Tocht 201 - Buurtschappen rond Wanroij, Volkel en Uden
Datum:
04 Oktober 2013
Weersomstandigheden:
Licht bewolkt
Temperatuur: 18 graden
Wind: Z3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Boxmeer met de trein
Tocht: Boxmeer – ‘s Hertogenbosch
‘s Hertogenbosch – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets



Afstand:
Utrecht – IJsselstein vv 28 km
Tocht 84 km
Totaal 112 km
Aantal plaatsen:  30
 
1.     Laageind (Rijkevoort)
Tocht: 201(1)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


In Rijkevoort is het voormalige winkeltje van Erven A. Verbruggen uit 1914 omgevormd tot een bescheiden museum van de plaatselijke historische vereniging. Het buurtschap Laareind begint al vlak na het driehoekige pleintje. Eén van de eerste huizen is versierd en de toekomstige bewoners worden welkom geheten in ’t Laageind. Een kilometer verderop staat een versierde boerderij, nu met het cijfer 25 en dat slaat op het aantal huwelijksjaren. De schapen aan de overkant weten of er sprake is van geluk. Tegenover een kwekerij staat een boerderij met een T-vorm en in de bocht van de weg naar Wanroy waakt een poes over het erf. Hier kweekt de heer Jordans zijn oesterzwammen en doet zijn vrouw in accupunctuur, wervelcorrectie en taping. Dat lijkt een relatie met weinig overlap in de beroepsuitoefening.
2.     Broekkant (Wanroij)
Tocht: 201(2)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De knotwilgen langs de weg zijn keurig onderhouden en op de hoek staat een wit metalen kast, die iets met elektriciteit te maken heeft. Het is duidelijk een boerenbuurt en op het land worden met grote machines de aardappelen geoogst. Er staat hier een nieuwgebouwde loods, groot en nu nog leeg. De man in het kantoor is een boerenzoon, maar heeft zijn tijd als boer wel gehad. Hij verhuurt nu zijn land en laat anderen de mais, bieten, bonen en aardappelen verbouwen. Aan het formaat van de grote auto’s voor de deur boert hij goed.
3.     Hulsbeek
Tocht: 201(3)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Er rijden grote tractoren af en aan. Op de weg ligt een platgereden konijn, niet ver van een houten kraam waar producten van eigen erf worden aangeboden onder de naam ’t Groenen Hofke. Alles is hier dus landelijk. Een eenzame wandelaarster passeert met grote passen de brug over de Hulsbeek. Die staat droog, er viel de afgelopen weken weinig regen.
4.     Lamperen
Tocht: 201(4)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Bij laanboomkweker H. Gruntjes staan de witte stammen netjes in het gelid. Een groepje jongen komt net van school en moeten uitwijken voor een grote tractor. Die verstoort hun gesprek over de laatste voetbalwedstrijd. “Zoterdag motten ze teugen Olypia uut Bosmeer om in te hoalen”. De bewoners van een boerderij houden veel van beelden. Ze staan in de tuin en achter de ramen. Uit de struiken steken metalen struisvogels omhoog. Er is Europees geld gestoken “boertel” De Lamperheide. Dat is een hotel op een boerderij.
5.     Park
Tocht: 201(5)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Het is hier landelijk. In de verte beginnen de bossen van het recreatiegebied De Bergen. De boerderij op de hoek is gestopt met het houden van varkens. De stallen staan leeg. De buurman gaat gewoon door en nodigt iedereen uit om varkens te kijken op 14 en 15 september. De datum is verlopen, maar de vlag blijft vrolijk hangen. Verderop bouwt een andere boer een grote schuur voor zijn koeien. Park blijft een boerenbuurt.
6.     Peelstraat
Tocht: 201(6)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De naam zegt voldoende. Dit was de straat op weg naar de naar de Peel en wel de Wanroijse Peel. Langs de weg staan de voormalige boerderijen en een bescheiden bruggetje gaat over een al even bescheiden watertje. Een boerderij draagt de naam ’t Peelperdje en een nieuwsgierig wit paardenhoofd steekt uit de muur.
7.     Ham (Wanroij)
Tocht: 201(7)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Ham is omgebouwd tot een bescheiden industrieterrein, waar ook de brandweer zijn garage heeft. Een grote brandweerwagen laadt net een al even grote container op. Alles natuurlijk in passend brandweerrood. Aan de overkant van de weg staat de Hamse molen, de enige gesloten standertmolen met drie verdiepingen in ons land. De spanwijdte staat op een klein bordje: 26,5 meter. De molen maalde koren en stamt uit 1811. Tussen het gras ligt een gebroken maalsteen.

8.     De Berg
Tocht: 201(8)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Langs een klein watertje ligt het land inderdaad wat hoger, maar een echte berg wil het toch niet worden. Kleurige landbouwwerktuigen vrolijken het buurtschap op. Ze zijn van coöperatie De Eendracht. Een zandpad loopt in de richting van Haps en op de onderrand van een boerderij heeft de eigenaar bloemetjes geschilderd. Een man laat zijn hondje uit en weet dat de vervallen boerderij een monument uit 1680 is. Het huis staat op instorten en op de schuren liggen verweerde golfplaten. De bewoner is 81 jaar en heeft geen zin om alles op te knappen.
9.     Verloren Hoek (Wanroij)
Tocht: 201(9)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De vraag naar de herkomst van de naam van het buurtschap verrast velen. Een man mompelt “misschien iets uit de oorlog”. Op een schuur staat wel een tegel met een leeuw en het jaartal 1940 en boven de staldeur van een andere boerderij getuigt een andere leeuw van eventuele dappere vaderlandsliefde. Volgens de vrouw van ‘t Boerenwinkeltje op nummer 1 kan dat niet waar zijn, want de oorlog ging aan Wanroij geluidloos voorbij. Het was gewoon een afgelegen stukje land bij Wanroij. Ze opent een boek met de geschiedenis van de boerderijen in de omgeving. Over haar boerderij wordt veel geschreven. Het is een langhuisboerderij gebouwd in 1871. De levensboom boven de deur is nog origineel. Alle bewoners worden genoemd en haar vader Cor Wijnen kocht het in 1953. Het is nog steeds een gemengd bedrijf met koeien, kippen en varkens en natuurlijk is daar het winkeltje. Een vrouw met een pakket met streekproducten verlaat net het grindpad. Er is veel vraag naar dergelijke pakketen voor zieken, bruiloften, afscheid van het werk of opening van een nieuwe stal. De producten komen uit de eigen streek, maar ook andere streken van ons land mogen meedoen. Ze worden met liefde ingepakt.
10.     De Boer
Tocht: 201(10)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


In buurtschap De Boer staan wat boerderijen. Een wit huis heeft een toegangspoort met witte adelaars. Een man van buitenlandse origine kan geen antwoord geven op vragen over de geschiedenis van de streek. Hij moet de toegangspoort nog witter schilderen. Een vrouwelijke bewoners heeft haast, maar weet welk een winkel met de naam van het naastgelegen buurtschap Verloren Hoek. Ook kent ze de gemeentegrens tussen Sint Hubert en Wanroij precies. De molen hoort bij Sint Hubert. De boom met mooie paddenstoelen hoort bij De Boer
11.     De Hoef (Wanroij)
Tocht: 201(11)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De weg naar De Hoef loopt dood en eindigt bij een melkveehouderij. De koeien gehuld in roodbont grazen in de naastgelegen wei. Langs de grote weg staat een man stil met zijn elektrische scootmobiel. Op de voorplecht zit zijn hondje. De man plukt met een grijparm lege blikjes uit het gras. Dit doet hij voor een club uit Rijkevoort vernoemd naar de heilige Rochus. Elke dag legt hij samen met zijn hond zo’n 50 km af en de hond loopt er 10 km van. De man draagt een hesje van de belangenvereniging van gehandicapten en op zijn scooter staat dat hij slechthorend is. Zijn vrouw belt en het gesprek wordt op luide toon gevoerd. Over een half uur is hij weer thuis.

12.     Wanroij
Tocht: 201(12)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De bakker van Wanroij heet Maassen. In de winkel hangt de oorkonde van de leukste bakker uit de hele omgeving in 2012. De strijd om de titel van 2013 in nog in volle gang. De bakkerij mag er inderdaad wezen met zijn koffiehoekje, het zicht op de dampende broden, de ruime keuze van appel- en kersengebak en knapperig stokbrood met uien en kaas.
Rond de kerk is een grasveld, dat onderhouden wordt door een ploegje kerkgangers. Er is een groep voor buiten en een groep voor binnen. Een man op leeftijd vult de gaten rond de grote wilg, omdat hij zo beter de kanten kan maaien. In het witte gebouw wonen de twee kapelaans, die samen met de pastoor 13 kerken in de omgeving bedienen. Ze zijn allen relatief jong, zo rond de 40. Op een pleintje staat een fontein met drie waterdragende vrouwen en in ’t Wapen van Wanroij kan men gezondheid en een biertje halen.

13.     Hoeven (Wanroij)
Tocht: 201(13)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De uitvalsweg van Wanroij gaat langzaam over in het buurtschap Hoeven. Hier en daar staat nog een hoeve en soms woont er ook nog een boer. Bij een huis staat een ruime collectie van coniferen, die hier in de omgeving worden gekweekt. Een huis van de buren is vernoemd naar het paradijs en op het grasveld staat een Eva, die uit schaamte haar lichaam bedekt.
14.     Noord
Tocht: 201(14)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Er staan maar een paar huizen in Noord, maar een doorgaande weg is er wel naar vernoemd. Op het land staan hele kleine struikjes, die ooit buxussen moeten worden. Voor vrouwen met twijfel over hun schoonheid heeft Ellie Egelmeers een keur van oplossingen. Die lopen van Visagie, via Reiki naar Kleurenconsult. Ter illustratie van haar naam staan er twee lieve egeltjes op haar reclamebord. Ze heeft haar salon passend “De Oppepper” genoemd.

15.     Peelkant
Tocht: 201(15)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Peelkant ligt aan de rand van het recreatiegebied De Bergen. Er staat dan ook een zaak in tuinstoelen en kampeerartikelen. Op de hoek heeft men een eigentijd houten kruisbeeld geplaatst met een gedicht van Martinus Nijhof over de soldaat die Jezus kruisigde. Toch doet de penisachtige verbinding tussen kruis en gelaat wat vreemd aan. Aan een zijweg ligt het echte recreatiegebied met een enorme hal voor paardenliefhebbers. Er is vandaag een hypisch evenement en slanke vrouwen rijden op ingehouden paarden naar het wedstrijdterrein. Ze dragen allemaal een cowboyhoed en dat staat elegant. Indianen zijn er niet te zien.

16.     Wilbertoord
Tocht: 201(16)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Het is duidelijk te zien, dat Wilbertoord relatief jong is. In 1837 lagen er nog maar 6 huizen in het onontgonnen gebied van de Princepeel. Die werd tussen 1888 en 1920 ontgonnen en kreeg de naam van de heilige Willibrord. Er kwamen boerderijen en het kleine houten kerkje werd pas in 1966 vervangen door een kerk van steen. Op het Sint Joseph staat sinds 1995 een beeldje van de turfsteker en men gedacht toen het 50-jarig bestaan van eerste kerk. De plaatselijke kinderopvang heeft de passende naam “t Prilleke gekregen en aan de muur van het café hangen borden, die ontvreemd zijn uit andere landen. Rondom het dorp leeft men van de landbouw.

17.     Odiliapeel
Tocht: 201(17)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Op de weg tussen Wilbertoord en Odiliapeel knipt een man zijn heg. Hij heeft de leeftijd des onderscheids en zou vast iets moeten weten over de geschiedenis van beide plaatsen. Niets is echter minder waar. Zijn geheugen heeft hem in de steek gelaten, toe hij op 18-jarige leeftijd met zijn brommer over een plank reed en viel. Een auto kon hem niet ontwijken en hij lag maanden in een halve coma in het ziekenhuis. Sinds die tijd weet hij zich niet meer te herinneren over zijn jeugd en alles wat hij ooit geleerd heeft. Gelukkig kon hij aan het werk bij de sociale werkvoorziening in de buurt. Jarenlang onderhield hij tractoren, maar de voorziening werd afgeschaft en nu zit hij zonder werk en dat scheelt meer dan € 200,- per maand. Bij de gemeente vertelde men hem, dat hij zijn auto maar moet verkopen om rond te komen. Daar heeft hij nu 40 jaar voor gewerkt. Af en toe wordt het gesprek onderbroken, omdat een straaljager van vliegveld Volkel overkomt. Odiliapeel ontstond pas in 1922, toe hier de Peel werd ontgonnen. Het heette vroege Terrapeel maar moest vanwege de gelovigheid zijn naam inleveren. Rond het pleintje stonden ooit de dorpswinkeltjes, maar die zijn bijna allemaal verdwenen. Op de hoek staat een beeldje van een schaapsscheerder. Jaarlijks is er nog een feest ter ere van het scheren en beoordelen van de schapen. De oude kerk uit 1930 werd in 1980 vervangen door een nieuwe met een echte toren. Langs de doorgaande weg staat de school met boven de ingang een reliëf van spelende kinderen. Men had in der tijd geen bezwaar om kinderen met leeuwen te laten spelen.
Aan de rand van het bos gedenkt men slachtoffers van WOII.
18.     Oosterens
Tocht: 201(18)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Na wat drukke wegen rondom Volkel komt men is een oase van rust bij een driehoekig plein met hoge bomen, zoals er veel Brabantse dorpen zijn. De boerderijen liggen hier rondom gegroepeerd. Voor een boerderij staan de bekende kleurrijke pompoenen geordend naar grootte en prijsklasse. Aan de overkant kan men in de mooie boerderij getraind en geadviseerd worden. Waarin vermeldt het bordje niet.

19.     Heikant (Volkel)
Tocht: 201(19)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


In de verte staan de grote kleurige tenten van een circus. Dit circus is een attractie van het Billy Bird Park Hemelrijk. Een hoge namaakrots met een kasteeltoren trekt alle aandacht . De parkeerplaats is bijna leeg. Twee grootouders hebben hun kleinkinderen hier een leuke dag bezorgd. Het was vermoeiend en ze willen gedragen worden. De auto staat wel erg ver weg. De buurman van het park heeft van bamboelatten zelf een groot rad gebouwd en in zijn achtertuin gezet. Je mag er alleen maar naar kijken. In het oude Heikant staan wat boerderijen en op de hoek is een uitspanning.
20.     Schadron
Tocht: 201(20)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Bijna verscholen in een heg staat een bord met de naam van het buurtschap vergezeld met een groep galopperende paarden. Die verklaren de naam van het buurtschap, waant ooit was hier een escadron Franse ruiters van Napoleon gelegerd. De ruiters vertokken, de naam bleef en werd verbasterd. De buurtvereniging, die het bord liet plaatsen bestaat al vanaf 1969 en is trots op de molen, de oude melkfabriek en het witte kruis op de hoek bij Heikant. Het vliegtuig in de wei is een stunt van een autohandelaar, gewoon om aandacht te trekken.

21.     Volkel
Tocht: 201(21)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Enkele oud-politici verklaarden ondanks, dat er op het naastgelegen vliegveld nog steeds raketten staan met kernkoppen. Op het grote marktplein maakt niemand zich hierover nog druk. Een schrijver met een vlotte pen bedacht een lopende tekst rondom het dak van de muziektent. Het gaat over toonaarden en stemmingen, die zich nestelen in toehoorders en over woorden en klanken die verwaaien tot ragfijne rafels. Het echte ontmoetingscentrum op dit Schakelplein vormt echter de supermarkt van de JUMBO, waar mensen buiten met elkaar een praatje maken over deze zachte najaarsdag. In de hoek van het plein staat de kerk met zijn veel te ruime pastorie en zijn nieuwe dorpspomp. Naast de kerk staat een historisch pand verscholen achter twee grote lindebomen. Was het een stadsboerderij of waren het arbeiderswoningen, die zijn samengevoegd tot een groter woonhuis?

22.     Lagenheuvel
Tocht: 201(22)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Aan de rand van Volkel loopt een weg, die blijkbaar iets hoger ligt dan de omgeving. De weg gaat van Lagenheuvel over in Heuvel. Aan deze aflopende straat staan de voormalige arbeiderswoningen twee aan twee keurig in het gelid. Bij de witte garage van Verstegen kan men de schade aan je auto laten herstellen. Op de hoek staat een bordje naar de Mariakapel. Het hek staat open en er branden kaarsen. Om het mysterie toch woorden te geven vermeldt een plaquette, dat “de bron van liefde de poort naar het onzegbare is”.Voor Maria zelf had het niet zo ingewikkeld gehoeven.

23.     Niemeskant
Tocht: 201(23)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Even buiten Volkel loopt een landelijke weg rondom Uden. De historische boerderij “Hoeve Antonius” is groot, wit en bezit stallen en een mooie tuin. Bij de buren begeleidt men onder de naam “Ukkiepret” zwangerschappen, bevallingen en de eerste jaren van jonge kinderen. Hier en daar wordt nog geboerd, maar de meeste boerderijen hebben een woonbestemming gekregen.

24.     Strepen
Tocht: 201(24)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Lang de rondweg rond Uden liggen oude gerestaureerde boerderijen. Een zijweg loopt naar het buurschap Maatsehei, maar heidevelden zij er niet meer. Wel is er een boerderij, waar antiek verkocht wordt. Buiten staan twee rode Engelse telefooncellen. In één van de cellen belt een verleidelijke etalagepop naar haar minnaar. Op een bankje kijken stenen beelden van Stan Laurel en Oliver Hardy toe met hun bekende gezichtsuitdrukkingen van ergernis en onbegrip.
25.     Weeg
Tocht: 201(25)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De Hoge en de Lage Randweg lopen rondom Uden. Het is een mooi traject voor handlopers en trimmers. Een opvallende hooiberg is net gevuld met het voer voor de vele paarden, die hier in het weiland lopen. Bij het tuincentrum van Marcel de Wit zijn de bolchrysanten in de aanbieding, maar verder loopt het tuinseizoen duidelijk af. In Weeg staan wat boerderij en twee pas gebouwde huizen. Bij één huis handhaaft men de traditie om een Mariabeeldje in de gevel te plaatsen en zo bescherming te zoeken tegen rampen en onheil.
26.     Kooldert
Tocht: 201(26)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De grote Brabantse boerderij is keurig opgesplitst in twee wooneenheden. In het bovenluik van de voordeur staat de levensboom. De bewoonster is er trots op, want deze boom stamt nog van de oude boerderij. Haar hond is bedoeld als waakhond. Ze blaft wel luid, maar wil eigenlijk aangehaald en geaaid worden. Het is een Berner-Zennen.

27.     Eikenheuvel
Tocht: 201(27)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Bij binnenkomst van het buurtschap staat op de splitsing een grote lege schilderijenlijst, die zicht geeft op het buurtschap. De grote bomen en de boerderijen komen zo beter uit. Bij een fraai gerestaureerde een boerderij heeft men de kerstverlichting aan de dakrand laten hangen. In Eikenheuvel staat de Plattelandsmuseum Duinhove, vernoemd naar de bouwer Janus Duinhoven. We hebben het dan over 1867. De huidige eigenaren wonen ernaast en een telefoontje is voldoende om binnen een kijkje te nemen.
Maar ook de buitenkant is een lust voor het oog met zijn perfect onderhouden zwarte schuur, de rieten kap en de muurankers.
Een vrolijke vlag geeft de boerderij nog meer kleur.

28.     Duifhuis (Uden)
Tocht: 201(28)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


In Duifhuis gaat het meer om paarden, dan om duiven. In de grote lange stal van manage De Toren steken paardenhoofden naar buiten als volksvrouwen, die een praatje met de buurvrouw maken. Een meisje heeft net gereden op haar leenpaard Twikkel en die luisterde “hartstikke goed”. Zoals veel kinderen wordt ze gehaald en gebracht door haar oma. De partytent voor de boomgaard bij de buren ligt er verlaten bij. De tijd van kersen- en pruimenpluk is nu voorbij. Toch heet een bescheiden bordje iedereen welkom. Een stratenmaker heeft een nieuw huis laten bouwen en er een keurig straatje voor aangelegd met stenen die “één voor één de moeite waard zijn”.

29.     Ven (Veghel)
Tocht: 201(29)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


De weg van Mariaheide naar Ven oogt eenvoudig en landelijk. Bij het passeren van de oude spoordijk wordt dit nog eens bevestigd. Ooit stoomden hier de locomotieven richting Duitsland, nu is er ruimte voor wandelaars, bramen en andere natuur. Dan gaat het mis, een snelweg rond Veghel staat niet op de kaart van 1998 en de weg naar Ven komt uit in een nieuwbouwwijk. Als compensatie heeft men de rondweg Het Ven genoemd. Gelukkig is er verderop een viaduct om bij het eigenlijke Ven te komen, waar een boer een nieuwe schuur aan het bouwen is.
30.     Hazelberg
Tocht: 201(30)
Bezocht op: 4 oktober 2013
Provincie: Noord-Brabant


Voor een typisch Brabantse boerderij bloeien de hortensia’s als tegenwixcht tegen het naderende najaar. Hazelberg was ooit een weg met boerderijen, maar nu zijn er ook andere huizen tussen gebouwd. Aan de weg richting waterzuiveringcentrale hangt een zon en een maan aan de muur van een huis. De buren maakten hun woning nog zonniger met de kleuren rood en wit. Een groot schilderij met klaprozen zorgt voor een zomers gevoel, ook in de winter.