Tocht 159 - Anna Paulowna en het voormalig eiland Wieringen
Datum:
26 Mei 2012
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
24 graden
Wind: NO4

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Anna Paulowna met de trein
Tocht: Anna Paulowna – Anna Paulowna
Anna Paulowna – Castricum met een auto
Castricum – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 62 km
Totaal 90 km
Aantal plaatsen:  14
 
1.     Anna Paulowna
Tocht: 159(1)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Anna Paulona was de vrouw van koning Willem II. Eigenlijk had Napoleon met haar willen trouwen, maar dat feest ging niet door. Zo kreeg dorp en polder uiteindelijk haar naam. Het was de laatste polder, die in 1846 met particulier geld tot stand kwam. Het gebied werd heroverd op de zee, die er toen nog vrij spel had. Langzaam is het dorp uitgebreid van het Hoge Oude Veer tot aan het station. Veel winkels aan de Nieuweweg hebben zich niet kunnen handhaven. Men doet nu de inkopen in het nieuwe winkelcentrum. Daar liggen ook de terrassen, het gemeentehuis en een kerk onder de bomen. Je kunt er trouwen, maar dan moet je contact opnemen met landgoed Hoenderdaell.
2.     Spoorbuurt
Tocht: 159(2)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


In 1865 arriveerde de eerste stoomtrein in Anna Paulowna. Er kwam een station en de huizen rondom het station werden voor het gemak maar Spoorbuurt genoemd. Anna Paulowna lag wat verderop aan de Molenvaart. Het oude station is verdwenen. Het nieuwe is bescheiden, mooi strak gebouwd en voorzien van hedendaagse kleuren. Op de hoek bij de spoorwegovergang staat een wit huis met ook veel blauw. Er woont een kunstenaar in, althans iemand die heel veel van kunst weet en er graag over verteld. Ook worden er wel exposities gehouden. De buurman kan de werken niet zo waarderen. Maar ja, wat is kunst? Zo is hij ook niet zo gelukkig met het kunstwerk in de vijver aan de overkant. Het kostte 45.000 gulden, maar voor hem had er voor minder geld een fontein geplaatst mogen worden. Nu heeft een meerkoet er een plaats voor zijn nest in gemaakt. Helaas worden de jongen binnen een paar dagen opgegeten door de snoeken.
3.     Gelderse Buurt
Tocht: 159(3)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Toen de Anna Paulowna Polder was drooggevallen was er behoefte aan nieuwe arbeidskrachten.In het Gelderse Hemmen heersten hongersnood o.a. door de aardappelziekte. Drie schuiten met hele gezinnen trokken naar het verre noorden, naar de kop van Noord-Holland en vestigden zich in 1845 langs de Molenvaart. Het is duidelijk, waar het buurtschap zijn naam aan dankt. De huizen van Gelderse Buurt staan netjes in het gelid langs de vaart. De vuilniswagen is zo gemoderniseerd, dat een grijparm de kliko’s automatisch ledigt. Een witte opengewerkte toren wijst de plaats van de kerk, waar een goede zaaier zaait. Op een oude bollenschuur prijkt de naam J.P. Komen Jzn wat roestig op de gevel. De junior zal inmiddels wel op leeftijd zijn geraakt. Op het land achter de huizen worden nog steeds bollen geteeld.
4.     Westeinde (Anna Paulowna)
Tocht: 159(4)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


De Molenvaart komt hier uit in het Noord-Hollands Kanaal. Doorvaren kan niet meer want er is een stuw en een inlaat. Een technisch medewerker bestudeert een handleiding bij de schakelkast. Die moet worden uitgebreid, want er moet water in- en uitgelaten en dat moet dan ook nog automatisch geregeld worden. Een bescheiden veerpontje vaart naar de overkant, maar kan maar één auto per keer vervoeren. De veerbaas eet tussen 12.00—en 12.30 uur. De wachtenden kunnen dan zitten wachten in een mooi houten wachthuisje. Een wit huis met truttige gordijnen draagt de naam van het buurtschap.Er staan borden met de geschiedenis van de bollenteelt. Aan de weg naar Breezand rijdt in een tuin met veel buxusplanten een trein. Het is een fors uitgevallen miniatuurtrein, die stopt bij een mooi houten station. De bouwer drinkt koffie achter zijn huis, maar wil alles wel even laten rijden. Het station is een fantasiestation en de trein wordt voortbewogen via aan elkaar geknoopte fietskettingen. Zelf is hij geen spoorman, maar gewoon een bollenteler, die veel van treinen houdt. Samen met zijn vrouw verzamelt hij ook houten spoortreintjes. Het huis staat er vol mee.
5.     Breezand
Tocht: 159(5)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Hotel en partycentrum Bloemenlust is gespecialiseerd in het vieren van Abraham- en Sarafeesten. De mensen willen de rommel niet meer thuis hebben. De eigenares houdt niet van fietsen. Ze heeft het nooit gedaan en doet het nu nog niet. Voor een klein ritje pakt ze de auto. Het is gekomen, omdat ze vlak bij school woonde en gemakkelijk kon lopen. Vriendinnen reden kilometers met de fiets tegen de wind in. Die waait hier altijd. Doorgewinterde fietsers proberen haar te bekeren, maar het zal niet helpen. Voor de parochianen van Breezand valt niet mee om de kerk in stand te houden. De plaatsing van GSM-zenders in de spits van de Sint Jan de Evangelist levert een bescheiden bijdrage aan het voortbestaan. Het dorp heeft een splinternieuw buurtcentrum gekregen, waarvan de school een onderdeel uitmaakt. De architect heeft goed zijn best gedaan.
6.     Van Ewijcksluis
Tocht: 159(6)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


De sluis uit 1846 ligt er nog. Een groepje jongens staat op het punt er lekker vanaf te duiken. De sluis moest er komen om de verbinding tussen het toenmalige eiland Wieringen en Alkmaar in stand te houden. De gouveneur des konings in Noord-Holland gaf er zijn naam aan. Om het water uit de polder kwijt te raken werd het gemaal J.C. de Leeuw gebouwd. Het witte gebouw staat er nog, maar wordt alleen bij calamiteiten gebruikt. Tot 1913 ging alles op stoom, daarna werden twee elektrische pompen in gebruik genomen. Het witte huisje met de naam “Toch Nog” gedraagt zich bescheiden in dit historisch geweld. Voor de liefhebber is er een camping met woonhuis te koop.
7.     De Haukes
Tocht: 159(7
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Een tocht om het Amstelmeer verloopt in de luwte van de hoge zeedijk, die nu eigenlijk overbodig is. Na een sluis en een jachthaven komt men op het voormalige eiland Wieringen. Achter de vaart ligt de polder Wieringermeer. De Haukes was ooit de haven van het eiland, de plaats waar de ook de postboot aankwam. Een café houdt de naam in ere. Een grote giertank zuigt de riolering leeg en een vrouw laat haar pony uit. Die is net gewassen en moet zo wat opdrogen. Leuk vindt het dier het wassen niet, maar het moet om te veel klitten in de vacht te voorkomen. Een soortgenoot trekt een paardenwagen en de berijder zwaait vriendelijk naar de voorbijgangers.
8.     Westerland
Tocht: 159(8)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Op de hoek is een horecagelegenheid in verval geraakt. In de etalage van een voormalige winkel heeft men een huiskamer uit vervlogen tijden ingericht. De weg naar de kerk geeft uitzicht op de glooiende helling die langzaam afglijdt in de het Amstelmeer. Westerland lag hoog en droog, veilig tegen de grillen van de toenmalige zee. Schietvereniging De Vrijheid heeft zijn hoofdkwartier in het dorpshuis en op het kerkhof onderhouden twee mannen op leeftijd de graven van hun overleden vrouwen. Het is een mooie plek om te rusten na de dood. In de kerktoren waakt Sint Nicolaas met een anker in de hand. Hij is de beschermheer van iedereen, die de zee op durft te varen.
9.     Westerklief
Tocht: 159(9)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Het weggetje tussen Westerland en Westerklief heeft op de kaart een groen streepje. De hiermee bedoelde schoonheid is terecht. Langzaam golft het land naar het water. Boerderij Kooizicht uit 1928 kijkt nog steeds uit op de bomen, die ooit de eendenkooi omzoomden. Misschien staat hier wel het mooiste elektriciteitshuisje van ons land. Het bankje bij de splitsing nodigt uit tot overpeinzingen over de eeuwigheid en de waarde van deze dag. Op de garagedeur voorbij de scherpe bocht heeft de bewoner wilde paarden laten schilderen, geďnspireerd op deze woeste hoogte.
10.     Oosterklief
Tocht: 159(10)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland

Het uitzicht van Oosterklief is even mooi als dat van buurman Westerklief. De weilanden zijn geel van de boterbloemen. Bij de boerderij op de hoek staat de tijd nog steeds stil. Het rieten dak, de zwarte planken, de gele baksteentjes en de hoge bomen, ze zijn van vroeger, maar wel mooi gerestaureerd. Ook richting Hippolytushoef markeren andere mooie boerderijen de schoonheid van dit eiland.
11.     Elft
Tocht: 159(11)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Door de drukke Rijksstraatweg en de nieuwe rotonde is het buurtschap Elft wat weggedrukt. Bij een garage staat een camper met een schildering van een eiland in avondschemer. Een voormalige witte boerderij kijkt uit over het aflopende land, dat overgaat in de polder van de Wieringermeer. Hij is te koop. Bij hondentrimsalon “Snuitje” is uw huisdier in goede handen.

12.     Hippolytushoef
Tocht: 159(12)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Hippolytushoef is echt de hoofdstad van het voormalig eiland Wieringen met een aantal kerken, een winkelstraat en een voormalig postkantoor. Boven de ingang van de posterijen staat een indrukwekkend wapen met de toezegging om iets belangrijks te handhaven. Waarschijnlijk slaat dit op de felrode brievenbus, want de PTT is inmiddels verloren gegaan.Alle bewoners van het eiland en zelfs vaste vakantiegangers noemen Hippolytushoef oneerbiedig Hippo. Heeft je dorp de mooiste naam van Nederland, dan wordt die zo misvormd. Schande.
13.     Noordburen
Tocht: 159(13)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


De straatnaam wijst uiteindelijk naar dit buurtschap, dat zich genesteld heeft tegen de zeedijk. De weilanden rondom zijn vogelweidegebied en grutto, scholeksters en kieviten vinden hier ongestoord hun voedsel en nestplaatsen. De boerderij op de hoek is een museum en draagt de naam “Allerhande” Naast de keukendeur, die ook ingang is, staat en oude pomp, een eg en een beer die honing snoept..
14.     Stroe (Wieringen)
Tocht: 159(14)
Bezocht op: 26 mei 2012
Provincie: Noord-Holland


Naast boerderij “Stroehoeve” bezit Stroe een grote camping. Een vast bezoeker komt hier al 40 jaar. Het is er rustig en je leeft de hele dag buiten. Er staat familie voor de Brabantse gezelligheid en veel gasten zijn inmiddels vrienden geworden. Met de EK-voetbal valt de camping in twee kampen uiteen. De ene helft versiert alles oranje, terwijl de andere helft maar veel gaat fietsen. Een vrachtwagen laat nieuwe gasflessen uit en dat is zwaar tillen voor de jonge chauffeur. Aan de dijk verrijst een ijzeren pilaar met een klein venster, dat over de dijk naar de zee kan turen.