Tocht 172 - Langs de Langstraat en het schele eendje
Datum:
26 Oktober 2012
Weersomstandigheden:
Bewolkt en inde middag wisselend
8 graden
Wind: NO4
Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Breda met de trein
Tocht: Breda – ‘s Hertogenbosch
‘s Hertogenbosch – Houten met de trein
Houten – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 14 km
Tocht 85 km
Houten – IJsselstein 14 km
Totaal 113 km
Aantal plaatsen:  20
 
1.     Strikberg
Tocht: 172(1)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Strikberg, soms ook wel Hartel genaamd, beschikt niet over een eigen naambordje. De huizen liggen langs een mooie bochtige weg rond een voormalige schans. Het gaat hier niet om een verdedigingswerk uit de 1e of 2e wereldoorlog, maar om de Spinoza Schans uit de 80-jarige oorlog. De schans vormde één van de middelen om Breda te kunnen veroveren en na 9 maanden en 9 dagen is dat ook gelukt. De schans is nu overwoekerd, maar zal in 2013 een opknapbeurt krijgen. In de buurt van het kanaal ligt het Spaans kerkhofje, waar ooit Spaans soldaten werden begraven. De meeste stierven door ziektes en niet door de strijd. Later kwamen hier ook mensen te liggen, die niet gewenst waren op Rooms Katholieke kerkhoven, zoals andersgelovigen en ongedoopten.
2.     Teteringen
Tocht: 172(2)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


De markt op het open plein bij de kerk is bescheiden, maar groot genoeg om even het sociale middelpunt van Teteringen te zijn. Er staat een fontein en een rode speeltrein voor de kleuters. Moeders en grootouders moeten er altijd even langs. Ook de moeder van Naima ontkomt er niet aan. Naima klimt door de ronde gaten en drukt op niet bestaande knopjes om de trein in beweging te zetten. Gelukkig kan ze nog niet lezen en heeft dus geen oog voor de graffiti met de tekst “Naomi hoer”.Op een groot bord staat de geschiedenis van de overgave van Breda in 1621 met het schilderij van de beroemde schilder Velasques. Dat was ooit wereldnieuws en er waren 40.000 soldaten voor nodig om de klus in 9 maanden en 9 dagen te klaren. Teteringen ligt op de grens van zand en klei en aan de weg naar het noorden staan nog een aantal mooie houten schuren.

3.     Vrachelen
Tocht: 172(3)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Het is even zoeken naar de juiste weg, want de weilanden van Vlacheren worden opgeofferd voor een nieuwe woonwijk. De wegen zijn nog niet klaar en rioleringsbuizen wachten op hun schone taak. Er wordt een grote machine ingezet, die met grote snelheid een hele straat kan aanleggen. Helaas is er nu even een storing. In Vacheren is een camping met een buurtwinkel en een voormalige boerderij vertelt nog iets over vergane tijden.
4.     Oosterhout (Breda)
Tocht: 172(4)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Bij binnenkomst is daar een kruispunt van kanalen met bijbehorende sluizen. Het financiële centrum van Forum geeft Oosterhout een eigentijds karakter, hoewel de kraam met Vietnamese loempia’s dit weer relativeert. Het rechthoekige plein met de oude stadspomp is mooi en sfeervol met het Vrijheidshuis en het Centrum voor de kunsten. Deze kunsten zijn in pasteltinten weergegeven achter de ramen, een oranje gitaar voor de muziek en blauw fototoestel voor het beeldende. Aan de rand van het park, staat een beeld van Abraham, die van de mosterd en de 50-jarigen. Oosterhout was tussen 1963 en 1987 25 jaar Abrahamstad en viert dit telkens op de eerste zaterdag van oktober. Op het grote marktplein spuit een fontein bij de grote kerk met de stompe toren. Het water stroomt langzaam over het plein.
5.     Oosteind (Oosterhout)
Tocht: 172(5)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Een oude boerderij langs de weg is een gemeentelijk monument. Er is een klein nisje uitgespaard voor een devoot biddende Maria.Verderop heeft een verwaarloosde boerderij een gaaf rieten dak. Dat blijkt niet zo vreemd te zijn, want de bewoner was rietdekker De Fuust. De Fuust was vroeger al een vreemde, die zich weinig aantrok van de omgeving. Een “gemakkelijke” volgens een klasgenoot. Bij de kerk wacht de goede herder op alle gelovigen of twijfelaars. Ook de vier evangelisten zijn hier tot steun.
6.     Heikant (Oosterhout)
Tocht: 172(6)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Op het fietspad zit een meisje. Ze zit voorover gebogen op de grond en heeft alleen oog voor haar object, dat bestaat uit drie vliegezwammen. Ze wil er een foto van maken en een wielenrenner moet hiervoor in de remmen knijpen. Heikant ligt tegen een snelweg aan, maar daar hebben de geiten op de hoek geen last van. De brutaalste wringt zijn kop tussen de afrastering om een boterham te scoren. Verderop schermen de bomen de snelweg af en brengen een paar oude boerderijen de fietser naar andere tijden. Een bord om een gemeentelijke herindeling te voorkomen lijkt achterhaald.
7.     Laagstraat
Tocht: 172(7)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


In de bocht staat een mooi opgekapt wit huis. Bij de deur hangt een klein uithangbord in de vorm van een eendje. Ook de vitrage is versierd met soortgenoten. Het huis draagt de naam: “Het schele eendje”. De buurman laat net de hond uit, maar kent het verhaal erachter niet. De naam is er al 25 jaar en vandaag is hij toch wel nieuwsgierig geworden. hij zal het ooit eens gaan vragen.
Het tuincentrum van Laagstraat heeft een vroegtijdige kerstboom in de vorm van de Eiffeltoren en bij de kruising is veel kip te koop.

8.     Dongen
Tocht: 172(8)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Dongen is uitgegroeid van een lange straat met oude fabrieken naar een dorp, dat een rondweg nodig heeft om het leven leefbaar te houden. In een buitenwijk hebben klassieke flatgebouwen grote witte lelies op de zijmuren gekregen. Het toont direct al vriendelijk. Op het bedrijventerrein Heuvelpark staat zo’n oude fabriek en de toegangspoort vermeld, dat het om een “overlederfabriek” gaat. Gaat het nu om doden of om overschoenen? In het plaatselijke museum De Looierij weet men er vast meer van. Bij een kruisbeeld staat nog een bedrijf, dat in schoenen doet: Vermeulen Modeschoenen. Volgens een oud-medewerker van de voormalige fabriek van Smits is de schoenenindustrie hier verwenen. Na 25-jaar werken bij Smits werden de deuren in 2003 gesloten en kwamen de schoenen verder uit Italië. Nu is de fabriek een appartementencomplex tegenover een bijzondere kerk, waarvan het middendeel geen dak meer heeft. Een oorlog vernielde dit deel van de kerk en nu is het in deze staat gerestaureerd om er theatervoorstellingen te kunnen geven. In een pleintje bij de winkels staat een beeld een leerlooier, die de huid van een dier bewerkt. Allemaal geschiedenis.
Aan de Hoge Ham staat nog steeds Villa Vredeoord, gebouwd in 1903 door een rijke leerindustrieel. Deze Cees Bressers koos voor een combinatie van allerlei bouwstijlen en dat maakt toch wel een vrolijke indruk. De familie woonde er tot 1950, de laatste jaren woonde een mej. Bressers alleen in dit enorme pand. Het werd daarna gemeentehuis, vervolgens kwam er een Chinees restaurant in en nu is het een hotel/brasserie. De tuin werd park, met de oude volière en met een kapel waar de oorlogsslachtoffers van WO2 worden herdacht. In het park staan bomen van meer dan 100 jaar oud.
9.     Klein Dongen
Tocht: 172(9)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Aan de lange weg door Klein-Dongen ligt een omgebouwde boerderij, die in antiek doet of misschien heet het ook wel brocante. Twee stijgende paarden omlijsten de deur en aan een boom doen twee metalen katten het zelfde spelletje. De winkel zit natuurlijk ook op internet, want de handel is in deze tijden niet best. De huizenmarkt zit op slot en hierdoor worden er te weinig huizen ingericht, maar voor twee katten aan een boom moet er toch nog wel budget zijn.
10.     Vaart
Tocht: 172(10)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Een vrouw wijst de weg naar “De Vaart”. Je kunt aan het einde zowel links- als rechtsaf. De vaart ligt er nog steeds, smal en omzoomd met hoge bomen. De weg heet natuurlijk Vaartweg. De school op de splitsing heeft voor de deur bijzondere bogen, die het dat boven de ingang steun geven. De kerk lijkt groot voor het bescheiden dorp, maar werd gebouwd in tijden toen iedereen nog kerks was. Het is vast een veilig dorp, want overal staan borden met buurtwacht.

11.     Kaatsheuvel
Tocht: 172(11)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Boven de kalende bomen steekt een attractie van de Efteling uit. Het parkeerterrein is heel groot en nu maar voor een klein deel gevuld met de voertuigen van de bezoekers. Langs de weg staan laarzen, die de richting van de ingang aanwijzen. Ook in dorp heeft de bakker een poging gewaagd om de Anthon Pieck sfeer te behouden. In een zijstraat steek een groot wit paleis boven de huizen uit. Ook dit kasteel blijkt tot de Efteling te horen, zoals alles hier in de Kaatsheuvel.
12.     Sprangsevaart
Tocht: 172(12)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Na de molen van Kaatsheuvel moet tussen de oude weg en de nieuwe N261 het buurtschap Sprangsevaart liggen. Op de kaart ligt het vlak voor of vlak na het viaduct. Na het viaduct staat een manage, die ervoor moet zorgen, dat kinderen en hun ouders naast de Efteling nog iets anders kunnen doen op hun vakantie. Een foto zit er helaas niet in.
13.     Loons Hoekje
Tocht: 172(13)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


De weg maakt een bocht en hier komen een paar wegen samen. Eén van de wegen loopt naar de Loonse en Drunense Duinen en in de verte hebben wandelaars hun auto’s geparkeerd. Het laatste huis toont nog sporen van een arm verleden, toen de zanderige grond maar weinig opleverde. Andere huizen tonen de nieuwe rijken, met een biervat als brievenbus.
14.     Waalwijk
Tocht: 172(14)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Vandaag beperkt een bezoek aan Waalwijk zich tot de villawijk, grenzend aan het landgoed Plantloon. Er is een uitspanning en op een parkeerterrein bespreken oudere echtparen leeftijdsziektes als prostaatkanker en de mogelijke behandelingen. Er is hoop, want men is er vroeg bij. In de tuin van een witte villa steekt een boom met rode bladeren vel of. In de tuin staat een metalen beeld van een mens, die zijn vuist balt en een stap in de goede richting zet.

15.     Drunen
Tocht: 172(15)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Rond Drunen loopt het Afwateringskanaal, dat het overtollige water van ’s Hertogenbosch weer in de Maas moet loodsen. De hoofdstraat door Drunen laat zien, dat het oude dorp nog lang en smal was. Een wit huis met lichtblauwe luiken was vroeger vast een herberg, want boven in de gevel staat een krijger met de Brabantse vlag en de tekst “In den Brabander”. Even verderop ligt verscholen achter de huizen een poort en de binnenplaats van een voormalige grote boerderij of klooster. Ook hier alles in het wit met licht blauw verfwerk.Het is nu het centrum voor de kunsten en het fraaie pand moet vast veel mooie dans, theater en muziek opleveren.. In het centrum zijn de kerk en het stadhuis duidelijk van na de 2e wereldoorlog, maar die tonen nu al historisch. Een vrouw weet de weg naar Elshout, want fietsers worden in Drunen aan hun lot overgelaten.

16.     Elshout (Drunen)
Tocht: 172(16)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Net als alle dorpen in deze streek is Elshout langgerekt en staan er voormalige boerderijen langs de weg. Er was een ruim uitgevallen klooster van de Maria Stichting en ook de kerk laat zich al van verre zien. In de voortuin heeft iemand een grote steen geplaatst en om toch op te vallen probeert een pop in een spijkerpak de steen te verplaatsen of er een stukje van af te hakken.Normaal staan dergelijke poppen voor het venster en kijken onbeleefd naar binnen. In Elshout houdt men niet van gluurders.
17.     Haarsteeg
Tocht: 172(17)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Bij binnenkomst is er een boerderij waar men koffie, model-boten of kamelen kan krijgen. De laatste zijn ter decoratie bij presentaties of shows. Een klein monument gedenkt de mensen, die omkwamen op toen in de oorlog een bommenwerper op hun hoeve neerstortte.Langs de lange weg staan de oude boerderijen schouder aan schouder.In een tuin werkt een man, die zijn hele leven hoefsmid was. Hij kent de geschiedenis van de kleine boerderij als geen ander. Zijn grootouders woonden er en werden er oud, net over of net onder de honderd jaar. De balken bleken na onderzoek uit de 16e eeuw te stammen en de tegels in de schouw van een eeuw later. Met eigen handen heeft hij het huis opgeknapt en bewoonbaar gehouden. In de muur zit een houtblok, waar ooit de stang van de karnton doorheen ging. Een hond moest het mechanisme aandrijven. Door de spanten van het dak is de rieten kap te zien. Op nieuwjaarsdag 2000 ging het bijna mis. Een buurjongen stak een vuurpeil af, die onder de dakvorst terecht kwam. Het riet vloog in brand en blussen leek onbegonnen werk. Gelukkig was de brandweer er snel bij en de schade bleef beperkt. De man bleef er onbewogen onder, terwijl iedereen om hem, heen in paniek raakte.Dat was ook zo, toen hun kind stierf door wiegendood. Pas na vijf jaar kwam bij hem de klap. Het duurde lang voor hij weer de oude was.
18.     Voordijk (Vlijmen)
Tocht: 172(18)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


De voordijk was bedoeld om het grillige water van de Maas in toom te houden. In het vlakke land liggen nog de resten van afgesneden rivierarmen. Bijna alle huizen liggen achter de dijk met als uitzondering een huis met de naam “’t Goi Wel”.Dat kan ook niet anders met het weidse uitzicht.

19.     Nieuwkuijk
Tocht: 172(19)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


Nieuwkuijk hoort bij de Langstraat en de straat is dan ook lang, maar ook breed. Hier en daar staan voormalige boerderijen, veelal gebouwd na de grote overstroming van de Maas in 1880. De oude slagerij is dicht getimmerd en bij Huize Maria staat wel een beeld van een vrouw in de tuin. Ze draagt een mandje en een bos plastic bloemen, maar Maria is het niet. In een zijstraat staat nog een gebouw met trapgevels, dat te koop is. Het is druk bij het Koks Friture aan de rotonde. Het is immers bijna etenstijd.
20.     Vlijmen
Tocht: 172(20)
Bezocht op: 26 oktober 2012
Provincie: Noord-Brabant


De geschiedenis van Vlijmen verhaalt over schapen, kippen, hop en manden, kortom veel agrarische activiteiten. Nu is daar niet meer van te zien, en heeft de nieuwbouw Vlijmen een ander gezicht gegeven. Hier en daar staan nog grote huizen, misschien van voormalige kloosters of voormalige rijken. Bij de deur het mooiste huis haalt de postbode doodstil een belangrijke brief uit zijn tas. De brief zal nooit geopend worden, want het beeld heeft de tijd stilgezet. Een klein kapelletje met gouden pilaren en een romantische bank gouden vogels passen zich aan de brievenbezorger aan.