Tocht 131 - Veel kruisen en kapellen rond Horst en Sevenum
Datum:
30 Maart 2011
Weersomstandigheden:
’s ochtends lichte regen
’s middags wisselend bewolkt
12 graden
Wind : Zuid 2


Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht - Horst-Sevenum trein
Tocht: Horst-Sevenum - Horst-Sevenum
Horst-Sevenum – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets


Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 56 km
Totaal 84 km
Aantal plaatsen:  20
 
1.     Tongerlo
Tocht: 131(1)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Tongerlo ligt natuurlijk aan de Tondergloseweg. Tegenover een splitsing ligt Hof Tongerlo, een boerderij uit vergeten tijden. Nu is het een uitdragerij van oude landbouwvoorwerpen. Overal staan oude scheppen, ploegen en hekken, maar ook wastobbes en zinken badkuipen. Een echtpaar met overgewicht is op zoek naar een eg. Ze zijn de gelukkige bezitters van een groot grasveld en dat moet zo nu en dan geëgd worden. Samen met de verzamelaar duiken ze de schuur is, waar nog veel meer antiek wacht op een nieuwe eigenaar.
Op de kruising met de Blaktdijk staat een huis met een gerestaureerd kruis. De lijdende Christus is keurig in de nieuwe verf gezet. De bewoner van de voormalige boerderij heeft alles zelf betaald, want het kruis staat op zijn grond en de gemeente verwaarloost dit religieus erfgoed. Er was een adres in Venray, waar men gespecialiseerd is in het herstellen van kruisen en kapellen. Het zijn vrijwilligers onder leiding van een vakman. Echte deskundigen zijn op afroep beschikbaar. Dit devotiekruis stamt uit 1930 en verving een veel ouder kruis. Kinderen moesten in vroeger tijd van hun ouders altijd hier knielen en een gebedje prevelen om onheil te bezweren.
2.     Kronenberg
Tocht: 131(2)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Kronenberg is dorps en stil. De kerk is nog niet zo oud en stamt uit 1930, toen het dorp een eigen parochie en een eigen school kreeg. Die school heeft inmiddels een nieuw gebouw gekregen en aan de namen is te zien, dat men hier een eigen taal spreekt. De school heet “Kroevert” en het dorphuis “Torrehoel”. Het plaatselijk cafe met terras is bijna elkaars spiegelbeeld. Vroeger hoorde Kronenberg bij Sevenum en lag het aan de buitenzijde van hun oude akkers. In deze buurt in men zuinig op de bomen en de erfbeplanting. In het najaar kan men hier appels en peren vanuit de boomgaard kopen. . Met bakkerij W. Huys gaat het niet zo goed. De winkel ziet er verlaten uit, een eenzame hond blaft. Beter gaat het met de haarsalon, die in styling doet. Ooit werd van hieruit De Peel ontgonnen, maar dat is al lang geleden.
3.     De Hees
Tocht: 131(3)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


De Heest ligt aan beide kanten van de weg naar Sevenum. Een zijweg met hoge bomen voert naar een kapelletje. Net als overal in deze streek staat er een bordje bij met een toelichting op de speciale nood, die hier verlicht kan worden. In dit geval gaat het kiespijn en de heilige Appolinia heeft dan ook een tang in haar hand. Eigenlijk is het een Gedachteniskapel en wel ter nagedachtenis van Maria Gertrudus Aerts, die op 27 jarige leeftijd in 1852 overleed. In 1980 is de kapel verplaatst naar een hoger stukje land. De kapel is toen ook opgeknapt. Een kweker uit De Heest is bezig met het uitgraven van heesters. Zijn rijtje kerstbomen nog even moet wachten. Langs de weg is een lange boerderij gesplitst en biedt nu woonruimte voor twee gezinnen. De Bed en Breakfast verderop heeft een franse naam en daar wordt onderdak gecombineerd met de import van wijn.
4.     Sevenum
Tocht: 131(4)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Aan het pleintje bij de kerk staat een stenen bank met uitzicht op het stadhuis en een kleine witte caravan, waar men Turkse hapjes verkoop. Het is een beetje miezerig en de klanten blijven voorlopig nog even thuis. De verkoper heeft moeite om wakker te blijven. De kerk zelf werd in de oorlog verwoest. De Duitsers bliezen toen alle kerktorens op om te voorkomen, dat ze als uitkijkpost werden gebruikt door de geallieerden. In 2005 plaatste men er een nieuwe hoeksteen in met een Latijnse tekst, die er vroeger ook al in stond. Tegenover de kerk is nog een pleintje met een beeld van een ezel met twee koppen. Er staat een gedichtje bij met als strekking, dat we soms allemaal ezels zijn en niet alleen met carnaval. Aan de gevel van een wit huis kijkt een gaper naar het dagelijks gebeuren beneden hem. Helaas wordt vandaag een spreekwoord van zijn bijzondere achtergrond beroofd. “Mijl op zeven” heeft geen betrekking op de omweg, die de reizigers door het veen moesten maken om van Meijel naar Sevenum te komen. Het heeft iets te maken met een afstandsmaat, die uit te veel delen bestaat. Bij het verlaten van Sevenum passeert men een bord, dat sinds kort tot ons nationaal erfgoed is gaan behoren. “Kiss en Drive” staat er bij menig school, om ouders aan te zetten om hun kind liefdevol, maar wel snel af te leveren.
5.     Steeg
Tocht: 131(5)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Op de grens met Sevenum staat weer een kapel. Ook hierbij hoort een verhaal. De kapel uit 1676 is vernoemd naar onze Lieve Vrouwe, maar heet ook “kapel van het wonderbare schot”. In 1680 trouwde ene Lucia Slot en kwam hier in de buurt wonen. Het was winter en plotseling stond ze oog in oog met een hongerige wolf. Ze bad tot Maria om hulp en plotseling klonk er een schot, die het einde van de wolf betekende. Er was geen schutter te zien. Een wonder dus. In Steeg is te zien, waarom de kleine bakkers het hier moeilijk hebben. De grote broodfabriek van Bakkersland bakt hier brood voor de hele provincie. Men vertrouwt de boze bakkers niet en heeft alles met video’s bewaakt.
6.     Broek (Sevenum)
Tocht: 131(6)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Midden in het open veld staat een witte kapel. Deze kapel heeft nummer 32 en is als devotiekapel gewijd aan OL Vrouwe van Zeven Smarten. Het is een rijksmonument en stamt uit 1745-1800.
De letters op het bordje zijn wat verbleekt, maar volksmond noemt het hier de Vrietskapel. Een echtpaar blijkt de schenker te zijn. Op het land van Broek staat nog prei, maar de meeste grond is klaar om opnieuw ingezaaid te worden. De boerderijen liggen ver van de weg, maar bordjes geven de huisnummers aan. De grond is waarschijnlijk met bloed en zweet veroverd op het veen.
7.     De Vorst
Tocht: 131(7)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Bij een huis ligt veel hout voor de open haard en op de muur heeft een plaatselijke artiest een schilderij van een rennend paard achtergelaten. In Gotische letters staat de naam van het pand vermeld “De Maasbreesehof”. Een zijweg leidt naar De Vorst. In de tuin van een boerderij staat een kruis. De boerderij is nu zorgboerderij en een klein ezeltje staat klaar om geknuffeld te worden. De bezoekers zijn op weg om de andere dieren in de wei te voeren. Twee gasten laten druk pratend de hond uit. Voor een aantal anderen is het buiten nog wat koud. Ze kijken uit het raam naar passerende fietsers. Die zijn er vandaag niet veel. In het overdekte zitje wachten de stoelen op bezoek. Een Mariabeeld heeft wat van haar verflaag verloren, maar biedt nog voldoende troost.
8.     Vinkepas
Tocht: 131(8)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Op het dak van het elektriciteitshuisje werken twee mannen aan een nieuwe bedekking. Regenwater en stroom lijkt geen goede combinatie. Er is een creativiteitscentrum in het buurtschap, waar de natuur centraal staat. In de boom hangen lampen gemaakt uit natuurlijke materialen en in het weiland staan fel gekleurde schapen op een houten stelling. Tussen de struiken staan vier schilderijen, die scherp afsteken tegen het ontluikend groen. Atelier De Stal moet het vandaag zonder kunstenaars stellen. Het is niet alle dagen feest.
9.     Heijerhoeve
Tocht: 131(9)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Ooit was Heijerhoeve een gebied voor boeren. De vrouw van een passerende fietser is er opgegroeid. Nu is het een Trade Port geworden onder de rook van Venlo. Op het opgespoten zand verrijzen de fabrieks- en vervoersloodsen van Eurotyre en DSV Solutions. Bij de spoorwegovergang staan nog een paar voormalige boerderijen. Een sproeimachine staat er vergeten bij. Een bulldozer staat klaar om een nieuwe bouwvlakte te scheppen.
10.     Californië (Horst)
Tocht: 131(10)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Bij de Horsterweg, die natuurlijk naar Horst gaat, begint het landelijk gebied. Er bloeit een veld met kleine gele narcissen, maar verderop staat een dreigend bord met “Greenlane kaalslag”. De betekenis dringt slechts langzaam door, maar hier wordt een gigantisch kassengebied gebouwd. De producten gaan direct richting Duitsland en dat is hier vlak bij. Californië is een klein tussenstation met slechts een paar huizen en een splitsing der wegen. Een man met een veiligheidsjack bekijkt een verkeersbord, die een klap heeft gekregen van een vrachtwagen. De Amerikaanse bijklank van het buurtschap is hem bekend, de oorsprong niet. Er zijn hier in de buurt wel meer vreemde plaatsnamen als Amerika, Siberië en Oostenrijk. Een eenzaam bord met drie kleine paprika’s van de firma Wijnen steekt schril af tegen de eindeloze kassengordel. Een bedrijf in gele wegenbouwmachines zorgt voor de broodnodige variatie.

11.     Broek (Horst)
Tocht: 131(11)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Broek is bijna verdwenen. Het industrieterrein van Horst is hiervoor verantwoordelijk evenals de bijbehorende nieuwe wegen. Een klein straatjes richting viaduct onder de A73 is het laatste restant. Een eigenaar van een huis is zo vriendelijk om zijn pand “ ’t Brook” te noemen en zo het oude buurtschap nog enige eer te bewijzen. In het kleine tuintje wordt de geboorte van zoon Jens uitbundig gevierd.

12.     Melderslo
Tocht: 131(12)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Een vriendelijke fietser wil de weg naar Melderslo wel wijzen en intussen wat streekinformatie spuien. Hier lag de frontlinie in WOII. Net als in veel andere plaatsen werd de kerktoren van Melderslo opgeblazen en de bewoners geëvacueerd, richting Belgie of via Duitsland naar Friesland. Het dorp bleef verlaten achter en het waren vooral de Engelse Tommy’s, die alles roofden wat los en vast zat. Deze soldaten waren geronseld uit de achterbuurten van de grote steden daar en waren gewend om te overleven ten koste van alles. Het plein bij de kerk ligt er nu vredig bij met een standbeeld, dat lijkt op een vis, die de aarde in duikt. Schoolkinderen maken schoolkinderlawaai. De oude school uit 1917 was het begin van enig sociaal leven hier en staat er nog steeds. Ook de pastorie heeft alle geweld overleefd evenals de coöperatieve bakkerij. Via een weggestopt paadje komt men bij een ruïne. Het is geen echt antiek bouwwerk, maar in de jaren 30 opgemetseld uit oude stenen. Drie jongens proberen hun verveling weg te vissen en een onttakelde muziektent spiegelt in het water. Toch een mooie plek voor warme zomeravonden.
13.     Eikelenbosch
Tocht: 131(13)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Meer dan duizend jaar bedreef men hier landndbouw. Op de hoek staat het onvermijdelijke kruisbeeld. Bij het kapelletje klinkt uit een huis het geluid van blaasinstrumenten bespeeld door kinderen, die ooit de harmonie zullen komen versterken. De luiken van een huis zijn versierd met passende eikenbladen. Aan het eind van het buurtschap loopt een zandweg door de velden. Boven een groepje bomen klinkt het hoge geluid van miniatuurvliegtuigen. Er is hier een echt clubhuis en de liefhebbers sturen vanuit kastjes op hun buik hun troetelkinderen de lucht in. Er wordt druk gepraat over spanwijdte en brandstoffen. Ze mogen maar drie keer per week vliegen om geluidsoverlast te beperken. De vliegtuigen met elektromotortjes zijn stiller en zouden vaker mogen. De trots van de club is toch wel het Marinevliegtuig. De eigenaar is gewend om interviews te houden en op de foto te worden gezet.
14.     Hei-Oostenrijk
Tocht: 131(14)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Een weg met boerderijen en een camping. Een watergang kruist de weg. De bomen weerspiegel in het water en van een afstand lijkt het plastic op het land net een groot meer.
15.     Veld-Oostenrijk
Tocht: 131(15)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Veld-Oostenrijk ligt vlak tegen de A73. Een voormalige boerderij toont met enige trots zijn aangebouwde serre. Aan de andere kant van het viaduct ligt een nieuw opgetrokken hotel en vlak daarvoor is het Aardbeienland. Een reuzenaardbei wijst de weg naar het aardbeienterras en de aardbeienwinkel. Een oude man repareert een afrastering. Hij kent hier goed de weg, maar is minder bedreven in het uitleggen van een gevraagde route. De weg naar de kasteelruïne komt zo uit bij de circustenten van Circus Renz uit Berlijn. Ook bijzonder natuurlijk.

16.     Horst
Tocht: 131(16)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Het is vandaag echt voorjaar op het marktplein. De terrassen zitten vol en iedereen probeert een beetje bij te kleuren. Voor het gemeentehuis staat een dynamisch beeld van een paard, een symbool van de nieuwe energie van de gemeente Horst aan de Maas. Een meer bescheiden beeld is aangeboden door carnavalsvereniging “D’n Dreumer” ter gelegenheid van het 33-jarige bestaan in 1995. Natuurlijk werd het onthuld op de 11de van de 11de. In het oude stadhuis kan nog wel getrouwd worden en het voormalige postkantoor is nu wokrestaurant. Groepen scholieren hebben duidelijk lentekriebels en een man achter een rolator heeft nieuwe energie gekregen. De kerk is van na de oorlog met zijn doorzichtige klokkentoren. De vorige is door de Duitsers naar beneden gehaald, toen de geallieerden naderden.

17.     Middelijk
Tocht: 131(17)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Het is niet duidelijk waar dit buurtschap begin en waar het eindigt. Het zijn huizen langs de weg van Horst naar Meterik. De oude Mariahof moet er vast in liggen en misschien ook wel de kapel van St Lucia aan de Afhangweg. Die is van 1782 en is verbonden aan de dysenterie epidemie in Horst en omgeving. De kapel heeft nummer 26 gekregen in de reeks momentjes van vroomheid. Het bord is onlangs geheel vernieuwd en goed leesbaar.
18.     Meterik
Tocht: 131(18)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Op het pleintje bij de kerk staat een beeld van drie vrouwen. Volgens het bordje aan de muur van een winkel met dezelfde naam gaat het om het vredig samenleven van drie buurtschappen. De eigenares van de winkel heeft hogere associaties. Voor haar staan de drie vrouwen voor: de Moeder – de Dochter en de Ziel. Naast een groothandel in etherische oliën en genezende stenen beheert ze een opleidingscentrum in alternatieve zaken. De winkel wordt mede draaiend gehouden door haar drie dochters. Dat levert geen spanningen op, want ze hebben al op jonge leeftijd geleerd om te praten over hun gevoelens en daar plukt iedereen nu de vruchten van. De voormalige boerderij aan het plein hoort bij het opleidingscentrum en werd na de oorlog grondig verbouwd. Dat was nodig want de torenspits was er bovenop gevallen, toen die werd opgeblazen.
19.     Hegelsom
Tocht: 131(19)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


De kruisweg leidt naar een kruispunt waar een kruisbeeld staat. De kerk is na de oorlog weer opgebouwd en Pastoor Debije heeft hier vast veel voor gedaan. Ook het buurtcentrum is naar men vernoemd. Een oude lange boerderij is te koop en de Stationsweg verbindt Horst met Sevenum.

20.     Ulfterhoek
Tocht: 131(20)
Bezocht op: 30 maart 2011
Provincie: Limburg


Ten oosten van het station Horst-Sevenum ligt aan het spoor een bescheiden buurtschap. Het ligt bij de spoorwegovergang, die om het kwartier de bomen laat zakken en bij het passeren van een goederentrein wat vaker. De eerste boerderij is lang en van een bekend type in deze streek. Men heeft de Groote Molenbeek weer meanders gegeven en dat is vast goed voor de kikkers en salamanders. De beek is hier net zo bescheiden als Ulfterhoek zelf.