Tocht 104 - Haring eten in Scheveningen en de oer-vader van de druiventeelt
Datum:
14 Oktober 2009
Weersomstandigheden:
Onbewolkt
Temperatuur 11 graden
Wind: Noord-Oost 2

Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Den Haag met de trein
De tocht: Den Haag – Den Haag
Den Haag – Utrecht met de trein
Utrecht - IJsselstein met de fiets
Afstand:
IJsselstein - Utrecht vv 28 km
Den Haag – Den Haag 50 km
Totaal 78 km
Aantal plaatsen:  15
 
1.     Scheveningen
Tocht: 104(1)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


De tram naar Scheveningen staat te wachten op vertrek en herinnert aan een liedjes over lang vervlogen jaren gezongen door Wim Sonneveld. Het gaat over een dagje naar het strand op een warme zomerdag gezien vanuit het perspectief van een klein jongetje. Het gaat over de rit met de tram, de geur van de zeelucht, het ritje op de ezels en eindigt met de zin “Ergens hier ver vandaan, moet op een balkon nog een schepje staan”. De tram is verandert, de Frankenslag ligt er nog.
In de haven van Scheveningen liggen de vissersboten en langs de kade staan de restaurants en kraampjes waar je vis kunt eten. Een Nederlands meisje leert een Amerikaan hoe je uit de hand zoute haring moet eten met uitjes. Hij heeft hier wel talent voor. Tussen de boten ligt een echte oorlogsbodem, een mijnenveger. De Ex. Hr. Ms. Mercuur is nu een museum, maar hoorde vlak na de 2e wereldoorlog bij een vloot van 5 mijnenvegers, die de Hollandse havens weer vrij van mijnen maakte en zo de wederopbouw mogelijk maakte. Vanuit het terras “De Zoute Zoen” kijken de gasten naar het zonlicht, dat schittert in het water van de haven. Zouden ze het liedje van Toon Hermans kennen?
2.     Kijkduin
Tocht: 104(2)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Het fietspad van Scheveringen naar Kijkduin gaat het Westduinpark, dwars door de duinen. Hier laten mensen hun hond uit en komen even kijken naar de zee. Op het plein bij Kijkduin staat bij de vuurtoren een kleine draaimolen. Twee kinderen genieten van de rondjes met de brandweerauto en het houtenpaard. Vertederende grootouders zwaaien driftig bij elke passage.
De eethuisjes en boetieks lang de promenade wachten op gasten , die vast zullen komen op deze mooie herfstdag.
3.     Loosduinen
Tocht: 104(3)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Hoewel Loosduinen één van de vele wijken van de uitdijende stad Den Haag is geworden, is duidelijk te zien, dat het ooit nog een eigen dorp was. Naast de kerk begint de vaart naar het Westland en wat ooit een klooster en een school was met ingemetselde naamborden als Meisjespatronaat en St. Leonardus Gesticht en Gymnastiek Lokaal boven de deuren. Een Muziekcentrum en het Haags Pop Centrum vinden er nu hun thuis.
Aan de overkant maken een drietal plantsoenarbeiders een klein vierkant parkje winterklaar.Midden in dit Burgemeester Francoisplein staat een monument voor Jonkheer Gervers Deynoot, medeoprichter van de Hollandse maatschappij van Landbouw. Hij leefde van 1807 en overleed in 1877 en heeft vast veel nuttigs gedaan voor de samenleving, anders krijg je niet zo’n mooi gedenkteken.
4.     Polanen
Tocht: 104(4)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Een watertoren tussen Loosduinen en Monster krijgt een opknapbeurt en is daarom ingepakt in plastic om Naast een mooi wit huis aan de duinrand loopt een weg dood in een kassencomplex, maar voor fietsers is er een doorgang. Polanen blijkt een groot zorgcentrum te zijn voor bewoners met een verstandelijke beperking. Het is een dorp met allerlei voorzieningen, waar de bewoners en de begeleiders elkaar op staat luidkeels groeten en belangrijke informatie toespelen zoals : “Ik hoef van daag niet te werken” en “Daarboven woont oma en die is heel lief”.
Er is een modern kerkgebouw, het winkelcentrum “Polanen Plaza”, een rolstoelwerkplaats, een bank, een zwembad, een kas, een boerderij en een mortuarium, kortom een hele verzorgingsstaat. En natuurlijk zijn er huizen om begeleid in te wonen.

5.     Ter Heijde
Tocht: 104(5)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Vlak achter de duinen, bij een doorgang naar zee ligt het bescheiden kerkje van Ter Heijde. De overige huizen zijn klein en staan aaneengesloten langs de rechthoekige straten. Aleen het witte standhotel wijkt hier duidelijk van af. Gepensioneerde fietsers nemen even een pauze en wisselen de prijzen van de verschillende eetgelegenheden uit de buurt uit. Een huis is vast bewoont door een oud-visser. Zijn netten zijn rond de voordeur gedrapeerd.Even buiten Ter Heijde staan kanonnen opgesteld tegen een denkbeeldige vijand. De lager gelegen kassen vormen een glazen meer zonder schepen.

6.     Monster
Tocht: 104(6)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Het plein bij de grote lange kerk van Monster bewaart een fraai versierde dorpspomp. Het is er druk met fietsers, die boodschappen doen of hun kinderen van school halen. Iedereen heeft de tijd, want het is vandaag mooi weer. Tussen de winkels klinkt zachte muziek van de middenstandsvereniging om het kopen te veraangenamen. Via het kerkplein is het mogelijk om via de Molenstraat naar de molen de gaan, die sinds 1882 trots boven de huizen uitsteekt. Zij naam draagt hij met ere “De vier windstreken”. Aan zijn voet kun je een gebakken lekkerbekje kopen bij de visstal.
7.     Poeldijk
Tocht: 104(7)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Aan de vaart staat de voormalige veiling. De oude toren staat er nog en de gedenksteen voor de bouw is wat verscholen tussen de coniferen. De steen werd ingemetseld door 7-jarige Nelly Barend op 19-4-1929. Zou ze nog leven, die Nelly, wat zou ze er nog van weten van die dag? Ze zou nu ruim 80 jaar oud zijn. De veiling zelf is al meer dan 50 jaar buiten gebruik. Bij binnenkomst van Poeldijk wordt de bezoeker ontvangen door het standbeeld van Fransicus Verburch, de grondlegger van de druiventeelt in het Westland. Hij is er zelf oud van geworden van al die druiven want hij leefde van 1618 tot 1708. Verderop staat hotel Saint Vincent met oven de ramen tegeltjes waarin men de nagedachtenis van heer Theodorus van den Berg levend wil houden.De postduivenvereniging is vernoemd naar hun gevleugelde vrienden. Langs de vaart staat een indrukwekkend modern complex van de Westland Infra, energy solutions. Een Poeldijker is wel trots op dit bedrijf, dat een belangrijk deel van de ondergrondse infrastructuur van de Nederlandse energievoorziening voor haar rekening neemt.
8.     Rolpaal
Tocht: 104(8)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Rotpaal ligt in de oksel van een kruispunt met verkeerslichten. Vroeger was het een kruising van waterwegen, die belangrijk waren voor het transport van groeten, fruit en bloemen uit het Westland naar de veilingen. Een bewoonster, die haar kinderen in ontvangst neem van een busje weet hoe het alle zit met Rolpaal. Het was immers een scherpe bocht en de schippers konden hem alleen ronden met behulp van een paal waaraan ze de scheepstouwen lieten rollen om niet te veel vaart te verliezen. Later werd door een rijtje huizen gebouwd voor arbeiders in de tuinderijen en de kassen. De meeste bewoners zijn nieuwkomers, die ook maar een dakkapel lieten zetten, maar er woont nog een gezin, waar het huis van vader op kinderen en kleinkinderen is overgegaan.
9.     Honselersdijk
Tocht: 104(9)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Er is een nog een bloemenveiling in Honselerdijk. De bloemen worden niet meer met boten aangevoerd, maar met vrachtwagens. De vaart ligt er nog wel en hieraan ligt het restant van een voormalig kasteel. Het voormalige kasteel was van de heren van Naaldwijk en kwam in bezit van de familie van Aremberg. Die kozen de Spaanse kant in de 80-jarige oorlog en dat kwam ze duur te staan. Prins Maurits pikt de kasteel in 1583 in, maar Frederik Hendrik kocht het netjes terug voor 360.000 gulden. Zijn standbeeld staat nu voor het overgebleven Nederhof, het vroegere gastenverblijf. De overige delen van het kasteel hebben de tijd niet overleefd. In 1976 werd de Nederhof gerestaureerd en kreeg de bestemming van gezinsvervangend tehuis.Frederik had dit vast wel goed gevonden.
10.     Mariëndijk
Tocht: 104(10)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Mariëndijk is een bijna rechte weg, die vroeger vast een dijk geweest moet zijn. Nu zijn het vooral grote kassencomplexen met woonhuizen van de eigenaars. Het gaat blijkbaar toch wel goed in tuinbouw, want hier en daar wordt een ruime villa gebouwd.
11.     Driesprong
Tocht: 104(11)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Driesprong is bijna verdwenen in de nieuwbouw van Kwinsheul.
Het lukt om het huis te vinden waar de driesprong ooit was. Aan de lantarenpaal hangt een bord met pijlen en cijfers. De cijfers 1 – 8 en 9 – 15 en 17 – 35 is een hulpmiddel voor de postbode en heeft betrekking op de huisnummers.

12.     Kwintsheul
Tocht: 104(12)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Naast de kerk zijn appartementen gebouwd met winkels eronder. Een aantal zijn te koop of te huur. De weg kruist een watergang en aan de voormalige winkels te zien moet het hier ooit een plaats geweest zijn waar schippers hun inkopen deden. Nu zijn alle winkels vervangen door eetgelegenheden met voedsel vanuit verre landen. Een lange stoet van fietsers passeren 2 aan 2 de brug en aan de wolk van woorden is te merken, dat het niet alleen om het fietsen gaat.
Even verderop overbrugt een ophaalbrug de vaart langs de weg. De twee witte huizen lijken op een kerkje met een klok en een pastorie. Het naastliggende bedrijf doet in salades.

13.     Wateringen
Tocht: 104(13)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Halverwege Kwinsheul en Wateringen ligt een grote boerderij in het verlengde van de weg. De naam Halfwege zegt genoeg over de tijd, dat afstanden nog iets voorstelden. Ook aan de overkant liggen enkele voormalige boerderijen, die meer op landhuizen lijken. De molen van Wateringen is hoog genoeg om de wind boven de daken op te vangen. In het park ligt een kasteelachtige boerderij en een jonge vrouw is op zoek naar eenden, die haar brood willen eten.
Bij het marktplein bij de kerk verdwijnt een deel van een vis de grond in om aan de andere kant van de weg weer boven te komen. Aan het marktplein staat een statige herberg. In oude tijden sliepen hier vast hoge heren en rijke handelaren.
15.     Strijp (Wateringen)
Tocht: 104(14)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Strijp staat als een klein stipje op de kaart tussen de oprukkende bebouwing van Rijswijk, Den Haag en Wateringen. Oude huizen zijn niet te lokaliseren. Wel staan bij een druk kruispunt drie grenspalen, die verwijzen naar de Romeinse tijd, toen hier de Cananefaten woonden. De eigenlijke grens lag zo’n 15 kilometer noordelijker. In de 2e en 3e eeuw boeide de streek op door onderlinge handel.
16.     Rijswijk (Den Haag)
Tocht: 104(15)
Bezocht op: 14 oktober 2009
Provincie: Zuid Holland


Om weer in Den Haag te komen komt men over de brede wegen, die door Rijswijk leiden. Het grootstedelijke karakter is af te lezen aan de zeer hoge bebouwing en een groot futuristische winkelcentrum met de landelijke naam “in de bogaard”.