Tocht 158 - Over de Moerdijkbruggen
Datum:
19 Mei 2012
Weersomstandigheden:
Wisselend bewolkt
10 graden
Wind: NW5

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Dordrecht met de trein
Tocht: Dordrecht - Breda
Breda – Utrecht met de trein
Houten – IJsselstein met de fiets


Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 64 km
Totaal 92 km
Aantal plaatsen:  17
 
1.     Tweede Tol
Tocht: 158(1)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Zuid-Holland


Evenwijdig aan de A12 loopt de oude Rijkstraatweg, ooit een belangrijke verbinding met het zuiden via het veer bij Moerdijk. De tol is niet meer zichtbaar, wel een heel klein kerkje, dat met de rug naar een industrieterrein in opkomst staat. Een rijtje knotwilgen houden de illusie van boerenland nog even in stand. Langs de weg staan voormalige boerderijen en kleine rijtjeshuizen. De Wieldrechtse Zeedijk getuigt van de kwetsbaarheid van dit lage land. Een bord wijst op de aanwezigheid van het bedrijf Port-o Let. Op het plaatje staat een klein huisje, dat in het echt een toilet blijkt te zijn. We hebben het hier over de marktleider van Nederland op het gebied van toiletvoorzieningen op bijna alle grote festivals. Voor de afvoer van de dagelijkse behoefte van de bezoekers worden zo’n 100 tot 700 huisjes geplaatst. Een man in een plastic ruimtepak heeft de mooie taak om alles na gebruik te reinigen. Hij vindt het mooi en nuttig werk.
2.     Willemsdorp
Tocht: 158(2)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Zuid-Holland


Napoleon liet ooit de Rijksstraatweg aanleggen lichting Hollands Diep. In 1822 kon men hier met de veerpont naar de overkant. Omdat er vaak gewacht moest worden ontstond een nederzetting, die naar koning Willem I vernoemd werd. Toen in 1938 een de verkeersbrug in gebruik genomen werd verviel de wachtfunctie. Het bleef echter een bijzondere plek zo op de splitsing van de Noord en het Hollands Diep en nu is er een camping en een jachthaven. Er is ook een uitspanning, een gebouw van hout zonder naam. Binnen staat alles in het teken van de scheepsvaart en aan de zoldering hangt een zeemeermin. De stoelen met pauwenmotieven lijken enigszins verdwaald in omgeving. De eigenaar zet goede koffie, weet niets van de geschiedenis, want komt uit Den Haag. Zo is hij ook niet op de hoogte van de strijd om de Moerdijkbruggen in 1940, waar de Duitse parachutisten het ons leger snel de baas werd. De Nederlandse stellingen waren gericht op de overkant en de aanval in de rug was onverwachts. Veel krijgsgevangenen kwamen uiteindelijk om door eigen vuur uit de Hoekse Waard.
Langs de dijk liggen nog de restanten van bunkers.
3.     Moerdijk
Tocht: 158(3)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Het was vroeger een kazerne, wist de vrouw op weg naar visboer. Eerst zaten er soldaten in en later marechaussees. Nu is het verbouw en wonen en drie gezinnen in. Het is een jaar geleden, dat de grote brand uitbrak op het nabijgelegen industrieterrein bij Chemiepact. Bijna moest iedereen hier evacueren. De wind was echter gunstig en blies de gifwolk richting Dordrecht Maar daar woonde haar dochter en ze zat dagenlang in onzekerheid over de gevolgen. Nu is alles opgeruimd en gaat ze verder richting visboer. Die bakt één keer per week vis in zijn kelder en ze is een trouwe klant. Verdrop is een parkje met bejaardenwoningen. Vanwege de lage snelheid is er ruim tijd voor een gesprekje tussen passerende rolatorgangers. De hoge klokkentoren staat los van de kerk en verderop kan men Hongaarse wijnen en delicatessen kopen. Het witte huis ernaast is speels gebouw en oogt vrolijk, net als de witte kerk, speels gecombineerd met een woonhuis..
4.     Binnen-Moerdijk
Tocht: 158(4)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Onder de indrukwekkende Moerdijkbrug staat een monument samengesteld uit restanten van de brug, die in 1978 werd vernieuwd. Het buurtschap ligt aan de Streeplandsedijk en bestaat een paar boerenbedrijven. Een groepje mannen en vrouwen gaat op pad met harken en schoffels. Het lijken natuurvrijwilligers, maar blijken Roemenen te zijn, die onkruid moeten weghalen. Ze komen hier om geld te verdienen. Dit werk is niet zwaar en ze willen best op de foto.
5.     Lage Zwaluwe
Tocht: 158(5)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


In het weiland bij het gemaal Schuddebeurs staat de romp van een molen. In de verte loopt de dijk. De huizen van Lage Zwaluw zijn veelal aan deze dijk gebouw, bescheiden en dicht tegen elkaar. Een huis met leilindes is fraai gerestaureerd. Een vorige eigenaar bikt steen voor steen of om de oorspronkelijke staat zo veel mogelijk in ere te houden. Bij de haven heeft café Het Veerhuis te niet kunnen redden, ondanks de volledige vergunning. Op de hoek bij de kerk staat een grote houten schuur in verval. De constructie van de dakspanten is indrukwekkend en vraagt om een zorgvuldige restauratie, evenals de boerderij met klokgevel. Bij de pastorie naast de kerk is dit gelukt, dus waarom niet.
6.     Blauwe Sluis (Lage Zwaluwe)
Tocht: 158(6)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


De blauwe sluis kon het water via de Vliet in het Hollands Diep afvoeren via z.g. vloeddeuren. De naam van het buurtschap komt van de blauwe stenen, die op het wegdek lagen. Er staan nog een paar historische boerderijen met oude vlasschuren. Maar de tijden veranderen en nu verdient één van de inwoners zijn geld met de verhuur van vlaggen en vlaggenmasten. Ze zijn er in alle kleuren, alle afbeeldingen en alle maten en soorten. Wat denkt u van gevelbanners, signframes, spandoeken, tafelvlaggen of banieren. Baanbrekende toepassingen zegt de folder. Gelukkig zijn er ook traditionele nationale vlaggen.Er is weinig tijd voor verdere uitleg, want er moet weer geladen worden. Langs de dijk is een bescheiden tuintje met druivenranken. De eigenaar, Jan Heijligers, is amateur wijnmaker en schilderde dat op zijn garagedeur..
7.     Strooiendorp
Tocht: 158(7)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


De weg van Blauwe Sluis naar Zevenbergsche Hoek loopt over de Bloemendaalse Zeedijk. Een mooi wit huis is dicht tegen deze dijk gebouwd. Een groot bedrijf laat zien, dat de landbouw ook hier aan schaalvergroting doet. Het land ligt te wachten op nieuwe zaaigoed.

8.     Zevenbergsche Hoek
Tocht: 158(8)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Het is een vreemd contrast daar aan de Bloemendaalse Zeedijk. Aan de ene kant op een verhoging in het landschap een historische boerderij achter hoge bomen en aan de andere kant naast de spoorweg de enorme loodsen van de firma Hartog. Achter Zevenbergsche Hoek loopt de hoge geluidswal van de hoge snelheidslijn. In de grond staat een bescheiden gedenksteen. Het is eigenlijk een oude molensteen van maalderij van Run, die tussen 1934 en 1975 meel maalde. Het pand moest in 200 wijken voor de aanleg van de HSL. Aan de rechte Hoofdstraat door het dorp treffen we de kerk, een restaria, een schuur met opschrift De Vlijt, de bijbehorende boerderij , een gesloten herberg, een wit huis met gouden siertorentjes en een afgedankte slijterij.
9.     Drie Hoefijzers
Tocht: 158(9)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Op beide hoeken bij de rotonde staat wel een huis. Veel meer stelt het buurschap niet voor. De boerderij tussen de bomen is in ernstige staat van verval. De schuur zal het niet lang meer uithouden. Schuin tegenover de benzinepomp is een nieuw boeren bedrijf gebouwd. Twee windmolen zorgen voor de energie. Een stagiaire op een tractor rijdt van de ene loods naar de andere. Het is een nieuw akkerbouw bedrijf en de eigenaar kon hier opnieuw beginnen, omdat zijn oude bedrijf bij Werkendom opgeofferd werd aan de uitbreiding van de Biesbosch. In metalen rekken wachten de pootaardappelen op hun poottijd en later in het jaar zullen ook bieten, knolselderij en uien binnengehaald worden. De loodsen staan klaar voor de opslag.
10.     Wagenberg
Tocht: 158(10)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Chantal’s Haardroom wacht op klanten. Er lopen twee staten parallel richting de kerk. Naast een mooi gerestaureerd pand is een oude zwart geteerde schuur ingericht als modern woonhuis. Op de vloer liggen de resten van de oude balken en het licht valt binnen vanuit onverwachte hoeken. Er is nog geen bewoner, die kan vertellen over zijn of haar inrichtingsplannen. Voorbij de kerk staat nog de oude melkfabriek, nu geschilderd in wit en paars en handelend in sanitair en tegels. Aan de overkant een groot huis, dat bijna zeker als postkantoor heeft gediend. Er loopt een viaduct over de provinciale weg en op een hoek staat en kapel met een troostende Maria. De weg is verder afgesloten voor verkeer. Er wordt voor het eerst een stoep aangelegd om de bewoners te beschermen tegen sluipverkeer.
11.     Stuivezand
Tocht: 158(11)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Er staan een paar goed onderhouden wilgen langs de enige weg van Stuivezand. Het land is net omgeploegd en glinstert in de zon.Er staan wat huizen, een nieuw bedrijfsloodsen, een boerderij en in de wei liggen witte moederkoeien met hun kalven. Ze zijn van zoogkoeienbedrijf van Dongen en ogen zeer tevreden.

12.     Made
Tocht: 158(12)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


De watertoren van Made torent hoog boven het landschap uit. Een nuttig baken voor de fietser. Bij de dierenkliniek stapt een bezorgd echtpaar uit de auto met een oude wankele hond. Zal het zijn laatste wandeling zijn? Dwars door het dorp loopt de Antwerpsestraat, ooit een doorgangsroute naar het verre buitenland. Twee grootouders wandelen met hun kleinkind in een rolstoel met veel technisch vernuft. Het meisje vindt het echter leuker om met één hand de wielen te blokkeren. Haar zusje is wel mobiel, maar gewend aan het vervoersmiddel van haar zus. Het is druk in Made, de bewoners concurreren om een parkeerplaats bij de plaatselijk Albert Hein. De molen draagt de mooie naam “Hoop doet leven” en een beeldje van Bachus met druiven en wijnkelk onderstreept dit op eigen wijze.
13.     Hespelaar
Tocht: 158(13)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


De snelweg A59 heeft het buurtschap afgesneden van het dorp Made. Er staan een paar mooie boerderij, soms met een houten schuur. Op de hoek richting Den Hout heeft iemand de ruimte gekregen om een bijzonder huis te mogen bouwen. De muren zijn van afwisselende tegels, die de grond mogen raken. Een deel van het huis heeft een rieten dak en ook hier loopt het door tot aan de bestrating.
14.     Den Draaiboom
Tocht: 158(14)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Den Draaiboom staat wel niet op de kaart, maar heeft toch een geschiedenis. Het verhaal staat op een groot wit bord en vertelt over. Reeds in 1485 klaagde Philips de Schone over de toestand van de weg. Er was teveel wateroverlast en dat belemmerde de handel tussen Holland en Brabant. Twee honderd jaar later mocht er tol geheven worden om de kosten van het onderhoud te kunnen betalen. Wel werd een regelmatig gecontroleerd, vooral in de winter om te zien of de wateroverlast binnen de perken bleef. De draaiboom zal de weg wel hebben afgesloten en het buurtschap hield er deze naam aan over. Een schaap was trouwens het goedkoopst bij het passeren van de tol, slechts 1 penning. Een varken was 4 maal zo duur. Er staan nu een paar mooie oude boerderijen.
15.     Den Hout
Tocht: 158(15)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Tussen de twee straten van Den Hout ligt een gazon met hoge bomen, die de plaatsnaam eer aan doen. Den Hout ligt op een zandrug, die in 1681 al bekend stond als de “Houtsche heuvel”. Een mooie witte boerderij staat majesteitelijk te pronken en draagt terecht de naam “Joie de Vivre”. De firma van Meel kan zorgen voor eiken bijgebouwen. Het is druk op het middenterrein, want morgen begint de jaarmarkt. Men bouwt aan de feesttenten en de podia voor de optredende bands.De paar kinderen mogen helpen met het dragen van de tentzeilen en hun klasgenoten is hier jaloers om. Veel stiller is het bij de kerk, waar net een begrafenis plaats vindt. Familieleden en vrienden wachten op de kist en een klein meisje wordt getroost door haar vader. Feest en verdriet op een paar meter afstand.
16.     Eind van Den Hout.
Tocht: 158(16)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


De bijzonder naam van het buurtschap is volkomen duidelijk. Het golvend hoger gelegen land houdt hier op en gaat over in laagland waar ooit de Sint Elisabethsvloed kon komen. Twee koeien staan te wachten tot er gekalfd kan worden. Men heeft voor de vermoeide fietser een stevig houten bank geplaatst met het opschrift “Effekes ruste op ’t end”. Dat geld niet voor het Belgisch trekpaard, dat bekwaam wordt bereden door een vrouw in een groen jack. Ze houdt van dit ras met zijn korte staart, stevige benen en met als karakter “koel in de kop”. Het paard laat zich door geen fietser op meelopende hond van de wijs brengen.
17.     Terheijden (Breda)
Tocht: 158(17)
Bezocht op: 16 mei
Provincie: Noord Brabant


Langs het Markkanaal liggen nog de bijna vergeten stellingen van WOII. Het Baroniebos heeft er bezit van genomen. Vanuit een zorgboerderij rijdt een tweelingfiets richting Terheijden. De medepassagier is blij met dit ritje, maar trapt niet mee. Bij een kapel bidden twee vrouwen langdurig tot Maria.Ze is voor hen een troost. Een huis net achter het viaduct draagt opvallend en trots huisnummer 2 boven de deur. De ingang van het witte kerkje is versierd met kleurrijke ballonnen. Een jongen schept tegenover een meisje op over zijn ideale stageplaats. Bij de grote kerk wordt de deur hersteld en doet men aan opgravingen. Er zijn nog geen beenderen gevonden van de vroegere begraafplaats om de kerk, wel een put. Bij de haven wacht een pontje om fietsers over de mark te varen en een man op een fiets vraagt de visser naar zijn vangst. Alleen maar kleintjes vandaag. Het voormalige veerhuis kijkt toe.