Tocht 183 - Over een heilige boom, betere koeien en een Vlaamse schuur
Datum:
14 Maart 2013
Weersomstandigheden:
Zonnig en ook sneeuwbuien
Temperatuur: 0 – 4 graden
Wind: NO2

Reisgegevens:
IJsselstein - Utrecht met de fiets
Utrecht – Boxtel met de trein
Tocht: Boxtel – Tilburg
Tilburg – Houten met de trein
Houten – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 60 km
Totaal 88 km
Aantal plaatsen:  21
 
1.     Tongeren (Boxtel)
Tocht: 183(1)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Via een spoorwegovergang kan men in Tongerlo komen. Een mooie boerderij met een even mooie oprijlaan heet de fietser welkom. Een rood bord vermeldt een brandput en het verzoek die ruimte vrij te houden. Aan de overkant heeft een boer op zijn erf een speeltuin voor zijn kinderen ingericht, inclusief een klimtoren. Er staan twee mooie houten huizen in Tongerlo en de politie stalt er zijn paarden onder de naam Bereden Groep Boxtel. De paardenwagens staan in gepaste politiekleuren netjes op een rij te wachten op een rel of een kroning.
2.     Nergena (Boxtel)
Tocht: 183(2)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Hier en daar een boerderij en dat is Nergena. Voor een aantal nieuw gebouwde stallen staat de bedrijfsauto van CRV met de bedrijfsmissie:”Beter cows, beter life”. Het is niet toevallig, dat de tekst in het engels is, want het bedrijf opereert op wereldschaal met het hoofdkantoor in Arnhem. De chauffeur van deze auto heeft dit deel van Brabant als zijn rayon. Hij is net klaar met het insemineren van de koeien en dat gebeurt met zaad, dat betere koeien moet opleveren. Wiens leven er beter op zal worden is niet duidelijk, dat van de koe, de boer of de CRV. Om nieuw werk te genereren heeft men zich ook geworpen op het maken van echo’s. Vroeger deed de dierenarts dat, maar de CRV kan dat ook en goedkoper. Bij varkens en schapen kan de echo vanaf de buitenkant gemaakt worden, bij koeien en paarden moet dat via de vagina. Zo is te zien of het kalf goed ligt en de bevalling zonder riciso’s kan verlopen. Een groepje wandelaars doet net Nergena aan en groet de medewerker van de betere koeien. Hij komt vanuit hier.
3.     Luissel
Tocht: 183(3)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Op weg naar Luissel ziet men de de Kleine Aa weer meanderen. Bij de eerste huizen staan op een onontgonnen stuk land kratten met coniferen. Die moeten snel de grond in, maar door de vorst moet dat nog even wachten. Een boer verderop heeft de weg naar zijn stal passend de straatnaam Kalverstraat gegeven. Op het dak van een gerestaureerde boerderij is men net klaar met het leggen van een nieuwe rieten kap. Een nadere toelichting op dit vakmanschap zit er niet in. De rietdekkers komen uit Hongarije en zullen vast goedkoper zijn, dan onze vaderlandse vakmensen.

4.     Eind (‘t) (Haaren)
Tocht: 183(4)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


De oprijlaan naar kasteel Nemeraer is lang en voorzien van bazaltkeien. Twee rijen bomen versterken de statige toegang. Op een stenen zerk staat een beeld van een vogel met als toelichting: “De droomtijd van de raaf”. Een kunstwerk dus. Een wandelaar op leeftijd maakt zijn dagelijkse rondje om het kasteel. Hij weet niet veel van de geschiedenis, wel dat het Brabants Landschap nu de eigenaar is. Er woonde een kunstenaar op het kasteel, maar die is dood. Nu woont er een vrouw. In de tijd, toen een echte baron nog de eigenaar was, had die bedongen, dat de trein achter zijn kasteel moest stoppen. Een paar jaar geleden heeft men dit kunstje nog eenmaal herhaald. Dat was voor de laatste keer. Voor de bezoekers van het landgoed zijn er in ’t Eind twee horecagelegenheden beschikbaar,een pannenkoekenhuis en restaurant Herberg van Boxtel.

5.     Belvert
Tocht: 183(5)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


De Belversestraatweg is omgedoopt tot de Belverse Versroute. Om de fietsers en wandelaars te informeren zijn er borden geplaatst met toelichting. We hebben hier te maken met een zandrug uit de ijstijd, waar al in 1700 voor Chr. landbouw op bedreven werd. In de loop der jaren is de bouwgrond opgehoogd en nog steeds wordt hier geteeld. Robert en Liesbeth van de Zanden zijn gastheer en gastvrouw voor uw aardbeien. Ze zijn de eigenaars van een mooie zwarte houten schuur. Bij aspergekwekerij van Empel moet u tot april nog wachten op de verse asperges, maar die zullen smaken naar deze historische akker.

6.     Gever
Tocht: 183(6)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Gever moet het doen met een paar huizen en wat boerderijen langs de N624. Er is een boomkwekerij gevestigd onder het veelbelovende motto “Passion for trees”. De eigenaar heeft op de hoek een bijzondere houten schuur opgetrokken en tevens zijn historische boerderij in een eigentijds jasje gestoken. Onder de overhangende kap staat een oud wagenwiel. Zo blijft de nostalgie.
7.     Oisterwijk
Tocht: 183(7)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Op mooie dagen is Oisterwijk een centrum voor toeristen. Die komen voor de vennen, de fietsroutes en het gezellige centrum, maar vandaag ligt er ijs op de vennen en de terrassen zijn leeg. Het begint licht te sneeuwen en het is stil op de plaatselijke markt. De eigenaar van Eethuys De Lind weet, dat over een maand buiten alle stoelen bezet kunnen zijn. Mensen moeten toch eten en drinken en ’s avonds kunnen stappen. Daar is gelegenheid genoeg voor in kroegen met namen als Bij Ons, De Vrijbuiter, De Tijd, Onder de Linde, Lieve Lente en Vuur en Vlam. Bij de laatste brand vandaag warm het haardvuur. Op het plein voor het stadhuis staat een muziektent en daarachter een bijzonder boom, waarvan de takken als een kunstwerk tot een cirkel zijn gevlochten. Verderop baant de Voorste Stroom zich kronkelend een weg langs het dorp.
8.     Heikant (Oisterwijk)
Tocht: 183(8)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Hier houden de bossen en de vennen van Oisterwijk op en begon ooit de heide. Langs een klinkerweg staat een voormalige boerderij en aan de gevel is een plaats voor Maria ingeruimd. De bewoner was architect en liet de oude boerderij restaureren met behoud van zoveel mogelijk authentieke kenmerken. Boven een deur van een paardenstal hangen vier hoefijzers, gelukkig met de opening omhoog. Een levensboom boven de deur siert de ingang. Het terrein is wel aangepast aan de gevaren van deze tijd. Bij betreding van het erf gaat het alarm af en de zoon komt polshoogte nemen. Hij is hier opgegroeid. Ondanks de grote afstand tot school en het uitgaansleven is hij de stilte gaan waarderen. Het liefst zou hij in Zuid Frankrijk gaan wonen, daar is de ruimte. Hij moet het voorlopig echter doen met een nieuwbouwhuis in Oisterwijk, gelukkig op loopafstand van de bossen en de velden.
9.     Heiligeboom
Tocht: 183(9)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


In dit buurtschap zijn een aantal bomen te vinden. Langs De Rosep staat een boom met een autoband, waarmee kinderen over de beek kunnen slingeren, maar een heilige boom zult u hier niet meer vinden. Lang voor de Romeinse tijd werd hier door de Kelten een heilige boom geplant en vereerd. Een druïde wees de plaats aan en de boom werd gewijd aan een god of een godin. Er is hier wel een andere geheiligde plaats. Onder een afdak troont Onze Lieve Vrouwe in het Veld, gehuld in een blauwe mantel. Er liggen geen bloemen of ander eerbetoon. Mollen hebben de ingang versierd met hun molshopen.
10.     Stokske (‘t)
Tocht: 183(10)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


’t Stokste ligt niet ver van Heiligeboom en een manage heeft zijn naam daaraan aangepast met “Holy Tree Sables”. Op de viersprong staat een uitspanning, aan de rond van de Oisterwijkse Vennen. Die is nu gesloten, ’s Zomers zal men met moeite een vrije stoel kunnen vinden, zeker omdat er ook nog een speeltuin aan verbonden is. De geschiedenis van de vennen wordt op een bord kort samengevat. Duizenden jaren geleden blies de wind de bovenste zandlaag weg en vulde het regenwater de kuilen. Het water bleef staan door de ondoorlaatbare kleilaag. Toen het klimaat warmer werd, kwamen er bossen rond de vennen en die zijn er nu nog. Het huis op de hoek en de weg naar Moergestel dragen de naam van het buurtschap.
11.     Moergestel
Tocht: 183(11)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Bij binnenkomst wordt de bezoeker welkom geheten door een man in een rok. Het bronzen beeld eert generaal C.M. Barber van de 15e Schotse Divisie. “Vrijheid moet je koesteren” is zijn advies en dat is terecht. Een lange straat kronkelt zich door Moergestel. Het plein bij de kerk is groot en kaal. Het is of er in het centrum van het dorp een aantal bommen zijn gevallen. Achter de kerk probeert men de leegt op te vullen met vrolijke schilderingen van kinderen. Verderop een dichtgetimmerd huis en een lege ruimte met een berg van afgedankte stenen. Een café heeft een mooie overkapping aan de voorgevel. Aan de rondweg staat een bijzondere bouwsel. Aan de rand van een natuurgebied heeft men zo een schuilplaats voor vogels en vleermuizen gebouwd. De rode stellingmolen verderop fleurt Moergestel wat op. Een aanplakbiljet vraagt om nieuwe vrijwilligers voor de brandweer. Men zoek nieuwe helden, zowel mannen als vrouwen.
12.     Vinkenberg
Tocht: 183(12)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Vlak na het viaduct over de A58 beginnen de huizen van Vinkenberg. Een moderne villa staat oog in oog met een oude boerderij. Op de kruising staat een dierenartsenpraktijk. Op het logo staan koeien, paarden, varkens, kippen en een hond. Ons meest populaire huisdier, de poes, ontbreekt.

13.     Heuvelstraat
Tocht: 183(13)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Het klinkt toch wat vreemd, een heuvelstraat door het zeer vlakke land. Een kruising en wat boerderijen en dat is alles. Wel is er het hoveniersbedrijf van der Ven gevestigd. De familie van der Ven heeft zelf maar een klein tuintje, maar wel een leuke bankje tussen twee gebogen hagen. De vraag is alleen of iemand er ooit op zal zitten.
14.     Zelt
Tocht: 183(14)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Even buiten Zelt bevindt zich een kwekerij. In verband met het naderende voorjaar zijn een groot aantal planten in potten vast buiten gezet. De natuur trakteert de kweker echter op nachtvorst en ook overdag komt het kwik nauwelijks boven nul. Er zit niets anders op dan te gaan spuiten. De sproeiers toveren het plantenlandschap om tot een ijssculptuur van ongekende schoonheid. Dat was vast niet het doel, maar de kwetsbare knoppen zitten nu veilig in een ijscocon. De weg door Zelt moet zich tussen twee boerderijen doorwringen en ontmoet een boerderij met een rietendak, oude muren en een leilinde, die de eeuwen heeft getrotseerd.
15.     Broekzijde (Moergestel)
Tocht: 183(15)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


De Reusel is hier een brede beek en zeer geschikt voor kanovaarders. Er is hier dan ook een kanoboerderij met een speeltrein gezaagd uit dikke boomstammen. Aan een zijweg staat een zwarte Vlaamse schuur. Die was ooit een monument, maar toen de gemeente subsidie moest geven voor nieuwe rietbedekking op de schuur en het historische woonhuis, werd de schuur uit zuinigheid geschrapt. De boerderij staat trouwens te koop. Nu de zoon het huis uit is willen de bewoners weer terug naar Zeeland. Het doet wat pijn, want het huis is door hen van een oude boerderij omgetoverd tot een authentiek woonhuis. Hun zitkuil ligt op de plaats van de vroegere potstal. Hoewel het huis hoger werd opgetrokken werd het toch een monument. Men woont hier prachtig. Het enige smetje zijn de varkensstallen, waar de hele buurt op tegen is. Vreemd dat die er mochten komen, want het was cultuurhistorische grond. Toch is iedereen voorzichtig. Varkensboeren zijn niet mis. De angst voor brandstichting is er wel, maar wordt niet uitgesproken.

16.     Den Opslag
Tocht: 183(16)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Vlak voor Den Opslag maakt de weg een scherpe bocht. Een oude weg loopt nu dood op het Wilhelmina Kanaal. Een hoog woonhuis met schuur en een eigentijdse witte villa vormen het begin van een lintbebouwing van boerderijen.
17.     Haghorst
Tocht: 183(17)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


In het Wilhelmina Kanaal ligt een sluis en daarnaast overbrugt een watervaler het hoogteverschil. Zo kunnen de vissen ook verder.Tussen de beide bruggen staat een karakteristiek bouwwerk, hoog met langwerpige ramen, mogelijk een gemaal. Haghorst is nog niet zo oud. Onder een beeld van een ontginner met schop staat de periode van de eerste helft van de 20ste eeuw. De bescheiden kerk past zich aan de ontstaansgeschiedenis aan. Achter de kerk wacht een luidklok op een geschikt moment. Natuurlijk is er een school en voor het buurthuis staat een stenen bank en het silhouet van het dorp ter herinnering aan de eeuwwisseling. Een huifkar trotseert de kou. De inzittenden zijn dik ingepakt, maar lachen vrolijk.

18.     Driessen
Tocht: 183(18)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Naast de hoge kerktoren van Driessen ligt het Gildeveld. Er staat een muziektent, maar het veld lijkt wat ruim voor dit dorp. Een soort bank toont gildenleden met trommel en vaandel. Daarachter begint de nieuwbouw. Op het kruispunt is een dorp heeft een grote boerderij een horecabestemming gekregen. De witte parasols lijken wat voorbarig. Aan de overkant staat een klein maar heel mooi beeld, dat een straatbeeld laat zien. Vandaag is het straatbeeld minder druk. Voor het voormalige stadhuis staat een ander mooi beeld. Het stelt een pelikaan voor en de snavel is verlengd om afbreken te voorkomen.
19.     Waterstraat
Tocht: 183(19)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Aan de weg staat een oude boerderij met de naam “Huiske ten Halve”. Dat heeft betrekking op de afstand tussen Driessen en Hilverenbeek. Naast dit huiske is een bouwput en uit die bouwput moet een “uitvaartfaciliteit” komen. De plaatselijk postbezorger verduidelijkt, dat het om een crematorium en een begraafplaats gaat. De begraafplaats rond de kerk van Driessen is vol en mensen blijven sterven. Het is trouwens zijn laatste week als TNT-medewerker. Hij is samen met 5000 anderen ontslagen en waar vindt je op zijn leeftijd nog een andere baan. Neerslachtig fietst hij terug richting Driessen. Zijn fietstassen zullen snel overbodig zijn.
20.     Biest-Houtakker
Tocht: 183(20)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


Vlak voor het dorp kruist de weg het Spruitenstroompje. Aan de beek staat een bakstenen monumentje voor Maria. In 1643 vonden vier jongens het beeldje in een stroom en zoals het gaat met een mooi verhaal, werd het al snel aanbeden. Later is ook nog een gilde naar Maria vernoemd. Tegenover de kerk vegen mannen in fluorideerde pakken de laatste winterbladeren bij elkaar. De snippers van carnaval zijn al lang verdwenen. Ook dat moest met de hand gebeuren, want door de sneeuw kon de veegmachine niet worden ingezet. De school in het dorp heeft met nieuwe ramen gekregen en dat zal vast in de stookkosten schelen. Door het bijna verlaten dorp loopt een eenzame wandelaar met een grote rugzak. Het is een zwijger en wil niets kwijt over het doel in zijn tocht.

21.     Westerwijk
Tocht: 183(21)
Bezocht op: 14 maart 2013
Provincie: Noord Brabant


In een mooie voormalige witte boerderij was een klassenrestaurant gevestigd. Het uithangbord vermeld de naam: “De Buitenwereld, proeftuin der contrasten”. De lege parkeerplaats is een schril contrast met het verleden. Het restaurant is te koop en het bord voor de leveranciers wijst doelloos een richting aan. Aan de gevel is nog net een oude plaquette te zien met de contouren van een paardenhoofd en het jaartal 1668. Ooit was hier waarschijnlijk een uitspanning. Tussen de kale bomen is een witte kapel zichtbaar en na de bocht draagt een huis de optimistische naam “Lente”. Een man snoeit vast zijn heg.