Tocht 152 - Fietsen door het land van Herman Finkers
Datum:
19 December 2011
Weersomstandigheden:
Bijna onbewolkt
3 graden
Wind: NW2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Almelo met de trein
Tocht: Almelo - Almelo
Almelo – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 59 km
Totaal 87 km
Aantal plaatsen:  21
 
1.     Almelo
Tocht: 152(1)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


De man in de trein maakt al het grapje van Herman Finkers. Hij wil wel eens gaan kijken of de stoplichten het nog doen. Bij het café aan een vernieuwd plein ligt de Tubantia op de leestafel. Het is maandag , dus gaat het veel over voetbal. Er is veel slecht nieuws. FC Twente heeft van Feijenoord verloren met 3-2 na een dramatisch slechte eerste helft. Ook Heracles stelde teleur. Vitesse uit Arnhem was te sterk. Het werd 0-1. Het centrum van Almelo is flink op de schop gegaan. Het nieuwe blauwe gerechtsgebouw gedoogt nog een klein torentje, zonder enige bestemming en een hoge fabrieksschoorsteen laat zien, dat hier ooit een textielfabrieken stond. Nu probeert het Griekse restaurant Kreta er de kost te verdienen. Een vrouw op leeftijd weet nog dat de fabriek er was. Het jaar van afbraak is haar ontschoten, omdat ze 20 jaar elders is gaan wonen. Ze was verpleegster en werkte in veel verschillende ziekenhuizen in het westen van het land. Een paar jaar geleden keerde ze terug in Almelo. Het was een soort thuiskomen. De familie, de vriendelijkheid van de mensen, het groeten op straat en het gevoel van veiligheid, het voelde als een warm bad. Langs de rand van het huidige centrum staan nog gebouwen uit andere tijden. In een ronde serre van het plaatselijke museum rust een weefgetouw uit van de armoede van vroeger en langs het Kanaal Almelo – Nordhorn staat nog een klokkentoren van een oude fabriek. Een architect met gevoel voor traditie bouw er huizen naast met daken als fabriekshallen.
2.     Klössehoek
Tocht: 152(2)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Het Kanaal Almelo – Nordhorn laat geen schepen meer varen. Het ligt verstild tussen de bomen en weerspiegelt slecht de lucht. Mensen laten er honden uit. Het kanaal is 38 kilometer lang en kwam tot stand via een verdrag tussen de Nederlandse en de Pruisische regering. Het telde 6 sluizen en 10 ophaalbruggen, die bijna allemaal verdwenen zijn. Bij een soort waterval staan de sluisdeuren op het droge, op de wal gehaald door Stadsherstel Almelo in 1984. Het kanaal uit 1902 was eigenlijk al verouderd toen het klaar was. De schepen waren inmiddels te groot geworden. De laatste turfschuit passeerde in 1960. Het verkeer naar Duitsland volgde inmiddels andere wegen. Klössehoek ligt wat verderop en wordt gedomineerd door bouwbedrijf Groothuis.
3.     Mariaparochie
Tocht: 152(3)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


De kerk van O.L. Vrouwe van Eeuwigdurende Bijstand bepaalt het dorpsgezicht van verre. Mariaparochie werd bekend door een eigenzinnig kerstverhaal van Herman Finkers over het kroamschudd’n. Hij liet Jezus hier geboren worden en zijn vader Jozef was de plaatselijke timmerman. De wijzen kwamen uit Duitsland, net over de grens. Binnenkort is hier op eerste en tweede kerstdag weer een levende kerststal. Grote borden zorgen ervoor dat men het niet vergeet.
Bij hotel Tibbe is het genieten op z’n Twents. Men heeft er de kerstboom speciaal voor in een boerenwagen geplaatst. Basisschool Sint Alphonsus heeft een mooie symmetrische voorgevel.

4.     Harbrinkhoek
Tocht: 152(4)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Volgens Wikipedia schijnt Harbrinkhoek een uitgebreid verenigingsleven te bezitten. Op maandagmorgen moet men er duidelijk van uitrusten. De straten zijn stil en verlaten. Naast het plaatselijk café zijn ruime sportvelden aangelegd. Er zijn veel vrijstaande huizen gebouwd en het is er vast aangenaam wonen. Op de hoek bij de rotonde heeft een wegrestaurant maar weer een boerenkar met oude tonnen geplaatst om potentiële klanten de illusie van rust en gezelligheid te geven. Aan de overkant staat villa met mooie geglazuurde rode dakpannen.
5.     Albergen
Tocht: 152(5)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Aan de weg tussen Harbrinkhoek en Albergen staat een voormalig winkeltje. De inrichting is van net na de 2e wereldoorlog. De rode weegschaal is van het merk NV Nationaal uit Voorburg en de verpleegsters op de blikken van Droste kijken je indringend aan. Toen was chocolademelk nog een geneesmiddel. In de hoek staat een oude bakfiets met bezorgersmand en op de deur hangt een vergeelde reclame van G.K. Merin, specialist in koffie en thee. De illustraties zijn van Javarijst, slaolie, leverpastei en gember ontbijtkoek. De huidige bewoners hebben de winkel ingericht als eerbetoon aan de grootouders van manszijde. Die dreven jarenlang hier hun winkeltje. Ze werden oud en konden op de liefdevolle verzorging rekenen van hun kleinkinderen. De winkel werd hun slaapkamer en hier zijn ze ook overleden. Nu staan er weer de stopflessen, zonder snoep weliswaar. Door Albergen loopt een drukke weg. Bij het plaatselijke café hangt een vlag met erboven een racefiets. Dat kan ook niet anders want hier is de rustplaats van de plaatselijke wielerclub De Bokk’nrieders.
6.     Fleringen
Tocht: 152(6)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Aan de weg tussen Albergen en Fleringen staat een molen op een heuvel. De lucht is vandaag blauw geschilderd, zodat hij prachtig uitkomt. Naast de kerk staat een gele trapauto van het merk Honda. Die heeft vast veel geld gekost. De eigenaar is een schreeuwend jongetje, die op deze manier zijn zin probeert te krijgen. De kerk van Fleringen is nog niet zo oud. Een vrouw heeft net een graf op het kerkhof heeft verzorgd. Ze weet het nog goed. De kerk moet van 1958 zijn en tot die tijd kerkten de Katholieken in een schuilkerk. Die stand achter de boerderij daar op de hoek. De schuur staat er nog steeds. Het was altijd vol in de schuilkerk. Een paar honderd mensen bezochten daar de mis. Nu is de nieuwe kerk nauwelijks gevuld.
Om ook in Fleringen een kerstsfeer te scheppen heeft men berkenstammen versierd met slingers en ballen.
7.     Haarle
Tocht: 152(7)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Het landschap wordt hier bijna heuvelachtig. Kraaien vliegen op het maďsland als in een schilderij van Vincent van Gogh. Langs de weg staat een kapelletje met een ingetogen Maria met kind. Een man laat er zijn herdershond uit. Een nieuw gebouwde boerderij is betimmerd met houten planken in de stijl van de streek.

8.     Reutum
Tocht: 152(8)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Op de hoek zetelt ’t Stokertje, de kachelkanjer uit Twente met warmte uit Reutum sinds 1932. Er is thans een kerstshow met 400 verschillende haarden en schouwen. Ook het jongetje op de fiets is in kerstsferen. Hij draagt een rode muts met witte rand. Op de grond ligt een kerstkaart, verloren of vergeten. Achterop staat de naam van Ilze. Die kent hij wel, ze zit in zijn klas. Hij durft niet aan te bellen bij haar huis, maar zal het op school wel aan haar geven.
9.     Fleringersluis
Tocht: 152(9)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Bij Fleringersluis ontmoeten we weer het kanaal van Almelo naar Nordhorn. De sluis is verdwenen en er rest slechts een overloop, waar het water rustig over heen stroomt. Twee zwanen hebben er hun thuisbasis gevestigd. Een Duitse bezoeker zet ze zorgvuldig vast in zijn spiegelreflexcamera. Een paar huizen geven de oude weg aan richting Weerselo.
10.     Het Stift
Tocht: 152(10)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Een smal paadje voert naar een oude vervallen schuur. Nog wat verder en men komt op een wonderschoon binnenplein. Hier staat de waterput, waaruit de Stiftjuffers water hebben geput. Nu wappert er de vlag van de VVV. Het Stift is een beschermd dorpsgezicht en heeft een lange geschiedenis. Al in de middeleeuwen was hier een Benedictijnerklooster. Aanvankelijk voor mannen en vrouwen. Maar de Heeren van Saasveld plunderden hier graag. De mannen vertrokken naar Utrecht en het klooster werd een oord voor adellijke dames, die hier goed onderwijs kregen. De voormalige wagenstuur en paardenstalling is in ere hersteld en is nu een restaurant. Boven de deur van de Stiftkerk hangen de stenen wapens van de familie Bellinchave-Reasfelt. Op zondag 10 uur zijn er nog steeds diensten in deze kerk. De oorspronkelijke stifthuizen werden rond 1800 afgebroken, maar in 1974 op de oude fundamenten herbouwd. Oude tekeningen hielpen hierbij. Ze maken de binnenplaats weer compleet. ‘s Zomers zal het hier vast druk zijn, maar nu hebben de voorafgaande eeuwen het plein bedekt met stilte.
11.     Weerselo
Tocht: 152(11)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Voor een fabriekshal staat een klein stenen varkentje. Dat varkentje staat er niet voor niets. Zijn levende soortgenoten worden hier vakkundig geslacht en het vlees wordt verkocht in de naastgelegen slagerij. Voor het raam staat een oude snijmachine, maar voor de rest is het allemaal chroom dat blinkt. Een man met een bebloed voorschoot komt net naar buiten met een ijzeren handkar. Op de kar ligt een grote verzameling verse worsten. Het recept is een familierecept van de firma Lindeman en die bestaat al 75 jaar. Een grote foto van vroeger bewijst dit. De mannen kijken er vrolijk bij, de koe ook. Nog wel.
Achter een groot grasveld staat het stadhuis van Weerselo. Dat is te zien aan de wapens. De vraag is altijd: is het nog een stadhuis of heeft de gemeentelijke herindeling de bestemming ongedaan gemaakt.
12.     Beekdorp
Tocht: 152(12)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Er loopt een fietspad van Weerselo naar Beekdorp. Het begin is moeilijk te vinden. Een man met een geweer wijst de weg. Om zijn jagershoed zit een oranje lint, opdat hij niet zelf geschoten wordt. Hij wacht hier op de hazen en konijnen, die opgejaagd worden. Tussen de maďsstoppels komen de drijvers aanlopen. Een konijn vlucht over de weg. De jager mist hem door het gesprek met de fietser. Die fietst tevreden door. Weer een leven gered.
De huizen van Beekdorp volgen de Bornsestraat.

13.     Noordijk Weerselo)
Tocht: 152(13)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Aan de zijweg naar Noordijk heeft een oude boerderij met schuren plaats gemaakt voor een herbouw. Alles is nieuw, maar wel in de Twentse stijl. Tussen de bomen liggen verderop de andere boerderijen. Het landschap begint hier voorzichtig te heuvelen.
14.     Zoeke
Tocht: 152(14)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Het is niet moeilijk zoeken naar Zoeke. Het richtingbord Saasveld wijst de weg. Op het land groeien minuscule kleine buxusstruikjes. Bij een kwekerij staan houten kratten te wachten tot ze groter zijn. Een oude boerderij met roodwitte luiken dateert zichzelf op 1829. De waterput moet ook uit die tijd zijn. Een kruisbeeld langs de weg wacht geduldig op de avond.
15.     Saasveld
Tocht: 152(15)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


In een gewoon dagelijks huis wordt gekookt. De naam Schnieder slaat vast op het vele snijwerk bij de bereiding van lekker gerechten. Er worden vast ook workshops gegeven, want het omrekenen van de inhoudsmaten staat boven het fornuis, 1 liter=100 cl=1000 ml. Er wordt gekookt voor vrienden, hier in cuisine des amis. Bij het grote plein is uitzicht op de kerk in de verte. Een jonge vrouw laat haar kleinen hondje uit. In haar tuin staat een groot houten beeld van een soort indiaan met een schaap op de nek en een hond aan de voeten. De kleding is schaars, de glimlach uitbundig. Er zit een verhaal achter, maar de vrouw wil het vertellen. Het is privé.
16.     Dulder
Tocht: 152(16)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Een nieuw huis is hier moeilijk te verkopen. Met grote letters wordt het nu te huur aangeboden.
Achter café Het Anker staat de Ankerhal. Gele borden verwijzen naar grote evenementen. Die zijn er vandaag in ieder geval niet. Het moet vast over paarden gaan, te zien aan de trailers waar deze dieren in vervoerd worden.
17.     Loo ('t) (Almelo)
Tocht: 152(17)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


’t Loo ligt op een knooppunt van beken allemaal richting Almelo. De Stifterbeek stoomt mooi, maar bescheiden onder de weg door. Bij het eerste huis is het feest. Het gaat om de geboorte van Annali. Op het bord in de tuin staan Twentse teksten:”Noa Annali heb wie noe kalle d’r bie”. Er is niemand, die dit voor de voorbijgaande fietser kan vertalen. De overige boerderijen zijn mooi en rusten hier tevreden in het landschap.
18.     Hertme
Tocht: 152(18)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Op de hoek van het pleintje staat een wit café, tevens zaal en slijterij. Het is vernoemd naar de lindeboom. Naast de kerk staat een verassend mooie kerststal. Er is veel werk van gemaakt door een vaste groep vrijwilligers uit het dorp. Om hen te steunen staan er collectebussen. De figuren zijn op menselijke grootte en de koningen makken de indruk, dat ze en verre reis achter de rug hebben. Een vrouw wil er graag over vertellen, maar een hersenbloeding beperkt haar spraakvermogen. Toch is duidelijk, dat pastoor Veeger, de grote animator is geweest van het religieuze leven in Hertme. Het plein is naar hem vernoemd. Hij streek hier neer in 1952 en was al 60 jaar, maar niet om een gezapig leven te gaan leiden. Hij was organiseerde de kerststal en bouwde een openlucht theater, eigenlijk veel te groot voor zo’n klein dorp. Het theater wordt verbouwd en ligt er vandaag wat verloren bij, maar als straks de bomen weer in het blad staan is dit een dorp om terug te komen.
19.     Weleveld
Tocht: 152(19)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Het is hier mooi. De brug over de beek lokt wandelaars en die zijn er vandaag ook. De weg heeft de schaduw van veel bomen en boerderijen staan hier om teruggetrokken gelukkig te zijn. Aan de oevers van de Bornse Beek is een centrum voor buitenrecreatie met een avontuurlijk tintje. Men kan hier kanoën, fietsen, vlotbouwen, kratklimmen, maar ook survivaltochten houden. Natuurlijk is er ook een uitgebreide catering. Vandaag is het bijna winter en wil niemand meedoen
20.     Zenderen
Tocht: 152(20)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Bij sommige dorpen roep de naam de herinnering op aan een overleden kennis uit een ver verleden. De voorouders van Berrie van Zenderen moeten hier vandaan gekomen zijn. Zenderen lijkt bescheiden, maar het voormalig klooster is van een grootse omvang. Paters zijn er niet meer, maar het bosje ernaast draagt wel hun naam. Een bescheiden kapel resteert nog. In een zijstraat maakt een boerin haar melkbus schoon. Het is letterlijk en figuurlijk een beeld uit een ver verleden. Actueler is het kiprestaurant, waarbij de hen levendiger is, dan haar soortgenoten op het bord.
21.     Bavinkel
Tocht: 152(21)
Bezocht op: 19 december 2011
Provincie: Overijssel


Bawinkel is eigenlijk verorberd door Almelo. Er staat nog een rijtje huizen, maar aan de overkant is het allemaal industrie. Volgens de man, die de stoep veegt is het geen gewone industrie, maar allemaal hightech. Het gaat om het verijken van uranium en het maken van onderdelen van de modernste vliegtuigen. De buurt ging jarengeleden uit protest de straat om, maar nu worden ze regelmatig uitgenodigde door de directie om te horen, dat alles onder controle is. De verhalen klinken indrukwekkend en stellen gerust. Maar toch blijft de twijfel en de machteloosheid