat de oude carrousel weer terug zal komen. Ze toont een oude foto met een plaatje van hoe het eens was. Ze is blij met de uitbreiding van de terrassen, want de bezoekers komen hier het hele jaar door. Duitsers en Hollanders mengen zich geruisloos en op een mooie dag wil iedereen hier wel een wandeling maken. Ze neemt een laatste slok van haar Trappistenbier en gaat weer aan het werk. Aan de rand van de duinen geeft een boei aan, dat de zee binnen handbereik is.
19.     Groote Keeten
Tocht: 202(19)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


De nieuwe appartementen zijn reeds van verre te zien. Hier grenzen de duinen aan het vlakke polderland en het uitzicht is ver en mooi. Een echtpaar bekijkt bij een makelaar, de huizen die te koop staan. Een klein huisje toont de tijd, dat hier nog geen toeristen kwamen. Een rode poes koestert zich op het dak van een auto.
20.     Julianadorp
Tocht: 202(20)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Het fietspad ligt hoog boven de weg en geeft zo een schitterend uitzicht over duinlabdschap en polder. De rode vuurtoren kijkt uit over zee. De duinenrij is hier op zijn smalst. De polder draagt de naam Polder Het Koegras, maar er is een zee van vakantiehuizen neergezet. In de verte staat de kerk van het oude dorp. Het laatste huis is te huur en probeert zo een graantje mee te nemen van zomergasten. Een grote villa is niet te huur en spiegelt zich in de aangelegde vijver.
21.     Huisduinen
Tocht: 202(21)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


Huisduinen lijkt aanvankelijk op een verzamelplaats van grote villa’s rustend tegen het duin. Dan verschijnen plotseling de restanten van een oude fabriek met een bijna Griekse zuilen galerij. Een toegangspoort is indrukwekkend, maar geeft toegang tot niets. Het pleintje met zijn kleien kerkje is intiem en de oude gemeenteschool is al lang geen school meer. De Lange Jaap steekt hoog boven de zeedijk uit, maar geeft nog geen licht in het naderende donker.

22.     Den Helder
Tocht: 202(22)
Bezocht op: 15 oktober 2013
Provincie: Noord-Holland


De weg langs de hoge zeedijk loopt naar het veer van Texel. Bovenop de dijk is het eiland te zien in het laatste licht van deze dag. Een voormalig fort biedt onderdak aan de Marine Kazerne en bij de oude haven staat het standbeeld voor de zeevaarders uit de 2e wereldoorlog. Het gebeeldhouwde gezicht van de stuurman is één en al vastberadenheid. Langs het water staan gebouwen, die het verhaal vertellen van onze Marine in vroegere tijden. De klok bij het station staat op half zeven en de treinen rustten hier uit op het kopstation.