Tocht 115 - Rondom de lege ruimte van het Dalfserveld
Datum:
30 Juni 2010
Weersomstandigheden:
Eerst regen en daarna drukkend warm
Geen wind



Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Dalfsen met de trein
De tocht: Dalfsen - Ommen
Ommen – Utrecht met de trein
Utrecht - IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein - Utrecht vv 28 km
Dalfsen – Ommen 65 km
Totaal 93 km
Aantal plaatsen:  18
 
1.     Ooster-Dalfsen (2)
Tocht: 115(1)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


In Ooster-Dalsen wonen veel roodbonte koeien, een weiland vol. Een oranjewitte auto van TNT-post zorgt dat ook in de buitengebieden brieven worden bezorgd. Onlangs kwam het bericht, dat alle fulltime medewerkers ontslagen zullen worden. Er wordt steeds meer gemaild en de concurrente is groot. Een schoolklas komt opgewonden de bocht om. Ze zijn op schoolreis. Het regent en men heeft het plastic tevoorschijn gehaald en papapluis opgestoken. Een theehuisje bij de grote boerderij op de hoek heeft uitzicht op het hele buurtschap.
(zie ook tocht 9)
2.     Welsum (bij Dalfsen)
Tocht: 115(2)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Een kronkelige weg volgt op eneige afstand de loop van de Overijsselse Vecht. Vroeger was het een zandweg. Bij een driehoekig stuk bos zijn kleine vakantiehuisjes omgebouwd tot mooie woonhuizen verscholen tussen de bomen. Een bewoner nam het in 2001 over van zijn grootouders, verbouwde het en legt nu de laatste hand aan zijn oprijlaan. De boerderijen verderop horen ook bij Welsum evenals de merkwaardige put met deksel. De put is eigenlijk geen put en de deksel is geen deksel, het is een gedenkteken voor een Frankische opgraving. De resten stamde uit de 4e eeuw. Men heeft gebruik gemaakt van symbolen van de goden Wodan en Mercurius, die blijkbaar een beetje op elkaar leken.
3.     Oudleusen
Tocht: 115(3)
Bezocht op: 30 juni 2010.
Provincie: Overijssel


De kerk is bescheiden en staat er nieuw sinds 1952. Het beeld van Heleen Levado is het resultaat van hetr gemeentelijk kunstbeleid. Ze raakte geďnspireerd door de omgeving en kwam hierdoor tot de kop van een gevleugeld rund. Een groepje scholkinderen is op weg van gymnastiek naar school. Omdat het regent is de gymtas omgebouwd tot hoofddoek. Het duurt even voordat de vier vriendinnen klaar zijn voor de foto. Hun school is een modern gebouw en het schoolplein op opgesierd door een muurschildering van een doel met voetballers. Het is duidelijk, dat de schilder de ernst van dit edele spel niet hoog acht. Twee spelers luieren wat op de lat van het doel. Nederland is net begonnen aan het WK.
4.     Ranserveen
Tocht: 115(4)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Ranserveen ligt midden in de weidse vlakte van het Dalfderveld. Het buurtschap kent helaas geen naambord. Emiel Voerst traint paarden in de Freestyle en zorgt ook nog voor de inrichting van woningen. Aan de overkant ligt een ruime loopstal. Een koe maakt graag gebruik van een massageapparaat, terwijl haar zus wacht op haar beurt. De boer heeft het bedrijf nu overgedaan aan zijn zoon en die heeft een aantal technische verbeteringen aangebracht. Zo wordt de mest door een computergestuurd apparaat tussen de gleuven naar een afvoergoot geborsteld. Door de droogte moet er ook nog gespoten worden met een hogedrukspuit om alles weg te krijgen. Een weercomputer zorgt voor het neerdalen van schermen, zodat de temperatuur ´s zomers en ´s winters goed is voor de koeien en hun productie. De 150 koeien vinden het wel best en wachten op de wind van de ventilatoren als straks de temperatuur boven de 25 graden gaat komen. Een vriendelijke herdershond blijft netjes op het erf en is blij met een geďnteresseerde bezoeker.
5.     Vinkenbuurt
Tocht: 115(5)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


De Vinkenbuurt heeft een echt naambord. Op de hoek staat een bedrijf in landbouwwerktuigen. Het is een lange rechte weg, die luistert naar de naam Koloniedijk. Een dijk die ongetwijfeld verband houdt met de voormalige Kolonie van veenarbeiders in Ommerschans. Langs de weg staat een zeer bescheiden kerkje, maar opvallender is een aantal tafels tussen de brandnetels met honderden kopjes, potjes, flesjes en schoteltjes. Een vaste klant neemt er 4 mee voor 50 eurocent De eigenaar van deze handel liep vroeger de markten of, maar de laatste tijd komen de mensen de zaak brengen in kartonnen dozen. Hij is een plaatselijke beroemdheid en ontdekt door het programma “Man bijt hond”. Hij is hier best trots op en maakt van de gelegenheid gebruik om reclame te maken voor het bedrijf van zijn zoon en paar kilometer verderop.
6.     Ommerschans
Tocht: 115(6)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Er is nog maar weinig over van de voormalige Ommerschans. Ooit was het de belangrijke waakhond om de Spanjaarden in de 80-jarige oorlog buiten het gewest Friesland te houden. Het werkte vooral preventief, want als het er echt op aan kwam werd het onder de voet gelopen, zoals in het rampjaar 1672. Nu resten er nog wat waterpartijen, omzoomd met hoge bomen. In de 19e eeuw werd hier een kolonie gevestigd om de omliggende venen te ontginnen. Aanvankelijk met vrijwilligers, maar later werden ook landlopers en zwervers opgenomen. Dit kwam de naam van de kolonie niet ten goede. In 1890 kwam er een einde aan de kolonie. Er is niet veel meer over, slechts de Boskapel en de pastorie staan er nog. Ook boerderij nummer 4 was een onderdeel van de ontginningsprojecten.

7.     Balkbrug
Tocht: 115(7)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


De weg van Ommerschans naar Balkbrug is omzoomd door hoge bomen. Ze staan naast een klein kanaaltje, dat vroeger vast belangrijk si geweest. De plaats wordt gedomineerd door de rijksinrichting Veldwijk waar nu vooral TBS-ers zijn gehuisvest. Rond de inrichting zwerven groepen mannen in licht blauwe shirts, die duidelijk het personeel vormen en niet de bewoners, waartegen onze samenleving beschermd moet worden. Een mooi wit huis met de naam Erica was vast de directeurswoning en verderop staat een rijtje huizen van het vroegere personeel. Balkbrug heeft geen kanaal meer en dus ook geen brug. Een brede verkeersweg splitst het dorp in tweeën en maakt het gelijk sfeerloos. Het is wel geruststellend, dat hier in een grote fabriek de Frico-kazen gemaakt worden.
8.     De Pol (Balkbrug)
Tocht: 115(8)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


De huizen van De Pol staan langs de voormalige doorgangsweg. De hoofdweg ligt nu op enige afstand. Een huis op nummer 6 , met roodwitte luiken, eert de naam van het buurtschap met Portugese tegeltjes. De straat heet “de Pol”.
9.     Sponturfwijk
Tocht: 115(9)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Ongetwijfeld moet vanuit deze weg begonnen zijn met het afgraven van het hoogveen. De huizen zijn bescheiden, soms gerenoveerd tot aangename verblijven van forenzen, soms zijn de rommelige erven gebleven van mensen, die hier generaties woonden. In een bocht staat een ruďne van een voormalige boerderij met een achtergelaten landbouwwerktuig. Aan de overkant kan men kunstgras uitzoeken in verschillende tinten. Achter een wei voor paarden heeft de eigenaar een vreemde bol met een soort afdak gehangen. Er is niemand om te vertellen waar dit nu goed voor is.
10.     De Mulderij
Bezocht op: 30 juni 2010
Tocht: 115(10)
Provincie: Overijssel


Vlak na een driesprong ligt tussen de hoge bomen een kerkhof met een lange gschiedenis. Bij de ontginning van dit veengebied kwamen duizenden arbeiders en gelukzoekers hier naar toe. Die leefden hier en stierven hier ook. Er waren wel begraafplaatsen, maar, die lagen ver weg in de omliggende dorpen als Lutten en Hardenberg. Zo werd er een nieuwe begraafplaats ingericht tot groot ongenoegen van de andere dorpen, die nu hun inkomsten zagen dalen.
Er wordt nog nsteeds begraven hier. Om het veld waar de veenarbeiders werden begraven is nu het strooiveld. Van de gegoeden staan de graven er vaak nog, soms aangevreten door de tand des tijds. Baron van Dedem tot den Berg ligt hier ook begraven. Naar hen is Dedemsvaart genoemd.
Ook ligt “Onze vriend Van Barneveld” onder een mooi onderhouden monument.
Een grote boerderij in zwaar verval het De Mulderij. Het buurtschap is hierna vernoemd.
11.     Dedemsvaart
Tocht: 115(11)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


De binnenkomst van Dedemsvaart is verassend. In het Ommerkanaal ligt een historische vrachtboot, die in een ver verleden de turf naar het westen vervoerde. Om toch vracht voor de terugreis te hebben, nam men ladingen schelpen mee. Meestal werden die langs de Noordzeekust in kalkovens verwerkt tot kalk voor in cement. Maar ook in Dedemsvaart heeft men deze ovens gebouwd. De mooi gerestaureerde bouwwerken zijn van 1920 en gebouwd in opdracht van baron van Dedem. Ze zorgden voor bouwmaterialen in deze streek. Achter de ovens ligt een voormalige gashouder, die thans met Europees geld tot een gastenverblijf wordt opgebouwd. Op het ronde gevaarte staat de aanmoediging “Kook op gas”. Een winkelstraat loopt van het Ommerkanaal naar de Dedemsvaart. De laatste is door de eerder genoemde baron gegraven voor de afvoer van de turf. De vaart is nu voor een groot deel gedempt, maar het stuk hier is nog open. Langs de vaart staan een aantal luxe huizen van de vroegere verveners. Hier zijn ook de bijzondere tuinen van Mien Ruys te vinden. Achter de huizen aan de overkant strekt zich het weidse open land uit van het Dalfserveld.
12.     Stegerveld
Tocht: 115(12)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Het buurtschap Stegeren ligt kilometers verderop, maar vandaar uit moet men dit gebied ontgonnen hebben. Nu is het een weg met enkele boerderijen in een weids en open landschap.
13.     Rheezerveen
Tocht: 114(13)
Bezocht op: 4 juni 2010
Provincie: Zuid Holland


Bij binnenkomst staat er een tafelvoetbalspel afgedekt tegen de regen. Het kost 10 euro en met de WK-voetbal voor de deur zou het snel weg moeten zijn. Aan de andere aanbiedingen is te zien, dat de voormalige eigenaar duidelijk zijn kamer moest opruimen. Het buurtschap bezit een eigen voetbalveld en een stichting, die het open landschap wil behoeden voor een windmolenpark. Er is een bescheiden schooltje, waarvan het schuurtje is opgeschilderd tot een koekhuisje van hans en Grietje.
14.     Stegeren
Tocht: 115(14)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Stegeren is ooit ontstaan als veilige hoge plek voor boerderijen in een bocht van de Overijsselse Vecht. Er staan nog steeds een paar boerderijen. Ze passen mooi in dit landschap, uitgezonderd de boerderij, die uitbundig toont, dat ze alle vertrouwen hebben in de resultaten van het Oranjeteam op de WK. Het is goed bedoeld, maar misstaat toch wel in dit in dit gebied.
15.     Junne
Tocht: 115(15)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


In de Overijsselse Vecht liggen stuwen om het waterniveau te kunnen beheersen. Er ligt ook zo’n stuw in de buurt van Junne. Er is een smalle brug over de rivier, waar een auto en een fietser net kunnen passeren. Een vistrap zorgt ervoor, dat de vissen zo tegen de stroom op kunnen zwemmen. Twee gebouwen naast de stuw laten zien, dat het hier echt Junne heet.
16.     Hoogengraven
Tocht: 115(16)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Er loopt een mooie weg tussen Stegeren en Hoogegraven met zelfs een bescheiden heideveldje halverwege. Bij Hoogegraven heeft men voor de fietsers een tunnel gebouwd om de provinciale weg te kunnen ontwijken. Aan de andere kant ligt een royaal uitvallen uispanning. Verderop staan een paar huizen, waar het gras nu door de droogte besproeid moet worden.

17.     Arrien
Tocht: 115(17)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Het buurtschap begint met een volwaardig naambord. Direct daarna wordt de automobilist gevraagd om goed op “onze kinderen te denken”. De ouders van de naastgelegen boerderij zijn echte kinderliefhebbers. Achter hun schuur hebben ze ruimte gegeven om een volwaardige kinderhut te bouwen, waarbij de kopjes en pannen nog op tafel staan. De boerderijen liggen links en rechts van de Coevordense weg. Een rietendak wordt vernieuwd. Dit buurtschap op een rivierduin aan de Vecht, was een uitvalsbasis voor de ontginning van het bovengelegen veen.

18.     Zeesse
Tocht: 115(18)
Bezocht op: 30 juni 2010
Provincie: Overijssel


Een bescheiden spoorwegovergang kruist het enkelspoor van het traject Ommen-Marienberg. Aan de overkant ligt het dagcentrum De Stekkenkamp. Voor de ingang staat een bord met hun fraaie en kleurrijke logo, Iets terug richting Ommen wordt een oude boerderij herbouwd. De toekomstig bewoners bivakkeren vast in campers op het terrein.
Een schuur van een boerderij verderop is fraai in de streekstijl gerestaureerd.