Tocht 144 - Balie in Drenthe en een plaats zonder huizen
Datum:
25 Augustus 2011
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
22 graden
Wind : Zuid-2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Steenwijk met de trein
Tocht : Steenwijk (via Zuidveen) – Steenwijk
Steenwijk – Utrecht met de trein
Utrecht - IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 62 km
Totaal 90 km
Aantal plaatsen:  14
 
1.     Onna
Tocht: 144(1)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Overijssel


Naast een witte boerderij loopt het Bedelaarspad omhoog. Onna ligt op de grens van de uitlopers van Drenthe en het lage ontgonnen veen. Tussen de boerderijen staan ook nieuwere huizen van mensen, die hier graag wilden blijven wonen. Bij de bocht in de weg staat achter indrukwekkende bomen een voormalige school. Hier woont de politieman Gert. Hij houdt van dit pand en heeft geprobeerd de oude ornamenten te behouden. Bij de bovenramen is dat helaas niet gelukt. Gert is een bewonderaar van het eiland Balie. De imposante bank voor het huis is met een container naar Onna vervoerd en een Balinese deur is onderweg. De school is van 1875 4n de laatste hoofdonderwijzer woont nog steeds naast de school. Hij is nu 85 jaar en heet Hendrik Jan Jonkers. In de gang van de school hangt een statieportret van koningin Juliana bij haar aantreden. Op het politiebureau wilde men het bij het vuilnis zetten. Gelukkig kon Gert ingrijpen en nu hangt ze wat vergeeld in zijn huis. In Onna is ook de Dodenweg. Die had een breedte van een kist, twee rijen dragers en twee rijen volgers.
2.     Havelterberg
Tocht: 144(2)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


De berg is bescheiden. Vanaf het bos loopt de Bischopsweg langzaam naar beneden tot het weiland achter het speelplekje voor de kinderen. Veel bewoners kwamen hier, omdat ze weg moesten, toen de Duitsers een groot vliegveld bij Havelte wilden bouwen. De postbode doet net haar rondje op de fiets. Dat kan niet anders want de autopost is wegens kostenbesparing door TNT afgeschaft. In de vakantieperiode doet ze 3 uur over haar wijk en dat is inclusief Darp, daarna kost het haar dagelijks 6 uur. Voor een huis met veel beelden van vrouwen heeft de eigenaar een ridder in harnas geplaatst om hen te beschermen.
3.     Darp
Tocht: 144(3)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Darp betekent in de streektaal gewoon Dorp. Het is een merkwaardig dorp zonder oude huizen en een kerk. Het is ontstaan, door dat de bewoners weg moesten uit Havelte. Door bouwden de Duitsers een groot vliegveld en iedereen moest vertrekken. De eigenaar van het café-cafetaria is weinig spraakzaam. Hij wil niet vertellen, dat bij Darp in de koude oorlog kernwapens lagen opgesteld. Die werden streng bewaakt en de soldaten hadden de opdracht om te schieten als het nodig was. De Vredesbeweging kwam regelmatig op bezoek, maar alles in nu afgebroken, op een uitzichttoren na. Gelukkig is er wel een buurthuis in Darp en een ruime speelplek voor de kinderen.
4.     Busselte
Tocht: 144(4)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Bij de historische boerderij tussen hoge bomen in de bocht van de weg ontmoeten twee KOGA-fietsers elkaar. Beide rijden op een “lightrunner” en zijn daar zeer verguld mee. Ook worden de bijzondere plekjes in de omgeving doorgenomen. Dus wordt een bezoek gebracht aan het waterwingebied Havelterberg. Hier wordt 5 miljoen kubieke meter water onhoog gepompt. Het water wordt door de verschillende aardlagen gezuiverd al moet het ijzer en het mangaan er nog wel uitgehaald worden. In dit gebied worden geen meststoffen of bestrijdingsmiddelen gebruikt. Bij het pompstation staan enkele woonhuizen van werknemers in een bouwstijl van lang geleden.
Busselte kent verder enkele mooie boerderijen en de metaforische tuinen van Auke Tuinstra. Met zo’n achternaam moet dat wel lukken
5.     Eursinge (Havelte)
Tocht: 144(5)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Eursinge is een beschermt buurtschap. Dat komt door de mooie historische boerderijen met rieten daken en zwartgeverfd hout. De Eursingerhof is toevallig net te koop en het bijbehorende echtpaar zit op tuinstoelen te wachten op toekomstige kopers. Bij boerderij ’t Buut’nhuis van eigenaar P. Buiten staat een boom met een zwangere stam. Een naastgelegen centrum voor groenvoorzieningen heeft een stuk rots bij de ingang geplaatst om te laten zien dat bij hen alles mogelijk is.
6.     Havelte
Tocht: 144(6)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


De weg richting Havelte gaat langs een landgoed met een lang verleden. De straatweg is beklinkerd met stenen die niet vriendelijk zijn voor fietsers, maar wel de sfeer uit een lang verleden oproepen. Er is een ophaalbrug, die het landgoed ooit een toegang bood, maar nu gaat men via een andere ingang. Merkwaardig zijn de oude trappen met een ijzeren stang, misschien om te voorkomen, dat paarden en ruiter hier binnenslopen. Je kunt trouwen op deze historische locatie “Overcinge” en ook conferenties houden. Het centrum van Havelte heeft weinig sfeer, maar bij het centrum De Veldkei ligt een passende kei . Er is ook een verzamelbak voor kleren van het Rode Kruis. En natuurlijk is daar de ijssalon Remini met aan de overkant een slijterij, waar een oude man stiekem zijn drankvoorraad komt aanvullen. Even buiten het dorp staat een gedenkteken voor een Franse baron, die sneuvelde als jachtvlieger in WOII. Zijn familie met een onmogelijk lange naam eerde hem met een monument,nog een beetje verstopt, maar wel te vinden door de oplettende voorbijganger.
7.     Het Schier
Tocht: 144(7)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Een ondernemende familie begon hier uitspanning voor recreërende toeristen. Ezeltje reden was toen een attractie. Nu, na alle uitbreidingen, gaat het vooral om eten en drinken. In de buurt ligt het vlinderparadijs Papiliorama. Vandaag zijn er weinig vlinders, maar wel twee enthousiaste kinderen en een gehandicapte vrouw in een rolstoel. Er zijn ook kinderen op de twee enorme hunebedden met een prachtige paarse bloeiende heide als achtergrond. Het oudste jongetje is stoer en durft veel, maar valt en huilt. Het jongere broertje valt niet en is trots, omdat hij zijn broertje eindelijk is voorbijgestreefd. De moeder troost de oudste. De heide kijkt toe in al haar schoonheid.
8.     Holtinge
Tocht: 144(8)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Holtinge is voorlopig de enige plaats zonder huizen. Of zijn het misschien de huizen langs de weg richting Uffelte? Het fietspad door een het natuurgebied eindigt in een vijfsprong. Daar rust een soldaat in volle bepakking tegen een boom. Zijn geweer stevig in de handen geklemd, net als de landkaart. Er is een oefening kaartlezen aan de gang en om de 200 meter loopt een soldaat op weg naar de foeragepost met kisten broden ergens in het bos. Kaartlezen in Afghanistan is vast van levensbelang.
9.     Uffelte
Tocht: 144(9)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Bij een grote boerderij tussen bloeiende planten staan bordjes, die uitnodigen om eens in de tuin te komen kijken.De bezoeker mag een bijdrage geven aan het onderhoud. Een vrouw drinkt net haar kopje thee. Zij is van de tuin, dat wil zeggen van de planten in potten. Ze heeft ze wel eens geteld, het zijn er meer dan 200. In droge tijden kost het uren om ze allemaal van water te voorzien. Haar man is van de kas en de tuin achter het huis, waar de heleanters hartstochtelijk staan te bloeien. Hij doceert als kenner, dat er wel 6 soorten zijn. Zijn vrouw en hij houden zich ook bezig met de kunst. Hij is landschapsfotograaf en zij schildert honden. Binnen is een kleine expositie. Je hebt er honden op doek, honden op theekistjes, honden op kalebassen. Haar eerste hond was een tekkel, daarna volgde een Leonberger en er is ook een ontroerende Berner-Sennen te zien. De weg door Uffelte slingert lang boerderijen en langs Herberg De Roskam. Ergens in de buurt van het kanaal ligt een heel klein kerkje, dat onlangs 100 jaar is geworden.
10.     Rheebruggen
Tocht: 144(10)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Naast de Drentse Hoofdvaart ligt een nog oudere vaart, waar ooit de boten richting Steenwijk voerden.. Het land ligt hier laag, maar het voormalig landgoed Rheebruggen lag wat hoger en was daarom vanaf de Middeleeuwen een goed woonplek. Nu liggen er tussen de hoge bomen een aantal grote boerderijen, waarvan er één een biologisch bedrijf is. Er moet nog een gracht liggen van een oude havezate. Vanuit het vlakke land verderop is deze groene bult in het landschap duidelijk te herkennen.


11.     Wittelte
Tocht: 144(11)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Er ligt een wit met blauwe ophaalbrug over de Drentse Hoofdvaart. De “English tearoom” lijkt hier war misplaatst. De brug heeft een dagje vrij vandaag; er zijn geen schepen te bekennen. Al snel komt er een bordje naar een oltimer museum. Of de fietser heeft vandaag zijn dag niet of het museum is opgedoekt. Via een grote omweg wordt Wittelte toch aangedaan. Een groot nieuw eigentijds bedrijf toont, dat hier ook modern geboerd kan worden. Een oude houten zwarte schuur laat het verleden zien. Er ligt een stapeltje veldkeien voor, te klein voor een hunebed je.
12.     Het Moer
Tocht: 144(12)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


Bij meubelkijktuin “De Leilinde” worden meubels op maat gemaakt. Ze staan opgesteld tussen lege wijnvaten. Bijzonder hier is het vogelhuisje aan de boom bij de ingang. Het is een soort flat voor vogels, die bang zijn om alleen te nestelen. Een fietsend echtpaar heeft een woordenwisseling over de afstand, die nog gefietst moet worden. De vrouw wint en er wordt gestopt bij het theehuis “De Ambachtsman”, waar ook rozen, beelden en aardewerk te koop zijn.
Een oranje verplaatsbare WC houdt de wacht aan de overkant, waar een ooievaar in het weiland zijn voedsel zoekt.
13.     Wapserveen
Tocht: 144(13)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Drenthe


We hebben het hier over een ontginning uit de Middeleeuwen. In 1985 bestond het langgerekte dorp immers 700 jaar. De weg met oude boerderijen is zo lang, dat men er maar een Oost- en een Westeinde van gemaakt heeft. In het midden staat de kerk met een klokkenstoel. Lang heeft men zich hier verzet tegen de reformatie. Er vond zelfs een moord voor plaats. Met allerlei middelen werd de pastoor toch nog van een toelage voorzien. De kerk is sober en heeft geen toren, mogelijk door geldgebrek of kon de slappe grond het gewicht niet dragen.
De meeste boerderijen hebben inmiddels een andere bestemming gekregen, maar de kosten van verbouwingen moeten gedekt worden met de verkoop van zwarte bessen, bloemen, eieren of jam, het geven van schilderworkshops of het aanbieden van slaapgelegenheden. Ook een combinatie is natuurlijk mogelijk.
14.     Kallekote
Tocht: 144(14)
Bezocht op: 25 augustus 2011
Provincie: Overijssel


Het is druk bij de scherpe bocht in de weg. Bij een oude boerderij is een Oosterse wereld opgebouwd. Een vogelaar uit Brabant besloot met zijn Indonesische vrouw zich hier te vestigen. Hij nam zijn bijzondere collectie vogels mee en begon een dierentuin de “Taman Indonesia“. De zeldzame Balinese spreeuw wordt hier tot broeden gebracht. Ook is de Loewak te zien, die beroemd is om zijn consumptie van de beste koffiebonen. Die komen in zijn poep terecht en worden door de plaatselijke bevolking geroosterd en tot koffie gemalen. De dochter en de zoon met hun aanhang hebben gezorgd voor een veelheid van arrangementen, van Indisch eten tot Balinese maskers maken. Een jungletocht kan natuurlijk ook. Een bijna echte Tjoek tjoek brengt de gasten naar het station van Steenwijk. Om de hoek komt men in een ander wereld. Een computer bestuurt een grasmaaimachine en er zijn landbouwmachines te koop. Het buurtschap Kallekote is verder zeer Drents gebleven met zijn boerderijen en zijn kleine schooltje, dat opnieuw in de verf wordt gezet.