Tocht 100 - Ulft en de hergeboorte van een oude fabriek
Datum:
09 September 2009
Weersomstandigheden:
Licht bewolkt
Temperatuur 20-24 graden
Wind: Noord 4


Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht – Doetinchem met de trein
De tocht: Doetinchem – Varsseveld
Varsseveld – Utrecht met de trein
Utrecht - IJsselstein met de fiets

Een ontmoeting met de fotograaf van het dagblad De Gelderlander in Ulft leidde tot een interview in Varssender en een foto in Netterden.

Afstand:
IJsselstein - Utrecht vv 28 km
Doetinchem – Varsseveld 63 km
Totaal 91 km

Aantal plaatsen:  16
 
1.     Silvolde
Tocht: 100 (1)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Bij Silvolde ligt een heuveltje en zo kun je zien dat dorpen veelal gebouwd werden op stroomruggen langs de Oude IJssel. De RK kerk staat hier hoog en de andere kerk ligt wat lager. Tussen de beide kerken ligt een school, gebouwd in een stijl uit de jaren 30 en een groenteboer. Hoewel bijna de hele middenstand het hier niet redde, heeft de groenteboer 7 mensen in dienst en kan zich verheugen op een goede klandizie. Blijkbaar stelt men hier verse groente op prijs en houdt men van verse salades. Natuurlijk is daar de vaste afname van verzorginghuizen en de horeca, maar goede aanbiedingen van vers gesneden snijbonen (400 gram voor € 1.95) en verse spinazie (€ 0.95 per kilo) lokt de klanten, om maar niet te spreken van de verse raapstelen. Naast authentieke café Het Centrum staat een kleine boekhandel De Paperclip, waar ook wisselbeker en ander prijzen te krijgen zijn. Een grote beker kost toch wel tussen de € 60,- en de € 110,- , maar dan heb je echte wel wat. Meer ingetogen schrijdt het beeld van een non op een plaats waar vroeger vast een klooster heeft gestaan. Aan de rand van Silvolde staat een rode molen en aan de rondweg is een stal gebouwd voor een paard met de naam Boefje.

2.     Lichtenberg
Tocht: 100 (2)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Een historische boerderij is omgebouwd tot een paardenparadijs. Een andere boerderij is mooi gerestaureerd met een kunstzinnige deur, maar bezoeker worden afgeschrikt met een bordje Verboden Toegang. De bomen langs de weg worden onderhouden door een man met een oranje hesje aan. Hij knipt het opschot aan de stam met zorg af. Als de boom is gedaan beklopt hij de stam voorzichtig en wenst hem een goede groeit te na de komende herfst. Deze Boeddhistische uitstraling is niet toevallig. De werknemer van de plaatselijke gemeente is een vluchteling uit Birma, die het politieke systeem daar is ontvlucht bij de laatste opstand van de monniken en studenten. Het systeem bleef en de mensen moesten vluchten of werden gevangen gezet. Toch moeten Nederlander daar toch op vakantie gaan. Het land is mooi en veilig en de mensen aardig en blij met de inkomsten van toeristen. Het geeft hoop op betere tijden, maar over politiek moet je daar maar liever niet praten. Vlak voor de provinciale weg ligt de hoeve De Groote Kroeze met zijn stallen vol koeien te wachten op de melktijd.
3.     Bontebrug
Tocht: 100 (3)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Een vrouw werkt in haar tuin. Haar handschoenen zijn zwart van de aarde. Ze woont hier heerlijk rustig in Bontebrug. Waar de brug precies lag weet ze niet en waarom hij bont zou zijn ook niet. Wel is er nog een school met een bont paal om de kinderen te beschermen tegen het verkeer en een Gereformeerde kerk voor mensen uit Gerdringen en Silvolde. Op de hoek is een pleintje met het kunstwerk Oerkracht 2007 afkomstig van de grootste tentoonstelling van ijzersculpturen ooit. Het water van onder de voormalige Bontebrug stelt niet veel meer voor. De voormalige stroom van de Aa is verlegd, maar ooit was hier een belangrijke verbinding voor het bonte gezelschap van boeren, kooplui en rijke lieden, die afkomstig uit het verre Westfalen met hun koopwaar van wijnen, ijzerwaar en vis de brug passeerden. Nu passeert een schoolklas deze historische locatie op weg naar het kamp in Braamt. Het zijn brugklassers en zeer zenuwachtig en benieuwd naar de onbekende jongens en meisjes uit hun klas
4.     Ulft
Tocht: 100 (4)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


De brug over de Oude IJssel heeft vier pijlers en hiermee kan het wegdek omhoog gehesen worden. Dat was nodig in de tijd, dat hier nog vel industrie was, maar dat is verleden tijd. Er zal een nieuwe woonwijk worden aangelegd, als de creditcrisis het nog toestaat. Aan de ander kant van de brug staat een voormalige herberg, nu een gelegenheid voor bruiloften en partijen. Een bejaarde vrouw met een rotator wijst de weg naar de voormalige DRU-fabriek. Die is erkend tot industrieel erfgoed en stap voor stap worden de verschillende fabrieksgebouwen opgeknapt en van een nieuwe bestemming voorzien. Het eerste gebouw is van 1903 en het portiershokje is al gerestaureerd. Toevallig is het de eerste keer, dat het schaftlokaal gebruikt wordt voor een bruiloft. Bob en Sandra zijn de gelukkigen en naast de kussende familieleden is de pers goed vertegenwoordigd. De burgemeester heeft het huwelijk persoonlijk voltrokken en witte duiven moeten voor veel geluk zorgen. De Bruidstaart en de champagne worden onder luid applaus aangesneden en ontknalt. Verderop wordt gewerkt aan het herstel van de andere fabriekscomplexen. Ze zijn mooi, maar toch wat onttakeld door de tijd. De verwarmingsafdeling van de DRU is al naar elders overgebracht en de walserij heeft een nieuwe fabriek elders in Ulft gekregen. Achter de oude gebouwen stoomt de Oude IJssel, alsof er nooit iets is veranderd.
5.     Varsselder
Tocht: 100 (5)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Het is spitsuur in Valsselder. De school gaat uit. Dappere “Klaar-overs” staan met hun spiegeleieren verkeer tegen te houden, dat maar niet langs wil komen. Een vader leert zijn dochtertje sturen met de skelter en de aanwijzingen: “ sturen, sturen en niet trappen”. Ze heeft talent en het gaat helemaal goed. Bij de kerk staat een wit beeld van Jezus. Zijn handen zegenen ons maar het lijkt ook wel een beetje alsof hij het verkeer in Varsselder regelt. In de buurt van de Berghse weg is een gesloten zaak in antiek en curiosa onder de naam BECO. Voor de deur staat een duister beeld van een groot somber mannenhoofd. De vraag is, wie het ooit in zijn tuin zal willen hebben.
6.     Veldhunten
Tocht: 100 (6)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Tocht: 100 (6)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland
Vledhunten heeft één lange straat. Aan het begin staat De Tent, het onderkomen van het plaatselijke gilde. Het plein is vernoemd naar Gert Vonk. Wat Gert precies voor het Gilde heeft betekent blijft onbekend. Er is vandaag niemand op straat om het te vragen. Verderop staan een koe in de wei, die duidelijk op de wereld is gezet om vlees te produceren. De parkeerplaats bij het grand café De Zon heeft veel grind en is vanochtend leeg op één auto na. Aan de overkant woont een tuinliefhebber, die zelfs op de garagedeuren een afbeelding van hortensia’s heeft hangen.

7.     Milt
Tocht: 100 (7)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Milt is een weg, een splitsing en een aantal boerderijen, soms net verbouwd met een pas aangelegde boomgaard. Bij de ingang van een boerderij staat een houten wiel van een inmiddels overleden boerenkar. Aan de overkant staan twee witte hanen als wachtposten voor de deur. De tuin is met een grote nauwkeurigheid aangelegd, de bloeiende witte en roze bloemen als soldaten in het gelid. Het oranje zonnescherm valt hierbij wat uit de toon.
8.     Wieken
Tocht: 100 (8)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Wieken ligt in een zeer attente gemeente, die mooie wit-zwarte naambordjes zet bij buurschappen als Wieken. Milt, Veldhunten en Wals. Dan weet je tenminste dat je goed zit. Op een grote kwekerij met een aanzienlijke kas kruipt een groepje mensen over het land om de planten te oogsten. Verderop steekt een oude fabrieksschoorsteen boven de maïsvelden uit. Het blijkt de schoorsteen van de voormalige melkfabriek te zijn, maar hier wordt in in geen dertig jaar melk geleverd. Het is een groothandel in iets. Wieken kent een wit café met groen-witte zonneschermen. Er tegenover staat een wat verwaarloosd wit huis te koop voor de echte doe-het-zelver.
9.     Wals
Tocht: 100 (9)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Een jonge koe steekt nieuwsgierig zijn kop uit de deur van zijn stal. Hij woont op boerderij De Klaverweide. Een bungalow heeft een vijver achter het huis en daar begint de ingang van wijngaard ’t Oerlegoed. De druivenstokken staan netjes in het gelid en dragen een rijke oogst aan donker blauwe druiven. Op een bankje zitten twee fietsende Ze wachten, want de winkel en de proeverij is pas om 2 uur open. Maar ze hebben geduld en dorst en combineren hun lunchpauze met dit oponthoud. Ze hebben enige scepsis over de kwaliteit en verwachten, dat hun moezelwijn toch een betere dronk heeft. Nederlanders moeten daar maar niet om treuren, want hun bier is weer beter. Buiten wachten glimmende ketels op de oogst en houten tafels op de gasten.

10.     Netterden
Tocht: 100 (10)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Netterden ligt pal aan de Duitse grens. Je hoeft alleen maar de Hetter Landwehr over te steken om Duitsland binnen te fietsen. Het dorp is precies zoals een dorp moet zijn en waarschijnlijk jarenlang is geweest. De kerk is van verre te zien en in de bocht zijn twee horeca gelegenheden te vinden. De pastorie is onlangs gerestaureerd. Op een bordje staat waar ooit de “Olde Winkel’ was. Een bewoonster houdt een wakend oog op haar fietsende kinderen. Haar man kon de kruidenier van zijn ouders overnemen, maar durfde het niet aan. Terecht want alle winkels verdwenen uit het dorpsbeeld. Ongeveer 10 jaar gelden was Netterden het decor van een schitterende TV-serie “Tiet van lève”. Hierin mochten de bewoners optreden als figuranten. Meisjes mochten als witte bruidjes meelopen in een processie. De opname moest wel tien keer over, voordat de regisseur tevreden was. Een fotograaf, die nu o.a. voor De Gelderlander werkt, zag het allemaal vanaf het dak van het café. Bijna stortte hij naar beneden, omdat alles maar van bordkarton was gemaakt. Nu is hij hier om de fietser van “alle plaatsen op de fiets” op de foto te zetten bij het Olde Meiterhuus”. De bewoonster vond daar op zolder geen oude pennen of schriften, maar wel een Duitse zilveren munt.
11.     Megchelen
Tocht: 100 (11)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Meghelen ligt in een stukje Nederland, dat als een speerpunt Duitsland in prikt. Het kerkhof ligt voor de kerk en hun plein is met aandacht ingericht. De bloemen staan in plantbakken van metalen bootjes en de lantarenpalen lijken op ruimtedetectoren.Natuurlijk is ook hier het verval van de middenstand te zien. Het postkantoor is onlang ontruimt en wat resteert is een oranje brievenbus van TNT-post. In een vierkante bakstenenfabriek is de firma Kiwitz Jaki BV gevestigd, die zorgt voor betonrenovatie, kunststof vloeren en kelderafdichtingen. Even buiten het dorp staat een hooiberg nostalgisch te wezen.
12.     Gendringen
Tocht: 100 (12)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Er staan landhuizen langs de weg richting Geldringen en Villa Louise maakt nieuwsgierig naar de oogopslag van deze vrouw. Er is een winkelstraat, een voormalig postkantoor en een straat die liep naar de plaats waar ooit de ganzenmarkt werd gehouden. De wit-gele kerk oogt buitenlands en het plein tussen de beide kerken is te groot en te winderig voor dit dorp. Bij de plaatselijke bibliotheek heeft men een artistiek verantwoord monument geplaatst voor het geboortehuis van de vergeten dichter Antoni C.W. Staring. De Bringenborg werd in 1600 gebouwd en op de metalen plaat staat een sfeervolle afbeelding. Aan de rotonde richting Voorst is een poezenpension gevestigd in rood en witte kleuren. De bedrijfsauto blijft keurig is de zelfde huisstijl.
Achter de Oude IJssel golft het landschap en is mooi.
13.     Voorst (Gendringen)
Tocht: 100 (13)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Voorbij een speeltuin en een midgetgolfbaan in het bos ligt het openluchttheater. De tribunes zijn leeg en verlaten en het torentje is door de plaatselijk jeugd opgesierd met graffiti evenals de kleedkamer.. Het theater is ingeklemd door hoge bomen en helaas is de achtergrond van weilanden niet te zien. In het hard van Voorst wordt de molen gerestaureerd en de plaatselijke uitspanning is een gevierde rustplaats voor fietsers. Een metalen haan waakt over veiligheid en in de verte is de parkeerplaats overbezet door de oprukkende golfers.
In het beekje de Aastrang spelen gillende kinderen met een vlot.
14.     Grote Breedebroek
Tocht: 100 (14)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


De molen in Grote Breedebroek kijkt uit over de velden. De bijgebouwen zijn knap verwaarloosd. In het gat van de molensteen heeft een klein meisje een klein stenen hondje gezet. Bij de buren zijn echte jonge franse hangoren te koop en er woont een handelaar in glijbanen. Tijdens de treinreis terug verklapt een langeafstandsfietser, dat zijn vrouw hier in de buurt is geboren. Hoewel ze niet mager was, werd ze nooit gepest met haar woonplaats “grote breede broek”.
15.     Sinderen
Tocht: 100 (15)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Het café en voormalige slijterij is gesloten en verlaten. Op de parkeerplaats staat een vierkant glazen huisje waar je ooit ijs kon kopen. Een grote klok van Sinders Belang houdt de dorpelingen bij de tijd. Ze hebben het voor elkaar gekregen, dat er een groot en nieuw buurtschapshuis is gebouwd. Het timmerbedrijf Reimes is een mooie schuur gevestigd en even buiten het dorp wachten oude landbouwmachines in een houten schuur op betere tijden. Halverwege Varsseveld staat een kerkje. Die is van 1834 en hoorde bij een afscheidingsbeweging van de Nederlands Hervormde Kerk. Het aanvankelijk bescheiden kerkje kwam op het terrein van boerderij De Keurhorst van de familie Colenbrander. In 1887 werd er een echte neogotische kerk van gemaakt met financiële steun van geëmigreerde gemeenteleden. Henk en Annie Klein Wolterink machten een glazen steen liggen in het voetpad als aandenken aan de renovatie van 2007.
16.     Varsseveld
Tocht: 100 (16)
Bezocht op: 9 september 2009
Provincie: Gelderland


Terwijl de beroemde wielenrenner en plaatsgenoot Robert Geersink geniet van zijn rustdag in de ronde van Spanje is een grote grijper bezig enkele voormalige winkelpanden te slopen. Een rij Varssevelders kijkt met genoegen toe. Het is allemaal voor het goede doel, het aantrekkelijk maken van hun centrum. Straks gaat de betonnen bunker ernaast er ook aan en daar heeft iedereen zich sinds de jaren 60 aan lopen ergeren. Er was toen te weinig geld en te weinig verbeeldingskracht om er iets moois van te maken. De kerk krijgt bovendien een glazen ontmoetingshuis, waarmee de band met de gemeenschap wordt gesymboliseerd. Verder komt er een grote supermarkt en dat is meegenomen. Het kenmerkende geveltjes van het eet- en drinkgelegenheden rond de kerk komen zo meer tot hun recht. De grote metalen opslagtanks van Friesland Foods en de brede toren van het plaatselijke winkelcentrum doen daar niets aan af. Het Zelhemsevoetpad ligt er wat tijdloos tussen. Het zand is inmiddels vervangen tussen door klinkers. Wegstopt tussen de bomen bij het station zorgt een Islamitische slachterij, dat ook deze bevolkingsgroep aan zijn trekken komt.