Tocht 195 - Zuid-Holland tussen Den Haag, Leiden en Zoetermeer
Datum:
17 Juli 2013
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
Temperatuur: 26 graden
Wind: N3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Voorburg met de trein
Tocht: Voorburg – Alphen aan de Rijn
Alphen aan de Rijn – Woerden met de trein
Woerden – IJsselstein met de fiets

zie ook Wassenaar en Valkenburg

Afstand:
IJsselstein – Utrecht 14 km
Tocht 90 km
Woerden _ IJsselstein 15 km
Totaal 119 km
Aantal plaatsen:  15
 
1.     Voorburg
Tocht: 195(1)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Naast het spoor ligt een stuk geschiedenis. Hier bouwde Constantijn Huygens in de 17e eeuw buitenplaats Hofwijk. Contantijn was in de gouden eeuw de belangrijkste raadsheer van de Oranjes en een veelzijdig mens. Hij was dichter, architect, musicus en kunstkenner. Zijn zoon Christiaan was één van de beroemdste wetenschappers, die ons land ooit heeft gekend. In de tunnel naar het centrum worden zijn uitvindingen op tegels in beeld gebracht. Nu is Hofwijk een museum en een jonge vrouw komt net naar buiten om te genieten van haar koffie en een koek. Ze werkt hier en zorgt ervoor, dat de meubels uit de tijd van Huygens in goede staat blijven. Afgestudeerd op het hout- en meubileringcollege in Rotterdam is ze voldoende vakvrouw om een kast uit de 17e eeuw na te bouwen in de sfeer van Huygens. Houtworm krijgt bij haar geen kans.
De hoofdstraat van Voorburg getuigt van een rijk verleden. Een boekenwinkel draagt ten onrechte de naam Oporto, een overblijfsel van een bestaan als slijterij. Een raam in glas en lood gedenkt de Jugendstil. Op de trappen van stadhuizen staan 4 keurig geklede nieuwe Nederlanders en een blonde begeleidster. Deze kennismaking met het centrum van Voorburg is een onderdeel van hun inburgering. Na stadhuis Swaen-steijn uit 1632 is de kerk aan de beurt en daarna de ophaalbrug over de Vliet.

2.     Haagoord (‘t)
Tocht: 195(2)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Voorburg heeft zich uitgebreid aan de andere kant van de A4. Op een industrieterrein heeft voetbalclub ADO-Den Haag zijn nieuwe stadion gebouwd. De harde kern komt hier niet meer naar de wedstrijden kijken. De sfeer van het Zuiderpark is er niet meer. Daar kan het standbeeld van Aad Mansveld niets aan veranderen. Hoge reclamemasten langs de snelweg droegen bij aan de kosten van goede fietsverbindingen. Midden in de woonwijk staat een heuvel met op de top een Grieks aandoende kapel. Een mooi voorbeeld van vervreemding. Na enig zoeken wordt toch de ouder kern van het buurtschap gevonden. Achter een oude vaart houdt een huis de naam van ’t Haagoord hoog. Er is een ophaalbrug met de tekst :”Waar welstand bloeit, waar eendracht groeit” In 1961 liet meneer Sorel achter de brug een park aanleggen met 4 bungalows in de hoop, dat hier de eendracht zou bloeien. Een bewoner haalt net de post en heeft gelukkig nog steeds goede buren, ook zonder eendracht. Door de nieuwbouw mist hij wel de koeien in de ochtendnevel. Soms is er een luidruchtige buurtfeest, maar voor de rest is het hier rustig. De oorsprong van het buurtschap lag in de naam van het huis van de opzichter van de veenafgravingen lang geleden. Met dit veen werden de Haagse paleizen warm gestookt.
3.     Wilsveen
Tocht: 195(3)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Na de tunnel onder de spoorbaan wordt het landschap polders en Hollands. In de verte begrenzen de silhouetten van Leidschedam en Zoetermeer de illusie van ruimte. Een molengang van drie molens laten zien hoe het water uit dit afgegraven veengebied omhoog gemalen werd. Op een terp ligt de begraafplaats van Wilsveen. Het is een plaats met een lange geschiedenis. Ooit werd in een veenplas een Mariabeeld gevonden, die in een kapel werd geplaatst en aanbeden. De bedevaartgangers kropen op ellebogen en knieën drie maal rond de kapel tot groot ongenoegen van de protestanten. Die braken de kapel af en bouwden hier in 1684 een eigen kerk, maar ook die verdween en nu is er de stilte op een kerkhof. Het werd de rustplaats van twee jonge mannen, die veel te vroeg het leven moesten verlaten, Rene Bosman en Mark Spaan. Er staan verse bloemen op hun graven en een houten uil waakt over hun zielenrust.

4.     Leidschendam
Tocht: 195(4)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


De dam van Leidschedam is een sluis met een sluiswachterhuis. Meestal passeeert hier een eindeloze stoet van sloepen en plezierjachten, maar nu probeert de grote vrachtboot Adriana de sluis te nemen. Het lukt net. Een groep hangbejaarden kijkt kritisch toe. Ze praten over vroeger, toen Leidschendam nog een bescheiden dorp was. Men werkte er in de platglas tuinbouw. Dat is allemaal verdwenen, maar goede voorzieningen kwamen terug. Het ziekenhuis is bij de hand en dat is op deze leeftijd best handig. Verder zijn de mannen jongens gebleven, die elkaar met grappen proberen te overtreffen. Gelukkig kent het dorp twee goede kroegen en in de voormalig melkhandel is het goed eten. In de winkelstraat staat een voormalige kerk, die tot theater werd gepromoveerd en de eerste plaagstoten van de crisis overleefde.
5.     Oud Wassenaar
Tocht: 195(5)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Oud-Wassenaar voldoet aan het landelijk beeld van lommerrijke lanen en grote landhuizen. In één van die huizen huist een ambassade van een land met een groen-rood-gele vlag met in het midden een ster. Een bord verwijs naar kasteel Oud-Wassenaar en passeert de banen van de plaatselijke Lawn Tennis Club opgericht in 1950. Het is warm vandaag en de spelers rusten in hun smetteloze witte outfit uit in de schaduw. Aan de overkant wordt de grote bruine beuk wordt omringt door een ronde pergola. Kasteel Oud-Wassenaar werd tussen 1876 en 1879 gebouw en dat heeft men voor de zekerheid maar op de gevel vermeld. Het kasteel maakt diepe indruk op de fietsers, maar een man laat zijn hond uit zonder op te kijken, Het is zijn dagelijkse rondje. Het uitzicht over de vijver en het weiland is er niet minder mooi om.
6.     De Kieviet
Tocht: 195(6)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


De Kievit dankt haar naam aan een uitspanning, die nu een auberge heet. Dat is wel terecht, want het is inmiddels een duur restaurant geworden voor de bemiddelden uit de omgeving. In de hoek van de parkeerplaats staat een fel rode klok, die op een Engelse brievenbus lijkt. De aangewezen tijd staat hier stil. De Kieviet heeft een eigen kerk en wordt daarom tot een buurtschap gepromoveerd. De meeste landhuizen houden de sfeer van het rijke Wassenaar hoog. In een park staat een beeld van Koningin Emma. Een wandelaar rust even uit van zijn lange tocht. Hij kent Emma niet en dat is begrijpelijk, want deze Schot kwam 40 jaar geleden naar Nederland. Hij voelde zich hier direct thuis, want Nederlanders zijn direct en dat is hij zelf ook. Hij was een pionier in de computerontwikkeling en ziet nog steeds zijn programma’s voorbij komen. Nu is hij gestopt met werken en wil Nederlander worden. Dat kost tegenwoordig veel geld.
7.     Maaldrift
Tocht: 195(7)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Langs een drukke weg ligt de “American School”. Het is eigenlijk een internationale school, maar omdat Amerika het meeste geld doneert draagt het deze naam. In een wachthokje zitten twee mannen te roken. Binnen mag dat niet, want de Amerikaanse regels zijn streng. Het zijn verhuizers en zijn bezig de spullen van de jongste kinderen naar hun nieuwe behuizing te vervoeren. Het zijn grote afstanden, die afgelegd moeten worden en je moet niets laten liggen, want dat is ver teruglopen. De kinderen zijn terug naar hun ouders in verre landen. Ze hebben veel langere vakanties, dan de Nederlandse kinderen. In Maaldrift is naast een camping en legerplaats, die binnenkort gesloten wordt. Het hek is dicht en het wachthuis verlaten. Een verschoten wapen met de Nederlandse leeuw staat symbool voor de teloorgang van de krijgsmacht en de overwinning van de vrede, althans in dit deel van de wereld. Maaldrift kent een bescheiden straat met bescheiden huizen. In een tuin staat een vergeten beeld van een mannenhoofd. De tijd heeft een stukje van de neus afgebroken. Op weg naar de woning van onze huidige koning passeert men een mooie vliet, die vast de naamgever van Maaldrift is.

8.     Rijksdorp
Tocht: 195(8)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Rijksdorp dankt haar naam aan een buitenplaats, die niet meer bestaat.. Rond 1920 werd het terrein verkaveld tot villawijk. De aangeplante bomen zijn inmiddels tot grote hoogte opgegroeid. Rijksdorp is een woonplaats geworden van de zeer rijken. Op de lijst van hoge inkomens in ons land scoort dit buurtschap het hoogst. Op straat zijn alleen bouwvakkers te vinden, die grote villa’s herbouwen. Een uitzondering is een man met een hond. Het dier is van een vriend en hij had beloofd hem uit te laten. Het strand bij de Wassenaarse Slag was te warm en te vol en daarom loopt de hond nu hier onder de koele bomen. Rijksdorp heeft een echte berg met een stijgingspercentage van 8% en dat voelt even als de Alp d’ Huez. De straatnaam Laan van Rhemen van Rhemenshuizen verhoogt de status van Rijnsdorp. Aan de rand van het buurtschap is nog plaats voor drie nieuwe zeer groot uitgevallen huizen.
9.     De Pan
Tocht: 195(9)
Bezocht op: 4 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


De Katwijkse weg maakt hier een S-bocht. Bij een grote boerderij bouwt men grote schuren. De bouwvakkers weten, dat het om een stalling van 36 paarden gaat en vandaag is men bezig met de toekomstige winkel. De broer van de eigenaar zit ook in de paardenwereld en geeft onderdak aan 60 soortgenoten. Men maakt zich blijkbaar geen zorgen om de economische crisis. In de tuin staat immers een grote uitgave van het beeld van Rodin “De Denker”. De Pan raakt hier de duinen en een bos dat de naam “Pan van Persijn” draagt.. Hier zorgt men voor goed drinkwater. En bescheiden rijtje witte arbeidershuizen en een pannenkoekenhuis maakt De Pan compleet. Bij de achterdeur van dit restaurant zoeken de koks frisse lucht en nicotine
10.     Zoeterwoude-Dorp
Tocht: 195(10)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Nog net voor de brug over de A4 heeft een zeskantige kerk zijn plaats kunnen behouden. Na al het verkeersgeweld ontvouwt zich het Hollandse landschap met een brede vaart en huizen, die met bruggen bereikt moeten worden. Bij een brug springen meisjes in bikini in het koele water. De witte herberg “Vriendschap” draagt met trots een trapgevel. Even buiten het dorp staat aan een zijweg het landgoed “Oud Randwijk”. Bouwvakkers werken zich in het zweet om het pand in zijn oude glorie te herstellen. Bij de kerk staat een bord, waarop te zien is, dat het beoogde bedrag voor het historisch van Damorgel uit 1869 bijna is bereikt. Nog 5.000 euro en er kan weer mooi gespeeld worden. Boerderij Veldzicht herinnert aan de tijd, dat boerderijen nog in het hart van het dorp konden liggen. In de plaatselijke supermarkt slaan mensen karren met frisdrank in en uit het openluchtzwembad klinkt het opgewonden geluid van kinderstemmen.
.
11.     Weipoort
Tocht: 195(11)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Het land ligt hier lager dan de weg en de achterliggende watergang. Boerderijen staan op het hoge deel van de dijk of wat lager in het land. Het landschap is hier heel erg Hollands en lijkt ver weg van de omliggende oprukkende steden. Aan de smalle weg staat een kraam met planten. De eigenares heeft een rond haar boerderij een voorbeeldtuin met bloemen geschapen. Ze weet heel veel van alles wat er groeit en schrijft verhalen bij elke plant. Zo heeft de ereprijs roodrose kandelaartjes en oogt wat stijfjes, terwijl de sedum een hemelsleutel is in wijnrood. Tegen een andere boerderij staat een rondachtig bouwsel, dat rond 1600 is gebouwd. De eigenaar heeft het onlangs gerestaureerd. Het is een karnschuur en lang geleden liep hier een paard zijn rondjes om in de boerderij de karnton in werking te zetten. Zo werd melk boter. De meeste boeren hebben nu een goed bestaan door de verkoop van zelfgemaakt kaas, die heel lekker moet zijn. Op een garagedeur heeft de bewoner een schilderij laten maken van zijn drie grote honden. Het zijn Berner Zennen-honden en zelfs op deze afbeelding is te zien, dat het mensenvrienden zijn.
12.     Zuidbuurt
Tocht: 195(12)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Er loopt een smal pad tussen Weipoort en Zuidbuurt,ooit bestemd voor kerkgangers, nu voor fietsers. Een klaphek houdt de schapen binnen de hekken.. In de verte is de kerktoren zichtbaar. Vandaag is dit pad mooier dan mooi. Hier de schapen, daar de koeien, aan de sloot een ooievaar en in het land een groepje kieviten. Alles is verpakt in een diepblauwe hemel. Voor de kunstliefhebbers is er een beeld geplaatst van een weidevogel op hoge poten. In Zuidbuurt komt men op de dijk, waar een breed water ooit de belangrijkste snelweg was. Nu liggen er vast bruggen over. Er loopt ook een vast brug naar een groot wit huis met een bescheiden klokkentorentje. Hier passen een opa en een oma op een kleinkind. Het huis was tot 1970 een klooster voor 15 zusters Franciscanen.. Het hele huis was opgedeeld in kleine houten hokjes, voor elke zuster een eigen slaap- en bidplek. Het leven was uiterst sober. Verwarming was er niet. Het klooster Na het vertrek van de zusters stond het klooster een aantal jaren leeg en werd speelplek voor de jeugd. Na een ingrijpende verbouwing werd het een ruim en riant woonhuis. Eén zuster bleef in Zuidbuurt en werd daar oud. Ook de pastoor vertrok en ook de huishoudster ging terug naar de orde. De kerk staat er nog, evenals de pastorie. Alles oogt te groot voor dit bescheiden buurtschap.

13.     Gelderswoude
Tocht: 195(13)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Via een wondermooi kerkenpad komt men van Weipoort bij de dijk van Gelderswoude. Langs de lange weg met een watergang wisselen bungalows en oude boerderijen elkaar af. De gemeente vond het buurtschap toch een naam- en een welkomsbord verdiende. Op een brug naar een erf staat een vergeten scootmobiel, maar hier is dan ook een bedrijf gevestigd voor revalidatie service.
14.     Bent
Tocht: 195(14)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Er is een groot hoogteverschil tussen de ene en de andere kant van de weg. De polder ligt wel 4 meter lager en op het hogere land staan huis aan huis de kwekersbedrijven. Bij de ingang heeft een zwanenpaar besloten hun nest met jongen te vestigen. Het mannetje heeft het niet zo op fotograferende fietsers. In de bocht heeft iemand een persoonlijk kunstwerk geplaatst van een molshoop met bijbehorende mollen. Dit misschien ter ondersteuning van het bedrijf, dat aan de overkant hoge bergen grond stort. Een brede watergang heeft ooit het water het de lage polder afgevoerd en in de resten van een molen, woont een gezin met een mooi uitzicht. De andere molen werd een modern, maar onaantrekkelijk woonhuis.
15.     Groenendijk (Leiden)
Tocht: 195(15)
Bezocht op: 17 juli 2013
Provincie: Zuid-Holland


Voor auto’s loopt de weg dood bij de laatste boerderij. Hier is de wereld alleen voor fietsers, die met twee tunnels onder de N11 en de spoorlijn worden geleid. In de verte ligt de HSL-tunnel onder dit deel van ons Groene Hart. Bovengrond ontmoet men het onderstuk van een witte molen. Via een bescheiden nieuwbouwwijk botst men tegen de drukke weg langs de Oude Rijn. Tussen de weg en het water staat de ook al witte fabriek van Avery Dennisson. Naast de kerk rust een klooster uit van een rijk Rooms verleden en aan de overkant liggen boerdijen, die hier ooit de welvaart bepaalden. Langs de weg rusten drie rode bestelwagen van stuwadoorsbedrijf van Rooij uit te rusten van deze werkdag. Puinhopen langs de Oude Rijn wachten op de bouw van een nieuw appartementencomplex.