Tocht 191 - Over een fietsenmarkt, een spreukenbos en een watermolen te koop
Datum:
11 Juni 2013
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
Temperatuur: 22 graden
Wind: NO2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Roermond met de trein
Tocht: Roermond – Leeuwarden
Roermond – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 77 km
Totaal 105 km
Aantal plaatsen:  24
 
1.     Beegden
Tocht: 191(1)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Er ligt een nieuwe dijk rond een deel van Beegden. De weg loopt door een gat in de dijk, een gat dat afgesloten kan worden. Een man knipt zijn heg en vertelt over de nieuwe waterberging, die ruimte aan de Maas moet geven. Verderop is een sluis en bij heel hoog water wordt die opengezet. In het lage land liggen nog twee boerderijen. De ene boerderij is zo verbouwd, dat men bij hoog water op de bovenverdieping kan leven en met een roeiboot naar de wal kan varen. De andere wordt verplaatst, maar dan steekt de nieuwe stal hoog boven de dijk uit en neemt het mooie uitzicht weg. De protesten liggen nu bij de Raad van Staten. De kerk van Beegden lag al hoog en zal droog blijven. Ook hier staat een gedenkteken voor de tijd dat het dorp een zelfstandige gemeente was. Dat was maar liefst 715 jaar. Verderop staat het voormalig gemeentehuis.
2.     Heel
Tocht: 191(2)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Aan het eind van een lindelaan ligt een kasteel, eigenlijk is het maar een kasteeltje en alleen van afstand te bewonderen. Aan de poort hangt een bord met de geschiedenis. Huis Nederhoven is in 1614 gebouwd als jachthuis en nu een beschermde buitenplaats. Er wordt nog geboerd en de boer is net op weg naar zijn land. Hij verbouwd maïs, aardappelen, bieten en graan. Het was een koud voorjaar en alles is daardoor laat. Het gevolg is dat de prijzen laag zijn. Dat is jammer want vorig jaar ging het eindelijk beter met de akkerbouw. Heel is een langgerekt dorp met dierenzaak ’t Witte Paard in een mooi wit pand, een kerk zoals een kerk hoort te zijn en een beeldje van een beer, die de carnavalsgroet uitbrengt. De binnenhof van een grote boerderij is verbouwd tot appartementen en een vrouw leidt haar familie rond. In de verte wordt een klooster afgebroken en een man met een tuinslang kent de geschiedenis. Het was een thuis voor meisjes met een verstandelijk handicap, maar het klooster staat al 20 jaar leeg. De gemeente kon maar geen besluit nemen over een nieuwe bestemming. Nu worden het appartementen, maar gelukkig blijft de kapel en de toren bewaard. Er zal wel weer een beer op de weg komen, bv. Zeldzame vleermuizen Het is niet duidelijk of het echt om deze dieren gaat of dat de man zijn vertrouwen in de lokale politiek verloren heeft.
3.     Panheel
Tocht: 191(3)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Hier liggen de uitgegraven plassen, die grint opleverden en er watersport voor teruggaven. Aan de Boschmolenplas staan nieuwe huizen. Bij het bedrijf van van Aarsen hangt de Belgische vlag uit en is een delegatie Japanners op bezoek. Men doet hier iets met landbouw. Het is net middagpauze en de werknemers maken een wandeling naar een futuristisch restaurant aan de plas. Hier staat in het Duits, dat men hier duiken kan leren. Aan een smalle beek staat een voormalige watermolen, misschien wel de Boschmolen. Panheel is een bescheiden dorp en heeft dus maar een bescheiden kerkje.

4.     Grathem
Tocht: 191(4)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Het rad van de Grathemse watermolen draait. Hij is te koop. Een vrijwilliger houdt de raderen draaien. Het is een oude watermolen, waarvan de molenrechten al in 1420 vermeld worden. Maar volgens andere documenten werden in 1252 de zusters van Thorn al eigenares. Het aandrijfwerk is inmiddels van metaal en overgenomen van een afgebrande molen in Brunsum. Op het gietwerk staat het jaartal 1866. De vrijwilliger vertelt de geschiedenis in een heel hoog tempo. Hij is in afwachting van een stagiair, die hier het vak van molenaar wil leren. Hij drijft een klein winkeltje met oude spullen, waaronder oude foto’s. Een Duitse verzamelaar probeerde onlangs een zeldzaam exemplaar te verduisteren en een Poolse had een oogje op de theelepeltjes. Zelf is hij begaan met de jonge eendjes, die een lekker hapje zijn voor de snoeken. Als de zwaan met jongen wil oversteken, legt hij het verkeer stil. Door de weilanden met bloemen loopt het Prof. Hentrichtspad. De hoogleraar woonde jaren op het witte kasteeltje verderop. Deze Duitse architect restaureerde het kasteel Groot Buggenum en verkocht het voor één gulden aan de provincie Limburg. Op weg naar de markt struikelt een meisje voor de derde keer met haar scateboard. Die stoepen liggen wat onvoorspelbaar. Op de markt staat het clubhuis en de verzamelplaats van Motor Club Grathem, die jaarlijks 5 mooie tochten organiseert. Hier maak je motorvrienden.
5.     Heiakker
Tocht: 191(5)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De Veldweg loopt door de licht glooiende velden. Hier moet ooit de grens geweest zijn tussen de akkers van Grathem en de heidevelden. Op de ene splitsing staat een kruisbeeld van Jezus en op de andere een kapelletje met Maria. De naam van de Heinkenshof staat onder een afdakje. De boerderij is U-vormig en voor de deur staat een grote boom en een klein molentje.
6.     Geneijgen
Tocht: 191(6)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De weg kent twee tegenstellingen. Aan de ene kant staat een nieuw gebouwde boerderij, die met zijn silo’s aan doet als een fabriekscomplex. Aan de andere kant staan roodbonte koeien in de wei, tevreden kauwend op groen gras. Vlak bij de hoofdweg staat een auto van het Kadaster en een man met meetapparatuur. Hij bepaalt opnieuw de erfscheiding tussen een boerderij en het gemeentepad. Spijkers, die een collega 6 jaar geleden in de grond sloeg helpen hem hierbij. Gelukkig hoeft de bewoner zijn hek niet te verplaatsen.
7.     Oler
Tocht: 191(7)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Op weg naar Oler staat aan een zijweg een kleurig benzinestation. Hier doet men in meer dan brandstof alleen. Naast Peeters Carwash zijn hier ook tuinborden voor geboortes en Abrahammen voor vijftigjarigen te huur. De kern van Oler ligt even buiten het dorp Kelpen-Oler, die voor het gemak de twee plaatsen maar heeft samengevoegd. Een bewoner wijst de atrracties van Oler aan: het restant van een vroegere molen, een bedrijf in recycling, de brandweerkazerne en een uitspanning, die nu gesloten is. Olen laat zich niet ondersneeuwen door Kelpen.
8.     Kelpen
Tocht: 191(8)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Voor de kerk staat een grote bloementuil. De kerk is gewijd aan de heilige Liduina en deze heilige zorgt ook voor de naam van de school en de fanfare. De fanfare heeft een originele manier om aan geld te komen. Zij vragen aan iedereen om hun niet gebruikte fietsen in te leveren. Die worden opgeknapt en op een speciale fietsenmarkt verkocht. Naast het buurthuis staat het standbeeld de “Kuieldraeier”. Een groepje dames op leeftijd buigt zich over de betekenis van het beeld. Het heeft iets met molens en carnaval te maken, maar het fijne weet men niet. Ze zijn op weg naar hun wekelijkse kaart- en kienmiddag. Vandaag is er ook een uitstapje naar het theepottenmuseum in Swartbroek. Het moet er heel bijzonder zijn met potten uit China. De dames willen niet meer op de foto. Als compensatie wordt het vaandel van de fanfare vereeuwigd.
9.     Mildert
Tocht: 191(9)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Het buurtschap bestaat uit een aantal verspreide huizen en boerderijen. Niets bijzonders zou men denken tot men bij een stukje bos komt met de naam Spreukenbos. Een meubelhandelaar in ruste kocht het bos en begon er tegeltje in te zetten met de bekende huislijke spreuken als “Oost west, thuis best” en “Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens”. Later lieten bezoekers hun eigen spreuken achter bv. als troost voor dementerenden “Vergeten is een vorm van vrijheid” en voor alcoholisten: “Als je het nuchter wilt bekijken, mag je niet gedronken hebben”. De fietser laat zijn spreuk achter “Vertrouw op God, maar zet je Fiets op slot”. Aan de Begijnhofweg staat een groene houten schuur ingericht als bruin café. Er staat een potkachel. Aan de muur veel schilderijen en een vossenkop. Er is geen stamgast te zien.

10.     Leveroy
Tocht: 191(10)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Een winkel wijst de voorbijgangers middels een paarse olifant op de komende Vaderdag. Aan de overkant is een interactieve winkel met een zandbak voor de deur. Het interactieve zit hem in de mogelijkheid om ook via internet spullen te kopen en die spullen zijn divers. Het gaat hier om o.a. om dierenbenodigdheden, gezondheidsartikelen, kleding, fietsen en ijsjes. Er is gratis advies voor kinderen met een koemelk-allergie en vijvers met draadalgen. Op het pleintje tegenover de kerk is een gezelschap grijze fietsers neergestreken en dat geeft veel geluid. Stil is het op het kerkhof achter de dorpspomp, waar alle doden eenzelfde wit kruis op hun graf hebben. Om zich toch te onderscheiden is hier en daar een foto van de dierbare toegevoegd.
11.     Leveroyse Bergen
Tocht: 191(11)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De bergen zijn niet meer dan een kleine verhoging in het landschap. De boerderij op de hoek staat in de steigers en pronkt met fel geverfde wagenwielen aan de gevel. Een ezel strekt zijn lange oren en een boerenkar moet voor een nostalgisch gevoel zorgen. Verderop richting Leverroy staat een grote boerderij te verkrotten. Aan de staldeur hangt een bord, dat hier beeldhouwers aan het werk zijn.

12.     Maxet
Tocht: 191(12)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Op de hoek staat een huis met een nagemaakte waterput. Over het rijtje huizen in Maxet valt niet zo veel te vertellen, behalve als men in een achtertuin kijkt. Daar hebben liefhebbende ouders een groot piratenschip gebouw of laten bouwen. Alles zit eraan: een mast met zeilen, een kraaiennest, een anker, een stuurhut en een vlag. De enige beperking is dat het schip niet kan varen.
13.     Vestjenshoek
Tocht: 191(13)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Het landschap golft een beetje. De weg maakt een hoek en loopt even langs de spoorbaan. Hier wordt biologisch geteeld en de vogels worden afgeschrikt door een echte vogelverschrikker. Het graan, de kroppen sla en andijvie en de courgettes, ze staan er allemaal goed bij. De biologisch-dynamische boerderij De Hoge Weijer levert voor de firma Demeter en op het huis is een kindvriendelijk meertje geschilderd, waar een eend en een dolfijn een goed leven hebben. Een olifant kijkt toe. Op de hoek staat een bescheiden kapel waar Maria haar zegen geeft aan dit respect voor de natuur. De bewoners eren haar met rozen.
14.     De Horck
Tocht: 191(14)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Bij de spoorbaan staat een hoog huis en bij de splitsing liggen de boerderijen dichter bij elkaar. Een wit huis oogt verwaarloosd en verlaten met op het dak een antieke TV-ontvanger. Een groot bord wijs op de verkoop van asperges in de schuur. De waakhond is waakzaam, maar gooit uit opwinding zijn bak met brokken om. Binnen worden de asperges schoongemaakt en geselecteerd. Vader en dochter doen dit arbeidsintensieve werk. De beste kwaliteit geeft dit jaar op de veiling een goede prijs, de mindere soorten vallen tegen. Er kan nog een paar weken gestoken worden tot de 24 juni, de feestdag van Sint Jan.
15.     Baexem
Tocht: 191(15)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Aan het spoor staat een huis, dat ooit het station geweest moet zijn. Nu stoppen er al jaren geen treinen meer. De weg naar het station is belegd met kasseien. Hier zouden alle wielrenners lek rijden. Aan de overkant ligt het klooster Sint Anna. Door een doorgang met driebogen komt men op de binnenplaats. Het is duidelijk, dat de zusters hier al enige tijd geleden vertrokken zijn. Een gevelsteen verraadt, dat het gebouw in 1934 tot stand kwam in de tijd, dat voor de geestelijkheid de bomen tot aan de hemel groeide. Nu probeert men door bewoning verdere teloorgang te voorkomen. Op het dorpsplein is het druk met scholieren. Ze komen voor de Italiaanse ijswagen van Lilyano. Voor de kerk staat een beeld van Jezus met gespreide armen. Een vrouw op een fiets slaat twee kruisjes.
16.     Haelen
Tocht: 191(16)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De tocht over de Nunhemmerheide en door het Leudal is mooi door zijn afwisseling van bos en open stukken land. De eerste huizen van Haelen zijn ruime witte villa’s aan lommerrijke lanen. Het hart van Haelen oogt dan toch wel kaal. Voor de kerk staat een beeldje van lieve kinderen, die dansen in een kring. De fontein staat echter droog, zodat de echte pret niet geheel tot zijn recht komt. Het wat saaie stadhuis wordt gered door een vrolijk torentje en in de hoek staat een dicht getimmerde horecagelegenheid. Een inwoner vertelt desgevraagd, dat hier de bekende mountainbiker Bart Brentjens vandaan komt.
17.     Nunhem
Tocht: 191(17)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Nunhem mocht zich in 2009 het gezelligste dorp van Limburg noemen. Het is een dorp van de drie maal K; Kerk, Kasteel en Kapel. Van dat laatste zijn er trouwens drie. En natuurlijk is een Café, maar dat schrijft men met een C. Een weg volgt de beek en achter de hoge bomen moet het kasteel liggen. Een bezoek is niet mogelijk, om het terrein staat een hoog hek en de toegang is afgesloten. In het kasteel zetelt de directie van de firma Bayer. Volgens twee fietsende dames doen die in de verbetering van wortels- en andere groenten. Ze zouden hier ook iets kunnen doen aan het voorkomen van de bijensterfte. Toch zijn de beide vrouwen blij met Bayer. Die legde een nieuw fietspad aan naar Neer en dat scheelt weer 10 minuten.
18.     Neer
Tocht: 191(18)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Ook Neer wil zich toeristisch op de kaart zetten. Het was in 2011 het gezelligste dorp van Limburg. Op het plein bij de zeer grote kerk vindt de eigenaar zijn terras het gezelligste van Midden-Limburg. De viskraam is vandaag de enigste gast. Helaas is er geen broodje paling beschikbaar en ook geen broodje garnalen. Wel is er de Hollandse Nieuwe, maar die is oud. Gelukkig is hier de brouwerij van Lindeboombier met een levensgrote lindeboom voor de ingang. Achter het pand wachten de opgestapelde tonnen bier op de drinkers. Neer is ook trots op zijn watermolens en zijn witte stadhuis , waar men alleen trouwen of een receptie geven. De gevelsteen stamt uit 1485. Door zijn heuvels doet het stadje een beetje buitenlands aan en in de echte beek spelen jongens met hun hond.
19.     Klein Hanssum
Tocht: 191(19)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Hier slingert de Neerbeek zich naar de Maas. Grote keien zorgen voor stroomversnellingen. Aan de overkant van de beek ligt het oude Hanssen, maar dat is opgeslokt door Neer. Daar ligt ook de haven voor plezierjachten. In 2002 kwam er een nieuwe veerstoep. Fietsers kunnen sinds die tijd weer naar de overkant. Het uitzicht over het dal van de Maas. rivier is indrukwekkend.
20.     Waije
Tocht: 191(20)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Boven op de heuvel staan misschien wel de villa’s met het mooiste uitzicht in ons land. Aan de ene kant kijken ze over het dal van de Maas en aan de andere kant over het glooiende achterland. De oudere huizen van Waije liggen wat verderop. Bij de splitsing is een huis te koop, maar het uitzicht is hier niet zo mooi.
21.     Gendijk
Tocht: 191(21)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Er loopt een brug over de Neerbeek. Aan de andere kant staat een grote boerderij op een stroomrug. Hoge bomen houden hem bijna uit het zicht. Bij de splitsing nemen wielrenners schuin de bocht en een kapel waakt over hun bloedwaarde. Achter de boerderij rust een gele giertank uit van gedane arbeid.
22.     Buggenum
Tocht: 191(22)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De kapel bij binnenkomst is van het formaat van kerkje. Aan de weg staat een afbeelding van mensen in historische kleding. Het gaat om het Aldegundisfeest van 8 september 2013. Het dorp kent twee evenwijdige straten met veel oude huizen. Tussen de straten liggen zijwegen, waar door men kan vluchten bij hoog water. Bij de kerk is te zien, dat hier ooit de Maas heeft gestroomd en in steen heeft men de hoogste van het water aangegeven. Die was in 1993 beangstigend hoog en zo te zien heeft men maatregelen genomen om meer ellende te voorkomen. Vlak voor de nieuwe hoge dijk staat een fraai landlandhuis. Het is het Huis Malborg, dat in de 19e eeuw is gebouwd door Joseph Waegeman. Die plaatste we twee stoere hoektoren aan de voorgevel.
23.     Berk
Tocht: 191(23)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


De oude spoorwegovergang bij Berk is gesloten. De fietsers moeten een bocht maken om richting Roermond te komen. Tussen wat bomen staan wat huizen en vanuit de trein is het buurtschap beter zichtbaar. Soms mislukt een foto als bewijs, dat men in Berk is geweest.
24.     Haelenschebroek
Tocht: 191(24)
Bezocht op: 11 juni 2013
Provincie: Limburg


Op de rand van een rivierduin staan huizen met uitzicht op een elektriciteitscentrale, die naar Willem Alexander is genoemd. Op een andere heuvel staat een villa met een boerenkar. Er is elke dag verkoop aan particulieren. Wat men verkoopt, staat niet vermeld. Daarna wordt het land laag en mag het buurtschap terecht het woord broek in haar naam voeren. Behalve een gesloten uitspanning zijn er geen huizen te vinden.