Tocht 129 - Langs het Overijssels Kanaal, de gouden ploeg en een paardenmelkerij
Datum:
03 Maart 2011
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
0 – 4 graden
Wind :Noordoost 4

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht - Mariënberg trein
Tocht: Mariënberg – Raalte
Raalte – Utrecht met de trein
Utrecht – IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein – Utrecht vv 28 km
Tocht 73 km
Totaal 101 km

Aantal plaatsen:  17
 
1.     Mariënberg
Tocht: 129(1)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Net als Dalfen en Ommen heeft Mariënberg een heel mooi station. De plaatsnaam staat geschreven op een tegeltableau en natuurlijk is het gebouw geen stationsgebouw meer net als op veel plaatsen in ons land. Het is café “Het station”, vanochtend gesloten, maar op andere tijden de gezelligste kroeg van het oosten. De hoge fabriek aan de overkant heeft betere tijden gekend, maar oogt nog indrukwekkend. De kerk ernaast is bescheiden, maar dat is dit dorp ook. Bejaarden buurtbewoners dragen hun winkelmandjes van de buurtsuper naar hun auto en d voormalige smederij is nu een vriendelijk woonhuis. De tweede kerk heeft een losse klokkentoren met twee Davidssterren en elders in Mariënberg is een Quiltwinkel, waar dames hun stoffen kunnen uitzoeken voor kunstzinnige beddenspreien.
2.     Beerze
Tocht: 129(2)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


De boerderijen liggen verspreid tussen de weilanden met op de achtergrond een steile heuvel, een rivierduin van de Overijsselse Vecht. Beerze werd al in 1227 genoemd in oude geschriften. De boerderijen zijn van het Halletype, waarbij oorspronkelijk mens en dier samen in één ruimte leefde. Het dak was van stro en een overblijfsel is nog te zien in de vorm van vlechtwerk aan de zwart geteerde schuren. De boeren hebben zich hier verenigd in een milieucoöperatie De Ommer Marke en streven naar duurzame ecologische landbouw. Boerenland in boerenhand heet het project, de boeren willen er wel van kunnen blijven leven. De Marsdijk loopt langs een open vlakte, waar de vecht zijn weg baant. Deze rivier mag weer meanderen van de landschapbeheerders. In de bossen heeft men de campings onder gebracht. Naast de schoonheid van het landschap kan de jeugd ook genieten van het overdekte speelparadijs “Giga Konijnenhol”.
3.     Diffelen
Tocht: 129(3)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Er is hier een brug over de Overijsselse Vecht. Een stuw regelt het waterpeil.
Op het erf van de eerste boerderij staat een gerestaureerd bakhuis. Gerestaureerd is niet het goede woord. Het is opnieuw opgebouwd uit oude materialen. Een 75-jarige boer kan er alles over vertellen. Samen met een familielid, die vroeger metselaar was, heeft hij steen voor steen afgebikt. Ze hebben de authentieke kopvoeg in ere hersteld. Dat was slavenwerk, waarbij per dag hoogstens een m3 gedaan kon worden. Dakpannen werden elders uit ons land gehaald. Ze kwamen eigenlijk oude stenen te kort, maar door nieuwe stenen weg te werken achter een grijze band zie je daar niets van. De boerderij is al eeuwen in de familie. De boer had onverwachts alle tijd om oude archieven en aktes na te pluizen. Een tractor had zijn voet verbrijzeld. Ooit moesten de boeren uit de omgeving hier een tiende deel van hun oogst en dieren betalen als een soort belasting. Het land van de familie Scholten strekte zich uit tot ver achter de horizon. Als boer is hij nauw betrokken bij de veranderingen in het Vechtdal. Dat de rivier weer gaat meanderen is mooi, maar ze hebben er een prehistorisch rivierduin voor afgegraven, niet dat dit een oude rivierloop was, maar om het zand, dat goud waard was. Ook de stukjes landbouwgrond verdwenen, terwijl dit juist de schoonheid was van dit gebied. Hij heeft een hekel gekregen aan de “natuurmensen”, die het uitrijden van mest verbieden en met injectoren de bovenlaag vernietigen. Grutto’s, kieviten en wulpen kunnen zo geen voedsel meer vinden. Zelf was hij jaren een vogelbeschermer en plaatste stokken bij de nesten. Helaas leerden de kraaien snel dat hier dus smakelijke eieren lagen en de vossen deden de rest. De vogelstand is zwaar verarmd. Ook werd kostbare landbouwgrond afgegraven en vervoerd naar de overkant om daar een uitkijkheuvel te maken, die totaal niet past in het landschap. De boer heeft zijn buik vol van die “natuurmensen”.

4.     Oud-Bergentheim
Tocht: 129(4)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Een fietspad voert over een brug over een nieuwe zijarm van de Vecht. Het dal is hier op zijn mooist. Op een hooggelegen duin liggen de boerderijen van Oud-Bergentheim. Het is duidelijk waarom men hier over bergen praat. De eerste boerderij is een pronkjuweel van dit Twentse land.
Verderop rijgen de moderne bedrijven zich aaneen. Een galerij van silo’s zorgen voor het voedsel van een grote varkenshouderij. Aan de overkant fokt iemand lama’s. Een spierwit jong ligt in de koele winterzon te zonnen tussen de bomen.
5.     Bergentheim
Tocht: 129(5)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Bergentheim begon vast aan het kanaal, maar is uitgebouwd tot een groeikern. Eén van de kerken begroet de fietser al vanuit de verte. Het winkelcentrum heeft een ruim plein en bij de brug over het Overijssels Kanaal staat een gedenkteken voor de illegale strijders in de oorlog 1940-1945. Op ander plaatsen noemt men dit het verzet. Een wit huis naast het monument moet vast een grotere voorganger hebben gehad. De ophaalbrug laat zien, dat de schepen er nog steeds kunnen passeren.
6.     Goudenploeg
Tocht: 129(6)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Een rijtje huizen langs het kanaal moet Goudenploeg zijn. Een witte villa wordt verbouwd. De eigenaar doet iets in wijn en zeldzame gitaren en blijkbaar kun je daar rijk mee worden. Gelukkig is er een bewoner, die het verhaal van Goudenploeg kent. Hij heeft het weer van de overbuurman. Het ging niet om een landbouwwerktuig, maar veenarbeiders. Een rijke boer van Rooijen liet het veen op zijn land afgraven zo’n 150 jaar geleden. Voor veel arbeiders was het de enige manier om geld te verdienen. Van Rooijen zat zeker om personeel verlegen en hij liet mannen uit het buurtschap De Krim in Drenthe komen en betaalde hen 1 of 2 cent per dag meer. Dat zette kwaad bloed bij de eigen bevolking en de groep kreeg de scheldnaam “de gouden ploeg”. Het Russische Krim is niet zo vreemd, want achter het sportveld ligt hier Java., verwarrend voor kinderen die aardrijkskunde moeten leren. Over het kanaal ligt een authentieke draaibrug. Die stamt uit 1875 en lag ooit over het kanaal Luik-Maastricht. In 1955 werd hij gedemonteerd en hier opnieuw geplaatst ter vervanging van de oude vlotbrug. De oorspronkelijke sleutel waarmee de brug werd opengedraaid is nog te bezichtigen. De brug is oersterk en boeren kunnen er met zwaar materieel overheen rijden.
7.     Beerzeveld
Tocht: 129(7)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Vlak voor Beerzeveld is een merkwaardige kruising. Een watergang loopt onder het Overijssels Kanaal door. Er een hoogteverschil van ongeveer 3 meter. Het kerkje van Beerzerveld is nieuw en bescheiden met een kleine witte klokkentoren. De ophaalbrug ziet er solide uit, maar moet volgens een voorbijganger wijken voor een nieuwe, want men wil het kanaal geschikt maken voor grotere schepen. Langs deze vaart bouwt men nu luxe landhuizen, terwijl een boerderij zich nog net heeft kunnen handhaven. Twee blaffende honden rennen netjes tot aan schokdraad bij de ingang van hun oprit.
8.     Geerdijk
Tocht: 129(8)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Het eerste huis van Geerdijk is wit en mooi en stamt uit 1878. De luiken zijn geelzwart en passen bij de fraaie letters op de gevel. Op het erf staan bomen te wachten op de lente om het huis te kunnen verstoppen. Langs het water van het kanaal worden luxe villa’s gebouwd, die moeten concurreren met mooie oude huizen en boerderijen aan de andere kant van het kanaal. Daar staat ook de kerk tussen twee statige bomen.
9.     Magele
Tocht: 129(9)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel



Door een heftige regenbui op een eerdere fietstocht was Magele niet aangedaan. Dat betekent vandaag 10 kilometer omrijden. Dat is de moeite waard al is het alleen al om het witte houten kerkje midden in het vlakke land. Die is van de evangelische gemeente en de dienst is op zondag 10 uur. Dan kunnen de bezoekers over de rode loper schrijden die in het gangpad ligt. Hoek komt dit bijna koloniale kerkje hier terecht? De gereformeerde gemeente in Daalerveen had behoefte aan gebouw voor hun eredienst en door grote zuinigheid spaarden de gemeenteleden het geld bij elkaar. Later kwam er op dezelfde wijze een orgel bij. In 1948 kan het witte kerkje in gebruik genomen worden. Maar zoals op veel plaatsen in ons land liep het aantal kerkbezoekers terug en kwam het gebouw leeg te staan. Een museum bleek financieel niet haalbaar. De evangelische gemeente kan het kerkje uiteindelijk kopen. Het werd stukje voor stukje afgebroken en tussen de weilanden achter Geerdijk opgebouwd. Wekelijks wordt hier dankbaarheid getoond en als je een gelukkig huwelijk wil hebben, moet je in dit witte kerkje trouwen. Het buurtschap ligt in de buurt van Den Ham. Hier staat het bedrijf van de firma Dekker in grond- en sloopwerken. Bij kwekerij Magele zijn jonge boompjes te koop en bij dit bord staat een grote eikenboom als voorbeeld hoe het eens zal zijn. Het witte huisje op de hoek is mooi opgeknapt en Magele beschikt ook nog over een wolschuur, een prettige gedachte in koude winters.
10.     Vroomshoop
Tocht: 129(10)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Bij de splitsing der kanalen ligt een nieuwe brug. Op de hoek staan in een kwart cirkel pasgebouwde appartementen. De kanalen dateren van rond 1855 en 1856 en liepen van Almelo naar De Haandrik met een aftakking bij Vroomshoop naar Zwolle. De kanalen hadden een belangrijke functie bij het vervoer van het afgegraven veen. Tijdens de crisis in de dertiger jaren werd er een werkgelegenheidsproject van gemaakt, maar door de vermindering van de doorvaart ging de zaak bijna failliet. In 1964 ging de aftakking richtting Zwolle dicht, maar de andere tak is nog steeds geschikt voor de scheepsvaart. Vroomshoop is de laatste jaren sterk uitgebreid met nieuwe wijken met ruime huizen. Langs het kanaal staan nog oude villa’s van de toenmalige rijken. In de verte steekt een fabriek uit boven het landschap en het pand van fotograaf Niels Erents getuit van een eigentijds vormgeving. Het verhaal gaat dat de naam Vroomshoop, door verdwaalde monniken werd gegeven, die de weg terug vonden door een vrome levenwijze en een verhoging in het landschap. Anderen beweren, dat deze verhoging altijd al Bromershoop heette.
11.     Daarlerveen
Tocht: 129(11)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Een oude vrouw met een fiets beklimt hijgend de brug over het kanaal. Het brugwachterhuis is nu niet bemenst en is bescheiden, maar wel van deze tijd met zijn gele buizen.De kerk is van 1936 en de eerste steen werd gelegd door Ds J.H. Broek Roelofs. Ernaast staat een kleine steen met gevallen uit WO II. Er staan 4 namen op. De klok erboven tikt gewoon door. De tijd staat nooit stil. Daalderveen is klein, maar heeft wel een eigen station. De rode trein komt net aan. Niemand stapt in en niemand stapt uit.

12.     Daarle
Tocht: 129(12)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Plotseling stijgt de weg van Daalderveen naar Daarle. Een watertoren kijkt hoog uit over het land. Vlak voor Daalre liggen de boerderijen verspreid. Hier werd al heel lang geleden landbouw bedreven. Aan de muur van de stal hangt een houten eg en op een afgebladderde bank staan afgebladderde klompen. De glorietijd van de boeren ligt achter ons. Bij de kruising staat de kerk en aan de overkant is horecagelegenheid “ ’n Tip”. De muziektent is door hen ingenomen als overdekt terras. Op een zwerfkei staat een wijze tekst, iets met bron en leven. Je kunt in Daarle een auto kopen bij garage Manenschijn, een goed adres voor romantische zielen.

13.     Marle (Den Ham)
Tocht: 129(13)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Marle bestaat meer dan 1000 jaar. In 1987 plante burgemeester Boer uit Hellendoorn hiervoor een boom. Jaarlijks zijn er in Marle festiviteiten als er weer een jaartje bijgekomen is. De school met de Bijbel levert vrolijke kinderen in een klimrek en de oude boerderij Haars Mate heeft de tijd ongeschonden doorstaan. Via de oprijlaan komt men bij een stapel pasgekloofd hout. Een waarschuwingsbord zorgde ervoor, dat er geen ongelukken gebeurde.
14.     Schuilenburg
Tocht: 129(14)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


De weg door Schuilenburg is afgesloten voor verkeer. Hoogwerkers proberen hoge zijtakken veilig naar beneden te krijgen. Schuilenburg grenst aan de Regge, die hier mooi Twents loopt te wezeen. Op het dak van een bescheiden huisje over de brug groeit het mos welig en voor de deur staat een oude bietensnijder. Voor de uitspanning bij de kasteeltuin staat wat verdwaald een ridder in een harnas. De mooie houten schuur laat zien, dat de tijd hier bijna stil heeft gestaan. De gelegenheid is nu gesloten, omdat gasten vandaag worden omgeleid.
15.     Eelen
Tocht: 129(15)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Na een zandpad langs de Regge komt de weg bij een splitsing met een historische boerderij met passende schuur. Langs de weg staan oude boerderijen, soms met muren van kloostermoppen.
Er is naar Eelen een berg genoemd, waar in de zomer toeristen wandelen, maar ook in de winter kan het hier heel mooi zijn.
16.     Luttenberg
Tocht: 129(16)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Na de Sallandse Heuvelrug verschijnt een vlak gebied met in de verte de berg waarop Luttenberg ligt. In dit buitengebied heeft een voormalige boer gekozen voor recreatie om daar zijn brood mee te verdienen. Je kunt bij De Huttert kamperen of een huisje huren en wandelen op de heuvelrug 500 meter verderop. Maar een bezoekje aan een paardenmelkerij ’t Schanebroek is ook de moeite waard. De paarden verwelkomen de bezoekers en steken hun hoofden uit de staldeuren. In het winkeltje staat een foto van het echte melken. Dit gaat niet met de hand maar met een soort melkmachine. Paardenmelk wordt ingevroren en is goed voor vele kwalen zoals allergieën, hooikoorts, maar ook ouderdomskwalen. Het beste kun je dan een kuur dan van 28 dagen. Er zijn ook andere producten te koop, huidcrème, shampo, douche gel, maar ook wordt er een lekker likeurtje van gebrouwen. De paarden vinden het allemaal best en de eigenares ook. Ze ontvangt groepen mensen, die er meer over willen weten. Op de heuvel van Luttenberg torent een fabriek boven de bomen uit. De kerk blijft bescheiden in hoogte achter. Soms is er met kerstmis een kerststal, maar soms ook niet, dan staat hier alleen de oliebollenkraam van het jeugdwerk. De namaakgrot van L:ourdes dateert al van 1914-1915 als bid- en rustplaats en werd door de inzet van velen gerestaureerd. Ook de 20 Indiëgangers keerden behouden terug en daarvoor was dank. Achter de kerk is een openluchttheater met een bijzonder hek. Hier wil men wapen omsmeden tot landbouwwerktuigen.

17.     Raalte
Tocht: 129(17)
Bezocht op: 3 maart 2011
Provincie: Overijssel


Raalte heeft een zijarm van een kanaal. Dat na veel protesten voor het scheepvaartverkeer werd gesloten. Langs het water staan twee houten loodsen, waar ooit iets opgeslagen werd. Raalte heeft ook een aantal hoge gebouwen, die van verre zijn te zien. Natuurlijk is daar de neogotische kerk, de watertoren maar ook de fabriek met de B van Booijink. Bij de watertoren staat een wit huis met een mooi glas-in-loodraam met de afbeelding van drie vogels. Het is carnaval in Raalte en het hart s gevestigd in café Laurel’s, waar de Toppenkaters hun hoofdkwartier hebben.Een beeld van een kip waakt over het fatsoen. In de toeristenfolders wordt Raalte aangeprezen als het walhalla voor de shoppers en de stappers. Maar nu met de dalende winterzon valt dat allemaal wel mee.