Tocht 178 - Van Ommen naar Hoogeveen tussen kerst en nieuwjaar
Datum:
28 December 2012
Weersomstandigheden:
Bewolkt naar regen en 5 graden
Wind: Z4

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Ommen met de trein
Tocht: Ommen – Hoogeveen
Hoogeveen – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 64 km
Totaal 92 km
Aantal plaatsen:  18
 
1.     Witharen
Tocht: 178(1)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Overijssel


Vanuit het vlakke Ommerveld verschijnt aan de horizon een bos. Het is een bescheiden bos, maar wel een belangrijk bos. Het is een waterwingebied en het geheim van Witharen betreft de zandlagen waardoor het water gefilterd wordt. Dat filteren duurt maar liefst 150 jaar. Ze hebben geduld in dit buurtschap, want onder het beeld van een grote waterdruppel is een capsule begraven met kindertekeningen. Die mag pas op 2 oktober 2060 opgegraven worden. De huidige leerlingen van basisschool De Triangel ontvangen dan net hun AOW, al die dan nog bestaat. Het café aan de overkant heet terecht “De Druppel” en verderop men heeft voor prinses Amalia in 2003 een koningslinde geplant. De boom is nog klein, maar de bewoners van Witharen hebben geduld.

2.     Arriënveld
Tocht: 178(2)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Overijssel


De Ommenervaart trekt een strakke streep door het landschap. De huizen van Arriënveld liggen aan de oostkant van het water. Een oudere man doet een klus bij de basisschool, die vernoemd is naar de vaart. Hij maakt de dakgoten schoon en vervangt een regenpijp. Hij is de buurman en doet dit vrijwillig. Hij kent het wel en wee van de school. Zo kan hij vertellen, dat de kinderen uit groep 8 het houten ooievaarsnest hebben geknutseld. Het was voor hun afscheid op weg naar een vreemde verre andere school. Nu we het toch over die lieve, mooie vogels hebben, ooievaars zijn de moordenaars van de kleine weidevogels. De jongen van de kievit en de grutto zijn lekker hapjes voor hun oranje snavels. Bij Meppel is zo’n broedstation en soms zitten er wel honderd ooievaars in een weiland, bovendien ligt er onder elke lantarenpaal een hoop uitwerpselen. Nee, voor deze bewoners is de romantiek over deze kindervriend niet besteed. Hij houdt het liever bij de fabel van de rode kool.
3.     Noord-Stegeren
Tocht: 178(3)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Overijssel


De drukke weg langs het Ommerkanaal verstoort enigszins de landelijke stilte. In een weiland zijn drie nieuwe huizen gebouwd met veel ruimte erom heen. Het plaatselijke loonbedrijf ligt tussen kerst en nieuwjaar stil. De hangmat tussen twee grote bomen, hangt er nog wel, maar is vast voor de zomer bedoeld. In een hoekje zijn nieuwe fruitbomen geplant en voor de voordeur heeft de eigenaar een berg met zwerfkeien opgestapeld. Die moeten nog uitgroeien tot een echt hunebed. Even buiten Noord-Stegeren is de begraafplaats opnieuw ingericht. Een houten poort, bijzondere bomen, een patroon van keien en nieuwe plaatsen voor de doden geven deze plek een uitnodigend karakter.

4.     Bergje ('t)
Tocht: 178(4)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Overijssel


Het heeft de afgelopen weken veel geregend en het weiland van de paarden is omgetoverd tot een modderpoel. De dieren zien het onbewogen aan en verwachten van een passerende fietser wat extra hooi. Bij een boerderij aan de overkant staan kleurrijke onderdelen van een fietscrossbaan te koop tegen elk aannemelijk bod. Dat bod laat blijkbaar lang op zich wachten, want het verval heeft zich duidelijk ingezet. Dat geldt niet voor het grote witte gebouw aan de andere kant van de beek. Een bord geeft aan, dat hier aan buurtzorg wordt gedaan, maar er is niemand om dit nader toe te lichten.
5.     Drogteropslagen
Tocht: 178(5)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Drogteropslagen bestaat uit een lange weg. De vaart langs deze weg is gedempt. Het dorp is nog niet zo oud, het is ontstaan bij het afgraven van het veen rond 1900. Bij Pand Zevenendertig steekt de paarse krans aan de deur mooi af tegen de witte muren. Halverwege is een pleintje, waar een bronzen beeld moeizaam een denkbeeldige punter voortduwt. De projectgroep Dorpsvisie roept alle bewoners vanaf 15 jaar op om de enquête in te vullen en op 31 december is iedereen na 24.00 uur welkom in Jo’s Bar. Tegenover een aantal grote boerderijen staat een mooi vrijstaand huis met een dak waarop het mos vrijelijk mag groeien.
6.     De Tippe
Tocht: 178(6)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


De Tippe ligt aan een doodlopende weg. Er is in deze kerstvakantie niet veel te doen. Twee meisjes rijden hard rondjes op een skelter en botsen met hoge gillen. Bij de buren dansen twee jongens en twee meisjes op de muziek van de Top-2000. Naast het huis ligt een hoge zendmast geknakt in de tuin. Het de hobby van hun vader, maar de mast is kapot en moet eigenlijk opgeruimd worden. Blijkbaar heeft niemand er echt last van.
7.     Vuile Riet
Tocht: 178(7)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


De naam van het buurtschap is tot straatnaam gedegradeerd. Er is niemand op straat om de betekenis te verhelderen. Dus moet Google uitkomst bieden. Het betreft een dichtgegroeide watergang met riet en andere ongewenste planten. Op een opvallend wit gebouw staat op de gevel: “ Lokaal voor Christelijke Belangen Bethel”. Hier werden vanaf 1900 jongeren tot bezinning gebracht en leerden er vast hun liefjes kennen. Buiten loopt een jongen van deze tijd op klompen. Hij woont er twaalf jaar, maar hier niet geboren. Die gebeurtenis vond in het ziekenhuis plaats. Zijn ouders hebben de kerk gekocht en er een woonhuis van gemaakt. De ramen verraden het verleden. De buren aan de overkant hebben in hun hek een boeket fel gele narcissen laten smeden en dat geeft kleur aan deze sombere winterdag. Even buiten het buurtschap is een hotel voor Benner Zennenhonden. Dat zijn grote, mooie, vriendelijke dieren, die gelukkig niet zo blaffen.
8.     Braamberg
Tocht: 178(8)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


In het weiland staat een open koets te wachten op verval. Er is bescheiden bos en een echte berg. Met bramenstruiken. Op de kruising staat onder de hoge bomen een bankje om uit te rusten. Een recht kanaal voert al lang geen veen meer af.

9.     Witman
Tocht: 178(9)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Op de hoek staat een moderne boerderij met een zilverkleurige opslag voor het veevoer. Deze boerderij heeft de uitstraling van een fabriek. In een weiland spelen twee zusjes in bonte winterkleren. Ze hebben een plak ijs uit een plas gehaald en likken eraan. Het is lekker, maar wel koud. Net voor de kerst zijn hun konijnen uit het hok ontsnapt. De volgende dag zijn zeven jagers ze gaan zoeken in dit weiland, maar ze hebben ze niet kunnen vinden. Een droevig verhaal met een hoog “Flappie-gehalte”. De meisjes zelf lijken er vrede mee te hebben. Op de hoek kan men zich laten verwennen, bij pedicuresalon Anja.
10.     De Belt
Tocht: 178(10)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


In de Belt is er een duidelijk hoogteverschil tussen de ene en de andere kant van de weg. Tussen de bomen van een minuscuul bos verschijnt een kerk. Er staat ook een kruis, een kaal kruis, enigszins aangetast door de tijd. Op het grasveld staat een klokkenstoel, die men bijna met de hand kan bedienen. Het bruine café-eethuis tegenover de kerk kan zich verheugen in een ruim gevulde parkeerplaats. Dat oogt beter dan het café op de hoek bij de doorgaande weg, dat verlaten en gesloten lijkt.
11.     Schuinesloot
Tocht: 178(11)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


De Priona Tuinen moeten tussen 1 mei en 1 oktober vast van een wonderbaarlijke schoonheid zijn. De bezoekers moeten er dan zelfs voor betalen. Nu regeert de troosteloosheid van de winter. Slechts een tot kippen geknipte buxus heeft nog enige kleur. Een eenzame pompoen en een decoratie met vier kerstballen kunnen het leed niet verzachten. De weg door Schuinesloot wordt opgesierd met borden, waarop de plaatselijke nijverheid staat aangegeven, zoals vogelhuisjes, strooizout, kinderopvang en caravanopslag. Ook is er een bedrijf met minstens 50 gebruikte heftrucks op voorraad. De Hervormde kerk is ondanks al deze werklust maar bescheiden gebleven.

12.     Lutterveld
Tocht: 178(12)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


In Lutterveld staat een geitenmelkhouderij. De overburen verwelkomen de bezoekers met twee bietensnijders. Er staat een man in de sloot, die met een haak planken uit zijn duiker probeert te halen. Voor zijn huis staat een buxus in de vorm van een scharrelkip. Daar beleeft hij meer plezier aan. In dit strakke landschap maakt de weg maakt een bocht. Hoge bomen verbergen normaal hier de huizen, maar nu in de winter zijn ze zichtbaar.
13.     Nieuw Moskou
Tocht: 178(13)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Aan een zijweg staat de school en het buurthuis. Het is er druk, want vandaag kunnen de oliebollen worden afgehaald. Ze zijn niet duur en het geld gaat naar het buurthuis. De burgemeester van Nieuw Moskou komt net even langs. Hij is natuurlijk niet echt de burgemeester, maar hij kent de geschiedenis van het buurtschap en woont er al bijna zijn hele leven. Zo weet hij, dat de naam afkomstig is van een teruggekeerde arbeider uit Rusland, die hier een nieuw leven begon. Aan het eind van de weg stonden zes huizen, die de naam Nieuw Moskou kregen. Laatst kwam een fietser op bezoek, die de tocht Nieuw Moskou – Moskou wilde maken. De afstand is 3000 km en hij deed er 30 dagen over. De burgemeester gaf het startschot. De belevenissen waren te volgen via een website. De burgemeester is niet zo thuis op internet, zijn dochter wel, maar die studeert ook in Groningen.
14.     Zuideropgaande
Tocht: 178(14)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Bij Zuideropgaande kruisen twee wegen elkaar. Het is druk in de zijweg bij het bord met “Carbit te Koop”. Het is dringen in het kleine schuurtje, want de prijs is maar €3,- per kilo en daar kan een hele grote knal mee gemaakt worden. De bezoekers hebben wel een rijbewijs, maar zijn niet veel ouder dan 20. Op die leeftijd geldt de regel: hoe harder, hoe mooier. Aan de andere kant van de kruising is een bedrijf in houtkachels, waarvan de echtgenote in schoonheidsbehandelingen doet.
15.     Elim
Tocht: 178(15)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Langs de lange rechte weg richting Elim staat onverwachts een rood piratenschip in het weiland. Aan de overkant rust een zelfgebouw vliegtuig op een karretje. Het zijn vast voertuigen voor de jaarlijkse carnavalsoptocht en de deelnemers zijn lid van de siertuinvereniging. Die wenst iedereen gelukkige feestdagen. De kerk van het buurschap is nog niet zo oud. Eigenlijk is Elim zelf nog niet zo oud. Het is ontstaan rond de veenafgravingen in de 19e eeuw. De naam is pas in 1924 gegeven op voorspraak van de plaatselijke predikant. In de Bijbel wordt Elim genoemd als een oase in de woestijn. Het begint zachtjes te regenen. De woestijn is aardig vruchtbaar geworden.
16.     Dalerend
Tocht: 178(16)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Het zijn lange rechte wegen hier. Ze hebben te maken met de ontginning van dit ooit onherbergzame veengebied. Nu is er een benzinepomp en een statige boerderij, die thans een bewegingscentrum herbergt. Een boerderij aan de overkant doet het voor de naam “Licht en Schaduw. Eind december om half vier is het vooral schaduw.
17.     Nieuwlande
Tocht: 178(17)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


Ooit waren hier de vaarten belangrijker dan de wegen. Dat is veranderd, soms zijn ze gedempt, soms houden ze gewoon op. Er hoeven geen schepen met veen meer door te varen. Boerderijen namen hun plaats in op het afgegraven landschap. Bij de splitsing heeft de supermarkt de lichten al ontstoken en in het langgerekt huis aan de overkant woont iemand, die aan bewaking met honden doet.

18.     Hollandscheveld
Tocht: 178(18)
Bezocht op: 28 december 2012
Provincie: Drenthe


De naam is afkomstig van de Hollandse Compagnie, die de rechten kreeg op het veen hier af te graven. We hebben het over de tijd rond 1800. Hollandscheveld is echter beroemd geworden door Boer Koekoek, die hier werd geboren. In Hollandscheveld begon een boerenopstand tegen het Landbouwschap. De boeren weigerden verplicht te betalen voor het overheidsinstelling. Zo ontstond in 1958 de Boerenpartij, een zeer vreemde eend in de bijt van de Tweede Kamer. De meeste Nederlanders raakte bekend met het nasale stemgeluid van deze volksvertegenwoordiger. Zijn populariteit kreeg een flinke deuk, toen hij bekeurd werd voor het verwaarlozen van pony’s. Vandaag staat een groepje Fjordenpaardjes gevoed en tevreden in een weiland. Een tuincentrum is bijna verlaten, nu iedereen zijn kerstspullen in huis heeft. De hoofdstaat is een echte winkelstraat en Hollandscheveld presenteert zich als streekcentrum. De kerk is er groot genoeg voor.