Tocht 200 - De Kempen tot De Aa en de Achelse Kluis
Datum:
02 September 2013
Weersomstandigheden:
Wisselend Bewolkt
Temperatuur: 21 graden
Wind: W4

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht op de fiets
Utrecht – Eindhoven met de trein
Tocht: Eindhoven – Eindhoven
Eindhoven – Houten met de trein
Houten – IJsselstein met de fiets


Afstand:
Utrecht - IJsselstein 14 km
Tocht 85 km
Houten – Utrecht 15 km
Totaal 114 km
Aantal plaatsen:  26
 
1.     Aalst (Waalre)
Tocht: 200(1)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Aalst hoort bij Waalre, maar heeft toch van deze gemeente een eigen naambordje gekregen. Bovendien hoort de Aalstermolen bij Aalst. Schuin tegenover de kerk staat een poortje met het jaartal 1790 voor een kasteelachtig huis. Het plaatselijke winkelcentrum is vernieuwd, maar oogt toch intiem met een fonteintje en een beeld van een oude dame met een mandje. Ook café “Gewoon” heet u welkom, maar is op maandagochtend nog dicht. Achter een schutting bouwt Aalst sfeervolle appartementen, maar die lijken dan toch weer in Waalre te liggen.
2.     Waalre
Tocht: 200(2)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Tussen de kerkdorpen Aalst en Waalre ligt het Burgemeester Ossepark. Rondom het Wolders Ven is een wandeling uitgezet en volgens de folder is er vanuit het Molenven zicht op het gemeentehuis, waarvan het oudste gedeelte in 1930 werd gebouwd. Dit fraaie pand ligt nu achter schuttingen met kleurrijke kindertekeningen. Het is twee jaar geleden in brand gestoken. Een wandelaar met hond heeft de sirenes toentertijd wel horen loeien, maar zag de verkoolde resten pas de volgende ochtend. Iedereen keek onmiddellijk naar de kampbewoners, omdat de burgemeester daar illegale bouwwerken had laten afbreken. Aan het hek hangt een beeld van de heilige Anthonius van Padua met de wens, dat ook de daders van dit misdrijf gevonden moeten worden. Tot nu toe heeft men ze niet kunnen pakken. Maar nu is er weer een ander incident. In een meertje, zo diep als de kerktoren van Valkenswaard, zijn olieresten gestort. De hond kan er niet meer zwemmen. Weer wordt er naar de kampers gekeken. De brink van Waalre blijft er rustig onder met zijn kerk, zijn muziektent, zijn dorpspomp en Huize De Brink in de steigers.

3.     De Heuvel (Waalre)
Tocht: 200(3)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Het is even zoeken bij een vijfsprong naar de juiste weg richting De Heuvel. Een straatnaambord en de naam van een witte boerderij bevestigen het buurtschap. Een boerderij met de naam “De Gedeeldedeel” is in 1983 herbouw voor meerdere bewoners. Bij een deur hangt een uithangbord met de afbeelding van een smid bij zijn vuren.
4.     Timmereind
Tocht: 200(4)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Soms gaat een weg over in een zandpad. Voor de fietser is er dan nog een berijdbaar strook aangelegd. Er staan wat boerderijen in Timmereind en er staan roodbonte koeien in de wei. Naast een huis heeft de bewoner een grote vijver aangelegd met een echte waterval. Zelf is hij bezig om de begroeiing onder controle te houden.
5.     Loon (Waalre)
Tocht: 200(5)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


De brink van Loon is een monument van schoonheid. Rondom het driehoekige plein met hoge bomen staan de oude boerderijen, allen keurig gerestaureerd. Dwars door het plein loopt een wandelpad en op een houten bord staan de richtingen Hulst en Kerk. De kerk in ongetwijfeld de kerk van Waalre. Aan de rand van het buurtschap is een uitspanning gevestigd met een speeltuintje en veel stoelen buiten. De stoelen zijn nog leeg en binnen biljarten een vader en zoon. De vader kijkt geduldig toe, hoe zijn zoon bijna alle ballen mist.
6.     Heikant (Valkenswaard)
Tocht: 200(6)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


In de bocht van de weg tussen Waalre en Valkenswaard ligt zorgboerderij “ ’t Angelag”. Er hangen kleurige bloemen voor de ramen en op een bord wordt gewaarschuwd voor ziektekiemen. Na het knuffelen en aaien van de dieren moet je goed de handen wassen. Aan de overkant kan men pannenkoeken eten en huifkarren huren en voor een wokrestaurant staan de bomen in bloei. Bij nader inzicht blijken de takken van plastic en de bloemen van glas te zijn.
7.     Valkenswaard
Tocht: 200(7)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Op weg naar het plein bij de kerk passeert men een bescheiden hoekhuis, waar een wasserij in is gevestigd. Het is de voormalige stoomwasserij van Jan Bos en zonen, die hier al sinds 1897 gevestigd is. Minstens vier generaties zonen hebben er al stoomgewassen. Het plein van Valkenswaard is ruim en een rondje fietsen levert 19 terrassen met bijbehorende horecagelegenheden op. Voor een kapel staat een beeldje van twee verliefde mensen, geschonken door de Rabobank. Aan de kleding is te zien, dat het in 1979 geschonken is. Natuurlijk ontbreekt het beeld van een valkenier niet. Vier eeuwen lang ving de valk er zijn prooi.
8.     Deelshurk
Tocht: 200(8)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Tussen twee blokjes huizen met bogen rond de deur staan boven een hek de beelden van twee engelen. Ze ogen vredelievend, maar toch wordt gewaarschuwd voor agressieve waakhonden. Bij de oude watermolen stort de Dommel zich een meter naar beneden. Hier eindigt de kanoroute over deze schitterende beek. Het is goed toeven op het terras en de ganzen weten, dat de bezoekers hun overtollige lunchpakketten kwijt moeten.

9.     Zeelberg
Tocht: 200(9)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Een stukje bos kan het oprukkende industrieterrein van Valkenswaard niet helemaal verhullen. Aan een doodlopende straat staan de mooie oude boerderijen van Zeelberg. Voor een verscholen boerderij staat een boomstronk, waarin een element van een oude telefoonpaal is gegroeid.
10.     Bruggenhuizen
Tocht: 200(10)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Bruggenhuizen telt maar enkele huizen en de bruggen moeten de overtocht over de Tongelreep mogelijk hebben gemaakt. Op een hek staat een waarschuwingsbord voor een loslopende stier. De stier zelf is nergens te zien, maar misschien wil de eigenaar geen bezoekers op zijn erf. Wie van Bruggenhuizen naar De Achelse Kluis wil fietsen moet genoegen nemen met moeilijk berijdbare zandpaden. De Grote Heide maakt echter alles goed.

11.     Achelse Kluis
Tocht: 200(11)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


De Achelse Kluis is eigenlijk geen buurtschap en bovendien ligt het op een klein hoekje na in België. De kloosterwinkel, waar men trappistenbier kan kopen vandaag gesloten. Bezoekers zijn welkom om mee te bidden op één van de vele gebedsmomenten. Pertus van Eijnatten kwam in 1686 helemaal uit Eindhoven om hier een gemeenschap van kluizenaars te stichten. Het is nog steeds een oord van bezinning al rakent de muren rondom de boomgaard langzaam in verval. De Achelse Kluis blijft een bijzonder plaats.

12.     Schaft
Tocht: 200(12)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


De lange Dorpsstraat kronkelt zich door Schaft richting Borkel en is aan beide kanten omzoomd door mooie boerderijen. De kerk moet men delen met Borkel, maar er staat wel een eigen kapelletje met in het wit Maria met kind. In een grote loods is Timmerfabriek Baken B.V. gevestigd. Ondanks de crisis wordt er nog getimmerd. De grensweg laat zien, dat we hier dicht bij België zitten.
13.     Borkel
Tocht: 200(13)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Vanaf de brug over de Dommel is te zien hoe mooi deze beek door het landschap stroomt. Aanplakbiljetten aan de bomen vertellen, dat vandaag Jeffrey en Melissa gaan trouwen. Samen durven ze het wel aan. Het Dorpshuis van Borkel is open en de muur en het hek van het kerkhof zijn in 2006 gerestaureerd. De kerk, gewijd aan Sint Servatuis, is van 1845 en werd tijdens operatie “Market Garden” door raketbommen vernield en na de oorlog weer opgebouwd. Het pleintje met de muziekkapel vormt een mooi rustpunt voor vermoeide fietsers. Nergens ziet men mooiere fietsrekken dan bij uitspanning De Zwaan. Naast de molen staat de oude melkfabriek. Na bestremmingen als, een smederij ,een kousenfabriek en De Boerenbond zijn er nu woonhuizen in gevestigd. Een bewoner legde rondom zijn huis een spoorbaan aan, maar die loopt nu dood in zijn tuin.

14.     Hoek (Borkel)
Tocht: 200(14)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Bij de rotonde staat een boerderij met de naam van het buurtschap. Ergens worden ook aardbeien verkocht en de verkoper metselde een leuk muurtje met de bijbehorende vrucht. Aan de andere kant van de weg staat een modern wit huis, waar de firma Taurus thuis hoort. Die doen in Financiële Belevingen. Het valt niet mee om daar een voorstelling van te maken.
15.     Heuvel (Borkel)
Tocht: 200(15)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Het lijkt of dit buurtschap slechts uit één huis bestaat. Die draagt ook de naam ’t Heuveltje en heeft een rode Volkswagen Kever in de aanbieding. Achter dit huis ligt nog wel een oude boerderij, waar nu een groot hek om staat. Men is bezig met een grondsanering en niemand mag binnen de poort komen. Een grote berg zand ligt klaar voor de vervanging van de vervuilde grond. Zo heeft Heuvel toch nog een heuvel.

16.     De Kapel
Tocht: 200(16)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Het Kapellenpad is een mooie kasseienweg richting de kerk van Borkel. Voor het huis op de hoek staat een toegangshek zonder toegangsweg. De boerderij aan de overkant heeft wel een functionerend hek op weg naar vierkante perken van buxushagen. In het buurtschap is ook gelegenheid om vrij te recreëren.
17.     Hoeve (Borkel)
Tocht: 200(17)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Hoeve toont zich landelijk met boerderijen tussen het groen en minicamping het Zwaluwnest. Een boer en zijn zoon voeren de koeien. Hun koppen wringen zich tussen de ijzeren hekken op weg naar het gedroogde gras. Verderop doet het vleeskuikenbedrijf van de familie Krijgsheld verwoede pogingen om te laten zien hoe gezellig het proces kan zijn van eendagskuiken tot kippenbout.
18.     Voorste Brug
Tocht: 200(18)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Op de gevel van een boerderij staat de naam van het buurtschap. Een andere boerderij heeft voor de ramen van de voormalige stal mooie plantenbakken geplaatst. Er klinkt een sissend geluid van watersproeiers, die beginnen te spuiten. Het is al weken droog en de maïs groeit te langzaam.
19.     Achterste Brug
Tocht: 200(19)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Een oude schuur is een monument. De eigenaar weet ,dat het gebouw meer dan 400 jaar oud is. De constructie van eikenhouten balken is op de grond in elkaar gezet, toen weer gedemonteerd en hier ter plaatse weer opgebouwd. Een timmerman heeft zijn merkteken in het hout gegraveerd en na 400 jaar is die nog steeds te zien. De spanten zijn wel vernieuwd en een aantal dakpannen zijn vervangen. Rode en blauwe pannen wisselen elkaar af. Het staat mooi. Oude boerderijen maken het buurtschap compleet, maar de weg naar de Dommel loopt dood. De achterste brug is er niet meer.

20.     De Aa
Tocht: 200(20)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant



Een lang en fraai fietspad slingert eerst door de bossen en volgt tenslotte de Keunense Loop. Die staat door de droogte nagenoeg droog. Een groepje van een paar boerderijen schuilt bij elkaar op een verhoging in het land. Verderop stroomt de Elsen Loop, die zich later voegt bij de Keersop.
21.     Loo (‘t) (Bergeyk)
Tocht: 200(21)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


De Bernardusschool bestaat minstens 100 jaar en “Jong Geleerd “ is hun slogan. De doorgaande weg tussen Luyksgestel en Bergeyk gaat dwars door het dorp. Aan een bescheiden parkje staat onder een afdak een tegeltableau ter ere van de heer J. Paulussen. Het werd hem aangeboden ter gelegenheid van zijn 25-jarig ambtsjubileum als directeur van de zuivelfabriek. Kom daar heden ten dage nog eens om. Voor een café kamt een meisje de haren van haar pop. Die is er speciaal voor gemaakt. Voor de foto krijgt de pop een paardenstaart. Aan de overkant staat een voormalig klooster, waar ooit de dochters van de heilige geest verbleven. Nu is het een woonhuis. De pastorie naast de kerk kreeg dezelfde bestemming.
22.     Bergeyk
Tocht: 200(22)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant

Het stadhuis van Bergeyk is een geslaagde samenvoeging van een oude en een nieuwe bouwstijl. Op een plein staat een hoge toren met een klok en een carillon. Blijkbaar werd deze plek vaak misbruikt, want er staat een bord, dat het drinken van bier en het wildplassen verbiedt. Die twee zaken hebben duidelijk iets met elkaar te maken. De vandalen laten het grote plein met rust en dat is maar goed ook, want hier staat het enig overgebleven klokkenhuis van Noord-Brabant. Die is in 1669 gebouwd, 19 jaar nadat de kerktoren was ingestort. De klok heet Katharina en is in 1367 gegoten. De muziektent midden op het plein is groot. De vraag is of er nog muziek in gemaakt wordt.
23.     Westerhoven
Tocht: 200(23)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Op het terras van het plaatselijke café zit een man. Hij drinkt een trappist en groet de biljarters, die naar buiten komen. De wedstrijd is afgelopen en de ploeg uit Westerhoven heeft met 6-2 verloren van Bladel. De biljardkeuen zijn netjes opgeborgen in houten kistjes en wachten op de volgende wedstrijd. Aan de overkant ligt een oud kerkhof. Er wordt niet meer begraven, maar alles moet zo blijven, want het is een monument. Bij de kerk staan twee beelden, de ene is “onze lieven heer” en de ander een gedenkteken met stromend water voor de eeuwwisseling. Na wat gepuzzel valt hieruit af te lezen hoeveel bewoners tussen de 25 en de 30 jaar zijn of tussen de 55 en de 60. Twee oudere bewoners zijn er trots op, al mag het wel eens schoongemaakt worden. Het water bevordert immers de algengroei. Onder een tegel ligt een kistje met briefjes van de bewoners, dat in 2020 opgegraven en geopend zal worden. Het is begraven door de oudste inwoner en de jongste. Hun leeftijden waren resp. 89 jaar en 7 dagen. De witte kroeg op de hoek is gesloten en een groot bord bedankt Dorie voor de jarenlange gezelligheid. Een schrijffout maakt de intentie er niet minder om.
24.     Loveren
Tocht: 200(24)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Vlak voor en rotonde liggen een aantal huizen, die samen Loveren vormden. Aan de weg staat en stalletje met zonnebloemen en kalebassen. Een groot wit huis geeft het buurtschap nog enige grandeur. Bovendien is er nog de TBA , dat staat voor Totaal Begeleiding Autisme Verderop heeft een nieuwe rijke een nieuw landgoed laten inrichten met een kronkelende oprijlaan en een paardenbak met verkleurde springbalken.

25.     Braambosch
Tocht: 200(25)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


Op de hoek bij de rotonde staat verscholen onder bomen een wit huis. Het huis draagt de naam van het buurtschap: Braambosch. Er worden hier ook “meesterlijke” financiële adviezen verstrekt. Ook andere huizen doen in bramen met Braambloesem en weer Braambosch.. Op de hoek zit de dealer van Seat-auto’s.
26.     Dommelen
Tocht: 200(26)
Bezocht op: 2 september 2013
Provincie: Noord-Brabant


De binnenkomst van Drommelen wordt bepaald door de brouwerij van Dommelsch Bier. Merkwaardigerwijs is het naastgelegen café diep in verval. Aan de gevel hangt een spandoek met de waardering voor de medewerkers, die in 2012 de prijs kregen voor werelds beste bier. Maar dat mag ook wel, want hier brouwt men al sinds 1744. Het plein van Dommelen oogt wat kaal, maar d Stichting de Dommelse Dorpspomp zorgde ervoor dat er in 1987 weer een dorpspomp kwam. Ze zorgen ook voor de jaarlijkse Kerststal en het beeldje van de Pintenwipper. Verderop stroomt de Dommel en de watermolen vertelt het verhaal van eeuwen.