Tocht 119 - Langs de Linge met Heukelum als nummer 2000
Datum:
18 Augustus 2010
Weersomstandigheden:
Zware regenbuien en in de loop van de middag wisselend bewolkt en droog.
Wind: West 4-5.


Reisgegevens:
De tocht: IJsselstein – Gorinchem
Gorinchem - Houten met de trein
Houten - IJsselstein met de fiets
Heulekum was de 2000ste plaats.
De regionale radio en TV van Utrecht waren getuige.
Afstand:
IJsselstein - Gorinchem 80 km
Houten – IJsselstein 15 km
Totaal 95 km
Aantal plaatsen:  10
 
1.     Achterdijk (Leerdam)
Tocht: 119(1)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Zuid-Holland


Achterdijk is een oude dijk, die achter de nieuwe Lingedijk loopt van Arkel tot Leerdam.
Het regent bij aankomst, het regent de bekende pijpenstelen. Op de hoek staat een opvallende auto met het logo van RTV Utrecht, Ze maken radio- en Tv-opnamen over een fietser, die alle plaatsen van Nederland afrijdt. Al snel leidt dit tot kleine opstoppingen in dit afgelegen buurtschap. Het verhaal van Achterdijk verdrinkt in een startvloed van regen. Wel staat op de bovenverdieping van het witte huis op de hoek een drumstel voor het venster met weids uitzicht over de polder, de vaart en de spoorbaan. Lekker drummen met zo’n uitzicht. In de regen probeert een man de bladeren uit zijn dakgoot te halen. Hij woont hier 11 jaar en het grootste probleem is, dat Achterdijk onder 3 gemeenten valt, die telkens de huizen weer opnieuw zijn gaan nummeren. Het duurde jaren voordat de post begreep, dat Achterdijk-Arkel wat anders was dan Achterdijk-Leerdam. Bij de spoorwegovergang staat zowaar een voormalig station. Passagiers moeten hier zeldzaam geweest zijn, maar fruit was er in overvloed.
2.     Oosterwijk (Leerdam)
Tocht: 119(2)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Zuid-Holland


Het kerkje van Oosterwijk ligt achter een voormalige Lingedijk. Die is nu niet meer nodig, want verderop ligt een nieuwe. Bij de kerk ligt een boerderij, waarvan de daken in plastic zijn verpakt. Het si het wachten op de nieuwe bewoners, dat het pand helemaal gaan opknappen. Dat is hard nodig, want de tijd was hard op weg zijn ontbindende werk te doen. In de oude school is het Rode kruis haar onderdak gevonden. Die is zeer actief hier in de streek. Ze zijn paraat bij de Nijmeegse vierdaagse en de “80 van Leerdam”, een nachtelijke wandeling voor de echte diehards. Natuurlijk worden er in het gebouw cursussen gegeven en de PAM-bus staat altijd klaar om uit de rukken. Laatst nog werd een oude bedlegerige man ermee vervoerd naar de begrafenis van mijn vrouw.
Een bewoonster weet er alles van. Haar kinderen zitten op de jeugdbrigade en hebben een nauwe band met het Duitse Pfintztal.

3.     Kedichem
Tocht: 119(3)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Zuid-Holland


Op het plein bij de kerk zit een meisje te knikkeren. Ze is van brons en ze is alleen. Alle kinderen uit het dorp zijn weer naar school. Alleen een gevelsteen in aan de kerk kijkt toe. De heer W. de Stichter Jz legde hem den 26 maart 1867. Verderop is een straat vernoemd naar Michiel van Loon, die van 1894 tot 1956 organist was in die zelfde kerk. Wat zou hij gespeeld hebben op zijn laatste dienst? Kedichem heeft een eigen buurthuis. De plaatselijke figuurzaagclub heeft mooie bordjes gezaagd van poepende honden en er de bijbehorende tekst “Niet in onze tuin, dank U” op geschilderd. Er is echter geen tuin te zien. Op de hoek bij de steile weg naar de dijk is een loods met bijna antieke gas en elektrische apparaten. Het waarschuwingsbordje met “Mensen ga toch niet met een onbetrouwbare kachel de winter in” is goedbedoeld maar overtuigt niet.
Op de dijk richting Rietveld staat een dichtgespijkerd hotel. Twee mannen zijn oude tegels aan het opruimen, maar weten niet wat er met het gebouw gaat gebeuren. Het uitzicht van de hotelkamers over een bocht van de Linge is wonderschoon en verdient nieuwe gasten.
4.     Rietveld (Arkel)
Tocht: 119(4)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Zuid-Holland


De rietvelden zijn weilanden geworden. De dijk is hier hoog en de rivier heeft op verschillende plekken meertje achtergelaten, toen de dijken braken. Ze zijn begroeid met dotters en waterlelies. Een oude witte herberg draagt nog het historische uithangbord, maar de tap is gesloten. Een boerderij toont zijn rijkdom uit het verleden met het grote voorhuis en de hoge stallen. Tekenen van verval dienen zich aan. Op een grasveld heeft een kunstminnaar een Rietveldstoel geplaatst en het huis draagt ook kleuren in die stijl. Verderop naast een nieuw landhuis heeft een andere geluksvogel gekozen voor een geraamte van een dinosaurus. Kunst kent vele gezichten.

5.     Spijk (Gorinchem)
Tocht: 119(5)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Gelderland


De fietspont naar Spijk wordt bediend door een veervrouw. In een groen houten huis staan taarten klaar om toeristen, die even op terrasje willen uitrusten, te verwennen. Het is vandaag zeer rustig, maar de afgelopen vakantieweken waren druk. Als je met een groep wilde oversteken, moest je vooraf ook even bellen.
Het kerkje van Spijk ligt veilig achter de dijk en een tocht over deze Lingedijk is een aaneenschakeling van mooie uitzichten over de rivier en de weilanden. Aan de dijk staat een wit gebouw met een blauwe deur. De ingang is dicht gemetseld, maar de letters diepvries zijn nog leesbaar. Het stamt uit de tijd, dat een diepvries nog een exclusief product was. Boven op de dijk staat een weeghuisje uit 1921. Het is niet duidelijk wat er hier nu gewogen moest worden. Een boerderij uit 1760 van het dwarshuistype draagt de zichtbaar en met trots de naam “het wapen van Leiden”. Ter bevestiging is er een wapensteen met de Leidse sleutels toegevoegd en de spreuk “God wil dit huys van quaet bevrijden en zijn inwoners gedenendijen”. Het huis heeft de eeuwen inderdaad getrotseerd.
6.     Heulelum
Tocht: 119(6)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Gelderland


De binnenkomst van Heukelum is uitbundig. Op de hoek van de Torenstraat en de Voorstraat staan radio en televisie van de regio Utrecht de fietser op te wachten. Het is zijn 2000ste plaats en wat voor plaats. Hier staat het Drostenhuis uit de 17e eeuw met een zwaan op de gevel als herinnering aan de voormalige herberg. Bewonder ook even het muuranker en het verfijnde engelenkopje aan de gevel. Er naast is de bakker van de echte Heukelumse krakelingen, die volgens een voorbijganger heel erg lekker zijn. Er tegenover staat een groot wit pand, dat ooit het stadhuis uit 1593 was, maar na verval in 1978 zijn huidige uitstraling kreeg. Een begrafenisauto stopt en de kist wordt waardig de kerk binnen gedragen. Kort daarna komt de familie aan, om afscheid te nemen. De scène had zich ook 100 jaar geleden ook kunnen afspelen. Ook de wal langs de Linge is verstild en van alle tijden. De weg richting Leerdam passeert het kasteel, dat oprijst aan het eind van een lange oprijlaan. Het fietspad binnendoor kronkelt door de fruitbomen, langs een gemaal en een beeldentuin tussen de peren. De ogen van een Boeddha zijn hier wereldvreemd, maar passen toch in dit ingetogen landschap..
7.     Vogelwerf
Tocht: 119(7)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Gelderland


Vogelwerf staat niet als buurtschap op de kaart, maar heeft toch een zwart-wit naambordje. Het ligt tussen Heukelum en Spijk aan de Lingedijk. Een voormalig gemaal is woonhuis geworden en heeft een witte ophaalbrug gekregen, die onmogelijk historisch kan zijn. Een wit dijkhuisje met zwarte planken heeft een bordje aan het hek met de waarschuwing om het hek goed te sluiten voor het welzijn van de huisdieren Sam, Bibi en Floortje. Bij overlijden of geboortes zal de tekst aangepast moeten worden. Er is hier een klein winkeltje met verassende cadeauartikelen op een plank of verspreid in de tuin. De liefhebber kan er ook een workshop paneelschilderen volgen.
De rivier achter de dijk met bijbehorend natuurgebied geeft inspiratie genoeg.
8.     Leuven
Tocht: 119(8)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Gelderland


Het buurtschap Leuven is ernstig verminkt door de aanleg van A15 en de naastgelegen Betuwelijn. Bovendien is er een groot benzinestation gebouw met bijbehorende carpoolplaats. De naam van dit complex is “Vrede Best” en die is geleend van een boerderij aan de Leuvenskweldijk. Vanaf de brug over weg en spoor is te zien, dat de koeien van de buren het tijd vinden om gemolken te worden.
9.     Vuren
Tocht: 119(9)
Bezocht op: 8 augustus 2010
Provincie: Gelderland


Langs de tennisvelden ligt onder aan de dijk een wiel van een oude dijkdoorbraak. Er wordt hier gewerkt aan een oud landschap en een veelzijdige fauna. Op de dijk staat een kerkje, dat geen kerkje meer is. De liefhebber kan er overnachten en ontbijten met uitzicht op een klein kerkhof of de brede uiterwaarden van de Waal. Verderop verschijnt het silhouet van een fabriek in kalkzandsteen. Oude ovens met karretjes op een spoor wachten op nieuwe lading of zijn inmiddels een openluchtmuseum geworden. Op het achterterrein staan de kalkstenen in eindeloze rijen in geel plastic te wachten tot de crisis in de bouw voorbij is. Bij het dorp houdt een oude schoorsteen van een voormalige steenfabriek de wacht en in de bocht van de dijk ligt het voormalig fort Vuren. Er wordt hier hard gewerkt aan herstel van dit erfgoed en al het betreden is voor eigen risico. Om alles fatsoenlijk te houden staat er een bord, dat het bovenlichaam bedekt moet blijven (en het onderlichaam ook). Aan de overkant houdt kasteel Loevenstein alles nauwlettend in de gaten.

10.     Dalum
Tocht: 119(10)
Bezocht op: 18 augustus 2010
Provincie: Gelderland


De dijk langs de Waal is hier hoog en het uitzicht op de molen de torens van Gorinchem is hier weids en schilderachtig. Dalum zelf ligt aan de weg van de dijk naar de provinciale weg met een paar zijstraten. Bij een speelterreintje staat een bescheiden kunstwerk waarbij een auto, een trein en een boot elkaar in de weg rijen. De buitenwijken van Gorinchem zijn op weg om Dalum te verslinden.