Tocht 165 - Oude vestingssteden, een treinspotter en een schapenmeisje
Datum:
01 Augustus 2012
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
25 graden
Wind: ZO3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Lage Zwaluwe
Tocht: Lage Zwaluwe – Zevenbergen
Zevenbergen – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 77 km
Totaal 105 km

Aantal plaatsen:  18
 
1.     Hoekske
Tocht: 165(1)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Bij de autosloop blinken de opgestapelde autowrakken in de zon. Twee Polen komen gebruikte banden uitzoeken voor hun gebruikt auto. Bij Moerdijkseweg 16 maakt een man foto’s van het vervallen huis. De deur is dicht gespijkerd en er groei gras in de dakgoot. Het is het huis van zijn opa en oma, waar hij als kleine jongen ging logeren. Via een ladder en een luik kwam je op het zoldertje en daar sliep hij. Later heeft hij nog geholpen met maken van een nieuw raam boven de deur. Zijn grootouders overleden ongeveer 25 jaar geleden en sinds die tijd is het onbewoond en onderhevig aan verval. Een nestkastje bij de schoorsteen heeft zich na al die jaren nog kunnen handhaven. Hij kent een verhaal van zijn vader over de watersnood van 1953. De boeren dreven hun koeien en schapen over de dijk richting Roozendaal. Een boer aan de overkant wilde niet weg en waande zich veilig op de hooizolder. Hij verdronk in het kolkende water.
2.     Langeweg
Tocht: 165(2)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Een smalle weg met kasseien komt uit bij Langeweg, waar een kapucijner monnik u welkom heet. De volgelingen van Fransiscus van Assisi streken hier in 1874 neer en bleven tot 1971. Daarna vestigde zich hier de Emmaus-gemeenschap in Langeweg. Op de binnenplaats van het vroegere klooster kunnen goederen ingeleverd worden en aan de deur van de winkel hangen twee schilderijen te koop. Daklozen kunnen hier wonen onder de voorwaarde, dat ze ook meewerken,ieder naar eigen vermogen.Zo voorziet men in het eigen onderhoud en overschotten worden weggegeven aan armen of instellingen, die voor hen werken. Een vrouw met een vriendelijk gezicht werd ooit verliefd op de coördinator van de gemeenschap.Ze heeft er toen voor gekozen om zich ook in te zetten de Emmaus. Ze wonen met hun drie kinderen weliswaar in het dorp, maar zijn hier elke dag te vinden. Hoewel er in de oorlog veel is verwoest, hangt het witte kruisbeeld op dezelfde plaats, waar de monniken zich ooit lieten fotograferen.

3.     Achterdijk (Zevenbergen)
Tocht: 165(3)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Bij de spoorwegovergang tuurt een man met een verrekijker in de verte. Naast hem staat een keukentrapje. Zijn fototoestel staat in de aanslag. Het gaat hem niet om de vogels in het land; het gaat hem om de passerende treinen. Die spot hij en een foto telt pas als het nummer van de trein zichtbaar is. Deze treinen komen van het Sloegebied bij Vlissingen. Als kind had hij geen belangstelling voor speelgoedtreintjes, maar lnu helpt hij graag met het restaureren van oude stoomtreinen op het traject Hoorn- Medeblik. De huizen van Achterdijk liggen inderdaad aan de Achterdijk.

4.     Lochtenburg
Tocht: 1655(4)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Aan de rand van het industriegebied Moerdijk ligt op de kruising van de Roodevaart, de Koekoekendijk en de Gorsdijk een boerderij ergens onder aan de dijk. Een bord vermeld dat het pand “bewaakt wordt door bewoning”.Dat moet de krakers afschrikken. Verderop staan naast een oude fabriekshal een paar dichtgespijkerde woningen. Een spoorbrug loopt hier over de Roodevaart, de waterverbinding met Steenbergen
5.     Pelikaan
Tocht: 165(5)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


De naam van het buurtschap klinkt wat exotisch, maar de boerderij op de hoek verklapt de oorsprong met zijn naam “Pelikaan Hoeve”. De hoeve is van 1944 en de oude schuur staat aan de andere kant van de weg. Boven de staldeur staat een fraaie gevelsteen met een volwaardige pelikaan.
6.     De Druif
Tocht: 165(6)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


De Druif ligt bij de splitsing naar Klundert en Noordhoek. Er zijn geen aanwijzingen te vinden van de oorsprong van de naam. Op een oude schuur hangt een vervallen bordje, waarop staat dat
de firma Wennekes hier ooit in het groot handelde in “dierenbenodigdhede”. Langs de weg naar Noordhoek wordt gewaarschuwd voor broedende buizerds. Ze vallen onschuldige fietsers aan.
7.     Noordhoek (Kuindert)
Tocht: 165(7)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Noordhoek zit al een tijdje zonder pinautomaat en dat pikken de bewoners niet. Overal hangen posters voor de ramen, waarin de Rabobank wordt opgeroepen een nieuwe te plaatsen. De oude ging verloren, door een plofkraak. Het dorpsvereniging doet zijn best, maar de bank voorziet nieuwe aanvallen op hun geld. Voor geld moet je maar naar Roozendaal gaan of bij de Jumbo in Steenbergen voor € 150,- pinnen. Boven het café Noordhoek hangt een gevelsteen, waarin herdacht wordt dat voorganger De Kroon door krijgsgeweld werd neergeveld en met vlijt en durf werd hersteld.De winkel ernaast heeft het niet kunnen bolwerken en ging over op de catering. De kerk is helaas dicht, maar moet binnen heel mooi zijn. Als de kinderen hun heilige communie doen worden toont de pastoor hen de blauwe zoldering als beeld van de hemel.
8.     Oude Stoof
Tocht: 165(8)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


De Naberhoeve is een groot boerenbedrijf. Op de andere hoek staat een schuur met de naam “Oude Stoof”. De eigenaar van het fraai gerestaureerde pand uit 1906 weet te vertellen, dat het om het verwerken van meekrap ging. Uit dit gewas haalde men kleurstoffen. Misschien heet de dijk daarom wel Stoofdijk. De duiventil aan de Oude Stoof is overigens nep.

9.     Klundert
Tocht: 165(9)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Een deel van de oorspronkelijke vestingwallen liggen er nog. Willem van Oranje liet ze aanleggen. Er loopt een wandelroute door Klundert en borden met tekst verhelderen de geschiedenis. Ze verhalen over de oude waterverbinding met de Mark en de Dinkel. Bij de hervormde kerk, geschonken door prins Maurits, staat het verhaal van de onvoorzichtige koster, die de stoven niet goed doofde. De kerk brandde af en werd in 1737 herbouwd. De katholieke kerk was eens beroemd om zijn bloedende hostie en de hieruit voortkomende genezingen. Toen de stad bij overstroomde werd die veiligheidshalve naar Breda overgebracht. Witte voetstappen op de grond voeren de bezoeker door het verleden van de stad. Het fraaie stadhuis met indrukwekkende kanonnen was weer een schenking van prins Johan Willem Friso, die in 1711 verdronk bij Moerdijk. De stad oogt oud en toch nieuw. Dat komt omdat de Duitsers bij hun terugtrekking de stad in brand staken en de watersnood van 1953 ook het nodige verwoestte. Daarna heeft men de stad gerestaureerd. De bibliotheek loopt over het water van de voormalige haven. Het kleine winkeltje aan de Voorstraat “De Kleyne Regentesse” deed ooit in bonbons en thee, maar deze week zijn de handwerkartikelen in de aanbieding.
10.     Noordschans
Tocht: 165(10)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Voor de fietser is het even zoeken om van Klundert naar Noordschans te komen. Voor men het weet verdwaalt men op het industriegebied Moerdijk. Bij binnenkomst in Noorschans valt het witte gebouw met op de schoorsteen de naam “Landbouwhuis”. Drie huizen op een rijtje hebben opvallende gevels, met in het midden een trapgevel. Bij de jachthaven staat een groot vervallen gebouw verder te vervallen. Een jong meisje met haar hond komt net door een hek op de lange dijk richting Willemsstad. Ze weet niets van het gebouw, maar alles over schapen. Ze is namelijk schaapsherder en haar schapen grazen de dijken in de omgeving kaal. Haar hond, een Border Collie, houdt de kudde bij elkaar en dat is een uitputtende bezigheid. Volgend jaar wordt de hond 6 jaar en dan lukt het niet meer om de benodigde energie op te brengen. Daarom krijgt ze binnenkort een nieuwe jonge hond en moet die africhten. De huidige hond helpt hierbij en geeft de jonge opvolger het goede voorbeeld. Gelukkig wordt ze daarna niet afgedankt, maar mag af en toe mee met de kudde.

11.     Tonnekreek
Tocht: 165(11)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Er wonen 60 mensen in dit buurtschap, dat bestaat uit een dijk en een zijweg. Op de dijk staat een paal met de inscriptie Ruigenhil, waarachter schapen uitrusten in het gras met uitzicht op het water van de Tonnekreek. Een gemaal kan het water uit de polder pompen. Als je riolering verstopt is, kunnen twee bedrijven uit Tonnekreek dit probleem oplossen.

12.     Bovensluis (Willemstad)
Tocht: 165(12)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


De sluis is nog zichtbaar middels een klein houten huisje met een draairad. Een oude boerderij tegen de dijk maakt dit beeld compleet. Bovensluis wordt gedomineerd door een camping met dezelfde naam. Het terras is gebouw op een oud magazijn met grote deuren. Een meisje is op weg naar het zwembad en een Poolse bouwvakker praat druk door zijn mobiel. Op de dijk ligt het restant van een bunker uit WO II.
13.     Willemstad
Tocht: 165(13)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Willemstad is een vestingstad, gebouwd in opdracht van Willen van Oranje. De Spanjaarden veroverde Steenbergen en daar moest iets tegenovergesteld worden. Maurits zorgde ervoor, dat de stad naar Willem werd vernoemd en schonk ook de bijzondere zeshoekige kerk. De vesting zelf heeft de vorm van een ster met zeven hoeken als symbool voor de zeven verenigde Nederlanden.
Op een zomerse dag is de stad een toeristische attractie. Bij de poort is er al direct een aanvaring tussen een inwoner en een jongere, die een leeg bierblikje op straat deponeerde. De terrassen zitten vol en de parkeerplaatsen zijn bezet. Mosselen worden van harte aanbevolen, zowel op de Hollandse manier als op zijn Italiaans bereid. Bij het arsenaal aan de haven staan kanonnen gericht op een vijand, die nooit meer zal komen. In het Wapen van Willemsstad kan men eten of een 25-jarig huwelijksfeest vieren.
14.     Helswijk
Tocht: 165(14)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Een groot benzinestation domineert het straatbeeld van Helswijk. De mooie villa Moria en een oude boerderij zijn het historische geweten, want de meeste huizen in de nieuwbouwwijk ogen eenzijdig en saai. Op de dijk staan wat oudere huizen en er is een bordje, dat de weg wijst naar fort Sabina en fort De Hel. De laatste is vast de naamgever van het buurtschap.

15.     Stadse Dijk
Tocht: 165(15)
Bezocht op: 01 augustus 2012


Provincie: Noord-Brabant
Achter een huis met een zwarte houten schuur ligt een verzorgde tuin. Een echtpaar rijdt trots op hun oude solexen. Ze genieten van het geluid. Een aantal witte huizen steken mooi af tegen het groen van de bomen.

16.     Oudemolen (Fijnaard)
Tocht: 165(16)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


De oude molen is niet meer te vinden, wel een wit café met die naam. De huizen staan veelal beneden aan de dijk en worden goed onderhouden. Een heer op leeftijd vond het hard nodig, dat zijn zijgevel opnieuw geschilderd werd. Hij bestijgt de hoge ladder. Zijn vrouw maakt zich ernstige zorgen over zijn evenwicht en zaait voortduren met goedbedoelde aanwijzingen. De man raakt hierdoor zeer geïrriteerd. Zal dit goed aflopen?

17.     Zwingelspaan
Tocht: 165(17)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Brabant


Ook hier bepalen oude dijken het landschap.Het land is leeg, de huizen staan tegen de dijk., soms opgekleurd met bloeiende stokrozen. Een wit huis vlak aan de weg draagt een bijzondere ster op de punt van het dak. De familie Korteweg woont hier wel heel kort aan de weg. Op de splitsing tussen de Drogedijk en de Zwingelspaansedijk staat de voormalige werkplaats van de smid. Aan de overkant staat een ezel samen met twee schapen in de wei. Ezels kunnen moeilijk alleen zijn.
18.     Zevenbergen (Breda)
Tocht: 165(18)
Bezocht op: 1 augustus 2012
Provincie: Noord-Holland


Zevenbergen ligt inderdaad wat hoger dan de omgeving. Men betwijfelt of er ooit wel zeven bergen waren. Wel bleef het bij de Sint Elisabethsvloed in 1421 en de watersnoodramp van 1953 gespaard. In 1940 bombardeerden de Duitsers de stad en bij de bevrijding in 1944 kwam het zwaar onder vuur te liggen. Er vielen toen veel doden. De eerste heer van Zevenbergen was Willem Hugermanszoon en dan hebben we het over 1283. Kortom een stad met een lange geschiedenis van turf- en zoutwinning, landbouw en suikerfabrieken. De laatste zijn inmiddels allemaal gesloten en de Noorder- en Zuiderhaven zijn gedempt. Nu kan daar gewinkeld worden en is er een terras. De Catharinakerk verdwijnt voor een deel onder het rode blad van een enorme beuk en een beeld van twee pratende vrouwen op het plein oogt keurig en toch zinnelijk. Ze hebben vandaag uitzicht op een roze Amerikaanse oldtimer. Verderop waakt Sint Joseph over de school met zijn naam. De huizen aan de Stationsweg zijn uit de tijd, dat hier een echt station kwam en dat was in 1854. Het is nu een monument, waarin je kunt eten.