Tocht 162 - De eindeloze dijken van de Hoekse Waard
Datum:
06 Juli 2012
Weersomstandigheden:
In de ochtend bewolkt en regen; in de middag zon
20 graden
Wind: ZW3

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Barendrecht
Tocht: Barendrecht – Dordrecht
Dordrecht – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 107 km
Totaal 135 km
Aantal plaatsen:  22
 
1.     Smitshoek
Tocht: 162(1)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De dijk bij Smitshoek maakt inderdaad een hoek. Ooit zal hier wel de familie Smit gewoond hebben of was er een smederij. Nu staat op de hoek een wit café ’t Schaapje, waar net nieuwe fusten bier uitgeladen worden. Op de vrachtwagen staat Amstel, maar ze vervoeren ook fusten Heineken en Dommels. Beneden aan de dijk ligt een kinderopvang, waar de kinderen vandaag luidruchtig kunnen buitenspelen. In de verte gromt de A15. Nieuwbouwwijken van Barendrecht en Rhoon zijn tot hier opgerukt en een jonge moeder jogt achter de kinderwagen. In de sloot probeert een klein bootje de waterplanten een halt toe te roepen.
2.     Koedood
Tocht: 162(2)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De man naast het sluisje woont al 70 jaar op de Koedood. Deze naam heeft voor hem geen speciale betekenis, want ze zeggen hier “De Koedoet”.Het is ook de naam van het watertje dat hier loopt. In de afgelopen 70 jaar zag de man het landschap vier maal drastisch veranderen. Eerst groeide de Koedood langzaam dicht, daarna werd de watergang hersteld, weer later kwam er een nieuw afvoerkanaal en een nieuw gemaal en nu zijn de oever volledig volgebouwd met nieuwbouwhuizen. De berg in de verte is opgebouwd uit het slip van de Koedood. Ergens ver weg aan de Waal woont een vrouw, die de plaatsnaam via haar man als achternaam kreeg. Ze is er elke dag ongelukkig van.
3.     Middeldijk
Tocht: 162(3)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De Middeldijk is nog goed herkenbaar tussen de huizen van de Nieuwbouwwijken van Barendrecht. Er is een nieuwe stad ontstaan. Een architect bedacht, dat het leuk zou zijn, als huizen een beetje op vuurtorens moesten lijken.Bij het halte van de tram staan beelden, die hardwerkende havenarbeiders voorstellen. Een groepje jongens schieten met erwten op ruiten in de verte. Ze hebben hun wapen zelf uitgevonden. Een doorgeknipte ballon, een ring van een rolletje plakband en wat tape zijn voldoende voor zo’n erwtenschieter. Het is een gevaarlijk wapen, want als de erwt in je oog komt ben je blind. Een jongen met een Feijenoord-jack wil wel op de foto. De Middeldijk loopt verder, langs een IKEA en eindelijk ook langs een boerderij. Zo is het verleden is nog een heel klein beetje aanwezig.
4.     Zinkweg
Tocht: 162(4)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Bijna alle wegen in de Hoekse Waard lopen over hoge smalle dijken, die ooit het water moesten keren. De huizen van Zinkweg staan dicht bij elkaar. Voor de deur van het voorhuis bij een zwarte houten schuur staat een witte Griekse discuswerper. Hij blokkeert de ingang. De oude school is bijna verborgen achter bloemen en een rij lindes. Op een gevelsteen staat dat de 72-jarige J. Visser op 19 mei 1875 de eerste steen heeft gelegd. De school is woonhuis geworden.
5.     Vuurbaken
Tocht: 162(5)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De weg door Vuurbaken ligt op een hoge dijk midden in het land. Een wit huis draagt de naam van het buurtschap. Bij een bescheiden paardenstalling, wordt met nadruk gesteld, dat het bereiden van de paarden met of zonder koets voor eigen risico is. De oorsprong van de naam van het buurtschap moet vast iets te maken hebben met een vroegere verbinding naar zee. De man heeft er een artikeltje over uitgeknipt, maar kan het nu niet vinden. Beneden aan de dijk staan een aantal oude boerderijen. Een brede watergang loopt dood op de dijk en voor de toegangspoorten van een boerderij uit 1803 dreigt verval.
6.     Zuidzijde (Z-Beijerland)
Tocht: 162(6)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Zuidzijde
Tocht: 162(6)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland
Ook hier weer een dijk dwars door het land. Ooit heeft hij het water moeten tegenhouden. De huizen staan half op de dijk en de achtertuinen zijn klein en houden op waar het boerenland begint. Een huiseigenaar heeft een militaire jeep aan zijn verzameling toegevoegd en verderop heeft een andere bewoner zich een fel gele soortgenoot aangeschaft. Het kerkje bij de splitsing was al bescheiden, maar heeft zijn status als kerk volledig verloren. Het is nu de opslag van het tegenovergelegen café “De Drie Linden”.met drie linden netjes voor de deur. De gevelsteen van een oud dijkhuis is gedateerd in 1874, toe de 5 ˝ jarige A. de Man de eerste steen mocht leggen.
7.     Zwartsluisje
Tocht: 162(7)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Het valt niet mee om je auto voor je huis te parkeren. De dijk is hier smal en een caravan is dan al een enorm opstakel. Het zwarte sluisje is moeilijk te vinden, maar een klein slootje duidt toch op een voormalige afwatering. Voor een huis heeft bouwvakker oude bakstenen netjes opgestapeld voor de volgende restauratie. Een paar grote boerderijen beneden aan de dijk laten het standsverschil uit vroegere jaren zien.

8.     Oosthoek
Tocht: 162(8)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De dijk van Oosthoek wordt doorsneden door een weg, die laag in de polder ligt. Het bordje om auto’s te waarschuwen voor spelende kinderen is vergeeld. Het beschermende hekje van een gasbuis is wel duidelijk zichtbaar. Voor het huis bij de kruising staat een knullig uitklapbankje, maar daarnaast prijkt een houten bank met fraai uitgesneden paardenhoofden. Je kunt er je paard aan vastzetten.
9.     Piershil
Tocht: 162(9)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Een nieuw gemeentehuis met een passende fontein en een kerk ligt tussen hoge bomen. Twee oude mannen op de fiets gaan vergaderen in de pastorie. Voor de kerk staat een gedenkteken voor oorlogsslachtoffers, waar ook twee doden bij de watersnood van 1953 worden herdacht. Naast de kerk staat een oude boerderij in verval. Toen de boer vertrok werd het een jongerencentrum. Maar men ging op zoek naar een andere bestemming. Nu is de vergunning bijna rond om er een tehuis voor demente bejaarden van te maken. Zo blijft het pand behouden voor het dorp. Het is een klein dorp en iedereen groet elkaar op straat of maakt een praatje. Heel anders dan in Hoogvliet waar de vrouw, die haar hond uitlaat, eerst woonde. Daar was men eerder bang voor elkaar. De Voorstraat met zijn kleine gevelhuisjes loopt naar de dijk. Daar is ook een bescheiden haven zonder boten, maar met een eenzame visser.
10.     Goudswaard
Tocht: 162(10)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Goudswaard lijkt aan het einde van de wereld te liggen. In de buurt van de Korendijkse Slikken staat een grote boerderij, die het bezit was van een weeshuis in Rotterdam. Het bedrijf werd verpacht, wisselend aan een katholieke of een protestante boer. Aan het begin van de 20ste eeuw gebruikte een boer het pachtgeld om te speculeren in aandelen van de Russische Spoorwegen. Toen brak de revolutie daar uit en de aandelen waren geen cent meer waard. Het gezin werd op de dijk gezet en moest maar proberen elders weer aan de slag te komen. Op een andere dijk staat trots de korenmolen Windlust, een ronde bakstenen molen van het type grondzeiler uit 1694. Bij de restauratie in 1978 werd het witsel verwijderd en nu zijn de bakstenen weer te zien. Oude gevels in de hoofdstraat duiden op welvaart in het verleden Via een verlaging in de dijk komt men bij het haventje, waar een smalle vaart de boten naar de brede Zeeuwse en Zuid-Hollandse wateren brengt. Op de dijk staat een grote schuur en het oude gemaal is mooi opgekapt. Het is vakantie en kinderen moeten zich zien te vermaken. Daarvoor is een voetbalkooi en een schommel neergezet. Bij gebrek aan jongens wordt er vandaag tegen de meisjes gespeeld. Het is niet spannend. Na 5 minuten staat het al 3-0 voor de jongens. Het uitzicht op Goudswaard over de vaart is wonderschoon. De tijd hier heeft stil gestaan, behalve voor kinderen die net vakantie hebben gekregen.
11.     Oudendijk
Tocht: 162(11)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Midden in het vlakke land ligt het bedrijf van de firma Kleinjans. Trekkers met grote aanhangwagens rijden af en aan. Hier worden de aardappelen ingezameld en verhandeld naar de rest van het land. Het verschil tussen de oude dijk en de nieuwe dijk aan het Haringvliet is groot. De nieuwe dijk is hoger en veel breder. Op de oude dijk staan nog huizen, terwijl de boerderijen onder aan de dijk liggen. Op het smalle erf heeft een autoliefhebber zijn liefde voor de Chevolet tot leven gebracht.Een begrafenisauto maakt deel uit van zijn verzameling.
12.     Nieuwendijk (Z-Beijerland)
Tocht: 162(12)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De dijk is nieuw, hoog en breed, een product van de Deltawerken. De huizen van Nieuwedijk zijn zelf is ook nieuw. Het gemaal zorgt ervoor, dat het water van het Groote en het Kleine Gat in het Haring-Vliet geloosd worden. De tuin van Nora’s theetuin ligt aan het water. In Nieuwendijk vertrekt de boot naar Tiengemeten. Er wordt gewerkt aan een nieuwe steiger om het vertrekgevoel te versterken. Als alles te lang duurt kan men een kamer huren met uitzicht op pont en eiland. Een groepje mannen met kijkers en fototoestellen volgt een gids:”Tiengemeten here we come”.

13.     Tiengemeten
Tocht: 162(13)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Een bewoner van Tiengemeten wacht op de pont. Die vertrekt pas over een half uur. Zelf woont hij al 25 jaar op het eiland. Het klopt, dat alle boeren zijn uitgekocht om van hun land natuur te laten maken. Staatsbosbeheer probeerde ook de andere bewoners uit te kopen. Men kon elders een ander huis krijgen. De meeste bewoners hadden daar helemaal geen zin in. Het is immers een unieke plek om te wonen. Tiengemeten telt nu zo’n 30 inwoners. Er zijn een beperkt aantal slaapplekken en er is een kleine camping. Door alle publiciteit is het de laatste tijd steeds drukker geworden, maar tegen de avond en in de winter is het hele eiland weer voor de hen. De afgelopen winter kon de veerboot niet varen door het ijs. Iedereen was op tijd gewaarschuwd en had voldoende voorraden ingeslagen.
14.     Hitsertse Kade
Tocht: 162(14)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Een paar huizen en een jachthaven met gelegenheid tot dagrecreatie. In het klein huisje “Lijntje” zetelt de havenmeester van w.s.v. Hitsert. Dat zegt niets over zijn karakter, maar is de naam van het bijbehorende water het Hitsertse Gat. Onder een boom ligt een grote boei zinloos te liggen, In de verte de contouren van het eiland Tiengemeten.
15.     Zuid-Beijerland
Tocht: 162(15)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De zon is inmiddels doorgebroken en op het pleintje bij het nieuwe winkelcentrum warmt op. Een groepje jongeren heeft medelijden met een vriendje, dat ziek in een caravan ligt. Ze twijfelen over de juiste uitspraak van het woord. De tem “sleurhut” is hen onbekend. Een oude man schuifelt richting Albert Heijn. Hij heeft geen energie voor een praatje. Wel is hij blij, dat hij zelf weer de boodschappen kan doen. Bij de kassa dringt een man voor en de rij moppert. Een moeder met een peuter op een loopfiets probeert botsingen met voorbijgangers te voorkomen. Het standbeeld van een vrouw met een jengelend kind aan de hand past in het straatbeeld. Verderop is een centrum voor de aanschaf van nieuwe kleren met de weinig passende naam van Konijnendijk. Aan de overkant heeft Tante Riet een kinderdagverblijf en op de dijk staat een vierkant wit huis met de terechte naam “Het Stenen Bakbeest”.
16.     Schenkeldijk (Z-Beijerland)
Tocht: 162(16)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Het café op de hoek het ’t Hoekie en Schenkeldijk is een dijk waar de huizen tegenaan geplakt zijn. Alleen de sloperij Dick Vonk ligt onder aan de dijk. Dick is vandaag aanwezig en doet zijn beklag over Den Haag. Daar werken mensen, die niets van de praktijk weten. Als ondergrond moet hij een coating leggen om milieuschade te voorkomen. Dat werkt natuurlijk niet met rijdende heftrucs. Hij koos voor gelaste stalen platen. Goed, maar wel duur. Bij een formulier van de inspectie had hij wat kruisjes vergeten te zetten. Een boete van € 1600,- was zijn loon. Het gaat niet goed met de sloopbranche. In 1990 waren er nog 2200 slopers, nu nog maar 600. Het wordt steeds moeilijker om de onderdelen te demonteren, nu alles elektronisch aangestuurd wordt. Alleen aan Russen valt nog te verkopen. Die kunnen de onderdelen van oude auto’s nog wel gebruiken. Maar ook daar wordt het minder. Ze worden te rijk. Dick zit al 50 jaar in het vak en het is jammer dat zo’n mooi vak verloren dreigt te gaan.
17.     Bommelskous
Tocht: 162(17)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


De naam alleen al roept hoge verwachtingen op. Het begint goed met een koppeling van de Borrekeen aan het Oude Diep, waardoor planten en insecten weer een nieuwe kans krijgen. Ook het kunstzinnige zitbankje in de vorm van bladeren is mooi opgenomen in het landschap van dijken met hoge populieren. Op de kruising is de combinatie van een withuis en een fel gekleurde auto goed voor scherpe foto. De bewoners aan de dijk hebben van hun huizen mooie woonoorden gemaakt, al blijven de achtertuintjes smal.
18.     Oudesluis
Tocht: 162(18)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Er zijn geen tekenen meer van een sluis. Op de hoek van de doorgaande weg naar Numansdorp staat een voormalig winkeltje. Aan de overkant een bedrijfsgebouw en aan het smalle laantje ligt een boerderij uit 1902 met zwart-witte luiken. Er staan veel auto’s op de dijk en men probeert te draaien en te keren. Kinderen worden opgehaald van het kinderfeestje van een 3-jarige. Als je een foto wilt maken, ben je op slag een pedofiel
19.     Middelsluis
Tocht: 162(19)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Natuurlijk is daar het grote benzinestation op de hoek, maar het mooiste is toch het water, dat onder de dijk en onder een huis naar de sluis aan de overkant wordt geleid.
20.     Numansdorp
Tocht: 162(20)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Numansdorp vervult duidelijk een streekfunctie. De winkelstraat telt alle bekende winkels van soortgelijke dorpen, al heeft de HEMA een leuk vormgegeven pandje laten bouwen. Op de dijk staat een kolossaal wit huis, dat terecht het Hoge Huys op de gevel heeft staan. In 1829 bouwde rentmeester Vlietlanden van de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen dit huis om zijn status te verhogen. In de haven ligt een oud zeilschip met de vertrouwde naam “Op hoop van zegen” en het Schipperscafé ligt op loopafstand. De kerk ligt aan de Torenstraat en vanaf de dijk is dat een mooi gezicht.
21.     Schuring
Tocht: 162(21)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Langs de dijk staan de huizen aan de ene kant, het boerenland aan de andere kant. Een groepje schapen ligt in de schaduw van de bomen en voor een huis met artistieke ambities ligt een grote rode armband mooi af te steken tegen de zwarte houten planken.Een verwaarloosd bordje verwijs naar de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen. Het is ambachtsheerlijkheid met een roemrijke geschiedenis, die terug gaat tot 1492, toen de Oosterrijkse keizer de slikken en gorzen schonk aan zijn secretaris Gerard Numan. Die ontpopte zich als een soort projectontwikkelaar en maakt door indijking het land waardevol. De jacht- en visrechten bleven tot in deze tijd aan de erfgenamen. Toen in 1938 de pachtwet werd aangenomen konden de pachter niet meer onmiddellijk van hun land worden gezet. De eigenaar wachtte de tijd niet af en nam alles in eigen beheer en zo ontstond het grootste en modernste landbouwbedrijf van ons land. Terug naar de meer recente geschiedenis. Van de dijk af komt men in de Zweedse Buurt. De huizen zijn hier vierkant en waren een gift van Zweden na de watersnood van 1953.
22.     De Klem
Tocht: 162(22)
Bezocht op: 6 juli 2012
Provincie: Zuid-Holland


Voor een huis aan de weg staan oude spulletje uitgestald. Er zijn mooie glazen bij en een oude melkkan, maar je kunt ook iets meenemen voor € 1,- een vliegende Dombo bijvoorbeeld. Het geld moet je maar door de brievenbus steken. Op de oude boerderij op de hoek wordt hard gewerkt, De boer trekt met al zijn kracht aan een irrigatieslang en a kinderdagverblijf an de overkant heeft men de stal verbouwd tot kleine wooneenheden.