Tocht 164 - Op het kruispunt van drie provincies
Datum:
25 Juli 2012
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
25 graden
Wind: ZW2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Steenwijk
Tocht: Steenwijk – Steenwijk
Steenwijk – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 89 km
Totaal 117 km
Aantal plaatsen:  24
 
1.     Witte Paarden
Tocht: 164(1)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Volgens de man op een Solex was Achterbuurt de oorspronkelijke naam van het buurtschap, maar die naam had voor de mensen een onaangename bijklank. Dus werd het buurtschap opnieuw gedoopt en kreeg het de naam van daar gelegen herberg “Witte paarden”. Ooit was het een uitspanning waar de paarden konden uitrusten en een wit paard was net zoiets als een witte raaf.
Het bescheiden beeldje van twee witte paarden staat op het grasveldje voor de huidige muziekcafé, dat nog de sporen draagt van het voor Nederland mislukte EK-voetbal. Een deel van de muren is nog oranje en op de gevel staat, dat grote schermen klaar stonden om van het succes van onze jongens mee te beleven. Achter het raam staat een antiek houten speelgoedpaard te wachten op een koper. De man van de Solex weet dat er een café in Tuk moet zijn, waar men alles weet over dit historische vervoersmiddel.
2.     Marijenkampen
Tocht: 164(2)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Er wordt gebouwd aan het huis op de hoek. Het was wat bescheiden, maar er komt een flink stuk bij. De bewoonster brengt net ijsjes voor haar kinderen, want het is warm. Haar man is hier geboren en getogen en hun huis is gebouw op de fundamenten van een heel klein arbeidershuisje. Die staan er meer hier in het buurtschap, zoals bij de buren. Het is zo klein, dat men een trapje af moet, dan kan men staan in de woning. De huidige eigenaar woont in Zwitserland, maar komt jaarlijks terug voor familiebezoek. Toen de kinderen nog klein waren, konden ze alleen op luchtbedden op het zoldertje slapen, zo laag was het daar. Het is moeilijk te bevatten, dat hierin ooit grote gezinnen woonden. Toen Marijenkampen nog een onontgonnen stuk heide was, kwamen hier mensen wonen, die het strenge regiem van de voormalig kolonie Willemsoord ontvluchten. Hier bouwden ze uit het beschikbare materialen plaggenhutten en later kleine stenen huisjes. Er is hier veel veranderd, maar toch is die geschiedenis nog wel te zien.
3.     Willemsoord
Tocht: 164(3)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Net als in Frederiksoord en Wilhelminaoord is hier de geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid nog zichtbaar. In 1920 kwamen de eerste 100 huizen klaar om kanslozen uit de grote steden de mogelijkheid te geven om een nieuw bestaan op te bouwen Dit initiatief van Generaal van den Bosch was uniek in Europa. Bij de kruising met de Steenwijkerweg staat nog de woning van de onderdirecteur en de onderwijzerswoning. Koning Willem II doneerde 1400 gulden uit eigen zak voor de bouw van de school. Nu staat er een frisse moderne nieuwe school in eigentijdse kleuren. In het kleine plantsoen op de hoek staat de afbeelding van een eigen munt, die in de kolonie werd ingevoerd om het kopen van sterke drank tegen te gaan. Een heel klein monumentje getuigt van een ongeluk en de dood van een kind. Reimon werd maar 13 jaar.
4.     Basserveld
Tocht: 164(4)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


De smalle weg van Willemsoord naar Paaslo is omzoomd met mooie bomen. Hier zijn we op de uitlopers van de Drenthse zandgronden. In Basseveld heeft men de hooiberg in ere hersteld in hout en riet. Bij de boerderij ernaast manoeuvreert de zoon van de boer een grote trekker met aanhanger achteruit. Het moet op de decimeter nauwkeurig, maar het lukt. Zijn vader geeft aanwijzingen en is trots: “Ja, dat kan hij goed, maar dat mot ook”.
5.     Basse
Tocht: 164(5)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Voor een huis met een ouderwetse pomp staat een beeld van een naakte vrouw. Die bewaakt het huis net als een hond, die zijn baas voor onheil behoedt. Het Dorpshuis heeft vandaag geen activiteiten en de baan voor het jeu met de ballen ligt er verlaten bij. Kinderen hebben daar sterren en handen op de straat geschilderd. Er is in Basse een camping met de status van natuurdomein, die gecontroleerd wordt door de ACSI. Kinderen hebben vakantie en vermaken zich met een gevecht met waterpistolen.
6.     Molenhoek (Steenwijk)
Tocht: 164(6)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Het landschap heuvelt hier en men waant zich in Zuid-Limburg. Op een heuvel staat een grote boerderij van meer dan 300 jaar oud. Nu woont er een kunstenaar, die grote abstracte kunstwerken maakt, die goed verkopen ondanks de crisis. Hij heeft hier zijn atelier. Zeven jaar geleden kwam hij hier wonen en de boerderij werd gesplitst in twee delen. De bedsteden konden behouden blijven evenals het pad met historische klinkers al zorgde een cementmolen wel voor enige verzakking. Zijn hond heeft hier weinig last van en slaapt er goed op.
7.     IJsselham
Tocht: 164(7)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Het is mooi fietsen zo langs de rand van de hogere zandgronden en het lage land richting Weerribben. In de verte steken de plezierboten nog net boven het land uit. Bij de brug vist een visser. Een paar boerderijen liggen in een oneindige vlakte. Ze zijn te koop. Bij een boerderij waar nog geboerd wordt, raken de schuren in verval en is de tractor bijna antiek. De overbuurman komt uit de stad en heeft van de boerderij een lustoord gemaakt. Op Camping De Slamme kan men kamperen bij Bert Jan Poelsma, een rietsnijder, die in de winterdag in de Weerribben te vinden is.

8.     Oldemarkt
Tocht: 164(8)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Op weg naar het centrum staat in een smalle straat een huis met de naam ToMiKiRo, natuurlijk vernoemd naar de voornamen van de bewoners. In de gevel heeft de eigenaar de namen geïllustreerd met dierenhoofden. Zo ziet u daar naast elkaar een ezel, een kameel, een aap en een beer. De karakters mag men er zelf bij denken. In het huis kan men zich laten adviseren over verbeteringen van wijk, buurt of dorp. Het marktplein bij de kerk is leeg en verlaten. Met Europees geld is een elektriciteitshuis omgebouwd tot “’t Praothuusie” , een hangplek voor jongeren of ouderen. Op de deur staat vermeld, dat hier een hoge spanning is en dus ook levensgevaarlijk. Bij het Veerhuis is een museum van oude radio’s. Het bord zegt “open”, de deur zegt “gesloten”. Een echtpaar met twee technische zonen klopt vergeeft op de deur. Ze zien alleen oude reclames van Philips Radio en His Masters Voice en een serie oude radiolampen. Nu lijkt dat een abstract kunstwerk, ooit was het een toppunt van vernuft. De Katholieke kerk meldt met trots dat hier de Jacobspad loopt naar Santiago de Compostela.
9.     Blesdijke
Tocht: 164(9)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Aan de vaandels aan de vlaggenmasten is te zien dat het hier Friesland is. Blesdijke is een lange weg met aan weerskanten huizen of boerderijen. Ze worden soms aangeprezen als vakantiewoning. Een auto is volledig beplakt met aankondigingen van het Dicky Woodstok Popfestival en bij een tuincentrum kan men kiezen uit honderd soorten fonteinen. De halfblote vrouw is door het vele water bemost geraakt. De kerk verderop stoort zich hier niet aan, evenals de middeleeuwse keienberg.

10.     De Blesse
Tocht: 164(10)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Een grote boerderij uit 1873 is fraai opgeknapt en draagt met ere de naam “ D’ olde bles”. Aan de Steenwijkerweg liggen de restanten van de vroeger winkels, soms herschapen tot een zaak in antiek, soms een woonhuis met ruime vensters. Molen De Zwarte Haan is gecombineerd met een Welkoop-winkel. Een klein wit kerkje staat uit te rusten van tijden, toen hij te klein was voor de vele gelovigen.
11.     Peperga
Tocht: 164(11)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Ooit was hier een station, waar de stoelen uit Noordwolde met de trein vervoerd werden door het hele land. Vlak achter de snelweg staat een steen met een zeilschip erop. Je zou er zo voorbij rijden, maar toch wordt hier herdacht dat de grote Peter Stuyvesant hier in Peperga is geboren en wel in het jaar 1611. Natuurlijk is hij beroemd om zijn sigaretten, zijn houten been, maar ook omdat hij New York aan de Engelsen moest overlaten. Misschien is dat de reden, dat de kerktoren van Peperga zo hoog is.

12.     Steggerda
Tocht: 164(12)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Steggerda bestaat uit twee delen. Het eerste deel is bij de RK-kerk, het tweede deel bij de zaak van Harley Davidson. Naast de kerk staat een ruime pastorie en in een zijstraat hebben kinderen een eigen verkeersbord ontworpen om de snelheid van automobilisten te verminderen.Op het ontwerp van Isabelle staat een vaas met bloemen op tafel en kunnen kinderen midden op de weg spelen.In een weiland aan de overkant staat een eenzame grazer in de schaduw van de bomen. Het is voor hem te warm met zijn dikke vacht en zijn haren voor de ogen. Bij de Harley-winkel heeft men de lege flessen buiten gezet. Het zijn wijndrinkers en dat zou je niet verwachten van deze stoere jongens. De hervormde kerk is uiterst bescheiden, maar draagt de stevige naam ”Het Anker”.

13.     Vinkega
Tocht: 164(13)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Op het bord met informatie over Vinkega staat een met de handgetekende plattegrond met hoogtepunten van het buurtschap. Bij de kruising met de Turfhoekweg heeft een bewoner een voormalig bakhuis of schuurtje opgesierd met sentimentele melkbussen en een plastic koe. De meeste bewoners zijn praktisch ingesteld en hebben kleurrijke zonweringen voor de ramen.
14.     De Hoeve (Wolvega)
Tocht: 164(12)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


De weg door Hoeve heeft op de kaart een groen streepje en is dus mooi. Bij het witte café is een knooppunt van fietsroutes en dus wil iedereen wel een drankje of hapje. Rode knapzakken versterken het gevoel van rustpunt. De eigenaar is even weg en heeft de zaak overgelaten aan drie ondernemend kinderen, die wel voor drankjes, maar niet voor tosti’s kunnen zorgen. Ze laten de voetpomp zien, waarvan op de gevel een historisch geel ANWB-boord staat. Binnen lijkt de huiskamer een museum met een verzameling oude koffieblikken van Douwe Egberts. Ze zijn te koop en worden warm aanbevolen. Het is voor kinderen best leuk wonen in De Hoeve. Er is nog een school met 40 kinderen, een korfbalclub en er wordt gebouwd aan een buurthuis. Een klein kerkje maakt het dorpsbeeld compleet.
15.     Oldeholtpade
Tocht: 164(15)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


De weg van De Hoeve naar Oldeholtpade passeert het riviertje De Linde. Het is een plek om even te gaan zitten of een kano te huren. Bij de ingang van het dorp staat een grote bus van Koga, die de beste fietsen van ons land maakt. Voor een rijtje bejaardenwoningen zit een groepje jongeren aan het bier. Eén van de jongens heeft hier een woning kunnen huren. Hij stond een jaar op de wachtlijst en moest wachten tot een bewoner te oud werd. Het is niet groot, maar toch is de huur € 420,- per maand. Je hebt dan wel je eigen terras en de buren zijn lekker rustig. In het dorp is verder niet veel te doen. Wel zijn ze trots op het voetbalveld van VVO en op zondag wordt er met 80 km door het dorp gescheurd. De kerk en de oude herberg weten dat elke tijd zijn eigen jeugd heeft.

16.     Nijeholtpade
Tocht: 164(16)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Het is druk op het terras van het theehuis. Het is een bescheiden wit huisje met een mooie tuin en kleurrijke parasols. De fietsers op het terras zijn vrijgesteld van werken en wisselen ervaringen uit in termen van fietsknooppunten:” Zijn jullie ook bij 73 naar 69 gegaan of zijn jullie recht doorgereden naar 74”? In de voormalige school zit nu Bart Wintjes met zijn school voor Japanse accupunctuur OSHIDE. In deze tuin groeien geen bloemen. In het centrum van Nijeholtpade staat een beeldje van “ DeTakkemaeker”, dat geen aandacht krijgt van twee fietsende echtparen, die praten over ziektes. Het café op de hoek draagt de naam van De Schieve Deure en dat terwijl de deur toch netjes sluit.

17.     Oldeberkoop
Tocht: 164(17)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


De hoofdstraat van Oldberkoop is gevuld met kramen en muziek. Er worden historische 78-toerenplaten gedraaid. Een koopman prijst luid zijn fruitpakketten aan en twee mannen vergapen zich aan boormachines. Bij slagerij Gerard Huft ligt het vlees op de barbecue en is het terras voorzien van een biertap. De marktmeester loopt rond met het T-shirt van de “Berkoopse Merkt” en controleert of de standhouders zich wel aan de afspraken houden. Over dronken bezoekers gaat hij niet, maar dat is ook niet nodig. Op een weiland aan de andere kant van de Oldeberkoopseweg worden paarden gekeurd. Het gaat om Noorse Fjordenpaarden en de keurmeester deelt net de prijzen uit. Hij let vooral op de algemene uitstraling van het paard, maar ook op de boog van de manen. Verder zijn de ogen en de kuif belangrijk, maar zeker ook de zebrastrepen bij de benen. Iedereen is druk bezig met het verzorgen van hun lievelingen en de gesprekken gaan over (hoe bestaat het) fjordenpaarden.
18.     Zandhuizen
Tocht: 164(18)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Het fietspad en de weg splitsen zich even rond het plaatselijke café. Dat lijkt gesloten, omdat er straks een pizzeria in komt. Van twee identieke huizen heeft één bewoner het dak voorzien van zonnepanelen. Wanneer zullen de buren volgen? In de tuin op de hoek staat een bescheiden molen bij een bescheiden vijver. De stenen ganzen wachten geduldig.
19.     Oosterstreek
Tocht: 164(19)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


De fabriek waar men rotan meubelen maakte, is te koop en tegenover de kerk, die eigenlijk bij Noordwolde hoort, staat een huis met een garage. Op de garagedeur staat het parcours van de elfstedentocht en niet zonder rede. Jan de Jong reed de tocht vier keer. In de barre tocht van 1963, toen het 18 graden onder nul was, reed hij de tocht niet uit. Dat kwam door zijn maat, die bij Bolsward zijn kleren ging warmen bij zijn moeder. Jan had beloofd om bij elkaar te blijven en daar heeft hij nu nog spijt van. In 1985 nam het wraak en reed de tocht “met twee vingers in de neus” uit. Ook in 1986 en 1997 haalde hij de finish op de Bonkervaart. Hij vindt al het gedoe rond het heldendom van de elfstedentocht maar flauwekul. Omdat er niet alle jaren ijs ligt, heeft hij de tocht 35 keer met de fiets gereden en een paar keer de 200 km gewandeld, al was dit niet zijn sport. Na een zware blessure was de wandeltocht een ware martelgang, maar opgeven zit niet in zijn karakter. Voor topschaatsers is Jan de Jong een begrip. Hij zorgt ervoor dat hun de ijzers perfect geslepen zijn om topprestaties op te leveren. Henk Angenent is hem daar dankbaar voor.

20.     Noordwolde (Wolvega)
Tocht: 164(20)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Tocht: 164(20)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland
Midden in het dorp staat een oude school. Geen gewone school, maar de voormalige Rietvlechtschool gebouwd in 1912 op initiatief van enkele dorpsnotabelen. Nu toont het Nationaal Vlechtmuseum hier de geschiedenis van het rietvlechten en het stoelen maken. Oorspronkelijk leefden men in Noordwolde van het afgraven van het veen, maar in het begin van de 19e eeuw was het hiermee gedaan. Er groeide hier volop wilgentenen en naar het voorbeeld van een Duitse vlechter leerde men manden, wiegen en stoelen maken, eerst in de vorm van huisindustrie en later kwamen er fabrieken. Rond het begin van de 20e eeuw werden jaarlijks 100.000 stoelen gemaakt en geëxporteerd. Op het kruispunt in het dorp bewaken twee wachters op pilaren het straatbeeld. Een rijtje nieuwe winkels staat leeg. Misschien slokt de grote supermarkt bij de molen alle klandizie op.

21.     Noordwolde-Zuid
Tocht: 164(21)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Friesland


Van oorsprong schijnt Noorwolde-Zuid een vluchtplaats geweest te zijn van kolonisten die het niet meer uithielden bij de Maatschappij van Welzijn in het naburige Wilhelminaoord. Nu oogt het als een groene buitenwijk van Noordwolde. Naast een huis met een tuin vol wilde bloemen loopt een pad naar Hofstede De Meijerij. De tuinen zijn hier strak aangelegd en bij een rood wachthuisje moeten de groepsbezoekens zich verzamelen.
22.     Wilhelminaoord
Tocht: 164(22)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Drenthe


Met Frederisoord en Willemsoord behoorde Wilhelminaoord tot één van de kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, die kanslozen uit de grote steden in het begin van de 19e eeuw haalden om hier een nieuw bestaan op te bouwen. Het initiatief was uniek in Europa en trok veel belangstelling. Links en rechts van de weg staat nog een aantal gebouwen uit die tijd, zoals Hoeve Prinses Marianne, een aantal kleinere boerderijen, het schooltje en de mandenmakerij/weverij. Hier konden kolonisten aan de slag, die geen zwaar lichamelijk werk konden doen.Rustoord I en II boden huisvesting aan bejaarden, een uitzonderlijke voorziening voor die tijd .Nummer II is nu het natuurcentrum voor leerlingen van basisscholen uit Den Haag. Bij petit-restaurant ’t Luifeltje is het vandaag druk ijsjes eten
23.     Eese
Tocht: 164(23)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Midden in de bossen rond Steenwijk ligt de Heerlijkheid Eese, al sinds 1371 genoemd in oude geschriften. Het Huis Eese is nog net tussen de bomen te zien. Twee rode boerderijen met zwart-witte luiken en een grote boerderij hoorden bij het landgoed, net als het huis met de naam Hubertus. Een grote steen gedenkt een vroegere eigenaar Jhr. Mr. Dr. H.A. van Karnebeek, Heer van “De Eese” en ooit Minister van Buitenlandse Zaken. De familie heeft het beheer van het landgoed tot op de dag van vandaag voortgezet.
24.     De Pol (Steenwijk)
Tocht: 164(24)
Bezocht op: 25 juli 2012
Provincie: Overijssel


Op de weg van Eese naar De Pol fietsen drie vrouwen. Het zijn ook drie generaties: de dochter, de moeder en de grootmoeder. Geheel volgens deze tijdgeest is de grootmoeder fit en actief, alleen het geverfde blonde haar getuigt van haar leeftijd. In de Pol draait het in deze tijd om het campingleven. Het terras is vol en het geluid van opgewonden kinderstemmen drukken de vogelgeluiden naar de achtergrond. Naast de schuur met tafelvoetbal hangt een spandoek met heel veel paarden en een engelse telefooncel moet de sfeer van gezelligheid uitstralen. Volgens internet moet hier in de buurt bijna twee honderd jaar geleden een Joodse groep kolonisten gewoond hebben als onderdeel van Willemsoord. Een gedenksteen moet de plaats van de oude begraafplaats markeren.