Tocht 93 - Het paradijs aan de afgedamde Braakman
Datum:
14 Juni 2009
Weersomstandigheden:
Een onbewolkte avond
Temperatuur 18 graden
Wind: Noord-West 2



Reisgegevens:
Tocht: Philippine – Philippine
Afstand:
Philppine – Philippine 25 km
Aantal plaatsen:  10
 
1.     Philippine
Tocht: 93(1)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Philippine heeft een intiem plein met een sfeervolle muziektent. De bewoners halen hun avondmaaltijd wat verderop bij Henkies patatkraam. Ooit was Philippine een versterkt fort van de Spanjaarden vernoemd naar de Koning Philips de Schone. Terneuzen lag nog op een eiland en Prins Maurits was de baas aan de andere kant van de Braakman, die nog verbonden was met de zee. Philippine werd het centrum van de mosselvangst en de mosselbanken lagen in de monding van de kreek. Door de toenemende inpoldering slipten de verbinden naar zee steeds meer dicht en de vissers smeekten de regering in Den Haag om een verbindingskanaal te graven. Dat kanaal kwam er in 1900 en verbond Philippine met de Westerschelde. Het kanaal ligt er nu nog omzoomd door twee dijken en vier rijen hoge bomen. De verbinding met de Westerschelde is er niet meer, toen in 1952 de Braakman werd afgedamd. De haven verdween en mosselvisserij verhuisde naar Yerseke. De mosseltraditie bleef en nu telt Philippine maar liefst 10 mosselrestaurants, waarvan er een aantal in handen zijn van de familie Wiskerke. Hun overgrootvader kwam over van Noord Beveland om de haven op te knappen en bleef. De haven is gedempt en heet nu Havenplein. Er staat een school, een supermarkt en een paar huizen. Nu eten hier nog Nederlanders, maar als vanaf 1 juli het mosselseizoen aanbreekt, dan wordt het dorp overspoeld door Belgen.
2.     Mauritsfort
Tocht: 93(2)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


In de tachtigjarige oorlog bouwde prins Maurits hier in 1588 een fort tegen de Spanjaarden. Op een luchtfoto zijn de contouren wel te zien, maar vanaf de fiets valt deze krijgsgeschiedenis moeilijk waar te nemen. Er staat een rijtje huizen in Mauritshof. Volgens een vrouw zijn er wel plannen om het fort weer zichtbaar te maken, maar ontbreekt het geld. Dat het fort ooit aan een verbinding met de zee lag is moeilijk voor te stellen. Wel lopen overal dijken van de verschillende inpolderingen.
3.     Zandplaat
Tocht: 93(3)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Aan de overkant van de weg van hoek naar Philippine ligt Zandplaat. De naam zegt al genoeg. Hier moet ooit een zandplaat in de Braakman gelegen hebben, die ooit werd ingedijkt. De huizen staan braaf naast elkaar in een flauwe bocht en in het vochtige weiland aan de overkant scharrelen een paar hangbuikzwijnen rond.

4.     Hoek (Terneuzen)
Tocht: 93(4)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Op zaterdag was hier in Hoek een grote rommelmarkt. Het was het hoogtepunt van de D’Oekse Feesten. Bij bijna alle huizen is de Hoekse vlag uitgestoken. Bij de basisschool heeft een vrouw de zolder van haar moeder leeggehaald. Vooral de olielampjes gemaakt van oude gebruiksvoorwerpen zijn in trek. Een man achter een kinderwagen heeft nog steeds verdriet van de dood van zijn twee Berner Zennen honden. Ze hadden leverkanker en waren pas vijf jaar oud.
Bij de molen mag iedereen over 1 euro een plastictas met kinderspeelgoed inladen. De molen kijkt toe en vindt het goed. Het is stellingmolen De Windhoek uit 1856 en maalde het meel voor de boeren in de omtrek. Op het pleintje staat een draaimolen te draaien en de fietsenwinkel Tweewieler De Boer staan de fietsen buiten. Het zijn aardige middenstanders met veel vertrouwen in de mensheid. Je mag er zo maar een fiets lenen en hoeft er zelfs niet voor de betalen:”Zet hem maar weer tegen de muur en doe de sleutel maar in de brievenbus". Toegegeven, de fiets zelf is al aardig bejaard.
5.     Hasjesstraat
Tocht: 93(5)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


De mooie Noorddijk langs de Voorste Kreek heeft uitzicht over de weilanden en de chemische fabriek van Terneuzen. Een boer keurt er zijn opkomend graan. De zijweg loopt langs het buurtschap Hasjesstraat, waar geen wietplantages te zien zijn. Wel het restant van een oude zijkreek van de Braakman. Langs een wit huis staan de rozen net in bloei en een boer heeft zich gespecialiseerd in stevige Linousins koeien.
6.     Paradijs
Tocht: 93(6)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Paradijs maakt zijn verwachtingen gedeeltelijk waar. Bij het sluisje worden de aangespoelde plantenresten met een lopende band weggevoerd. Voor de boerderij onder aan de dijk loopt een koppel witte ganzen landelijk te wezen en de boerenschuur van de buren steekt mooi zwart af tegen het groen. Minicamping ’t Sluisje is voor rustzoekers en vissers. In de bocht is het mogelijk om bovenop de dijk te komen. De Braakman ligt er stil en een brede dam heeft hem afgesloten van de Westerschelde. Achter deze dam verrijst een imposante constructie van buizen, torens en pijpen, chemische industrie van Terneuzen. Een visser heeft slechts aandacht voor zijn dobber.
7.     Hoogedijk
Tocht: 93(7)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Vanaf de dijk slingert de Achterste Kreek zich door het landschap, dat ooit op de zee veroverd moest worden. Op het hogere gedeelte staat een historische boerderij met schuren. Verderop een wit huis, dat misschien al bij het buurtschap Boerengat hoort. Een groepje vissers is direct na het werk hier naar toe gereden en wachten tot de avond valt.
8.     Boerengat
Tocht: 93(8)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


De tunnel onder de Westerschelde komt in Zeeuws Vlaanderen vlak bij Boerengat weer boven water. Boerengat zelf is bijna van de aardbodem verdwenen. Er staat nog één huis en een parkeerterrein van kraanwagens. De weg richting het buurtschap in het bezit van Dow Chemicals gekomen en wordt alleen bereden door mensen, die op dit immens grote industriecomplex moeten zijn. Zware vrachtwagens staan te wachten tot ze worden overgeladen. In het aangelegde bos is een looproute voor de werknemers aangelegd. Joggingclub Dow Terneuzen is hier verantwoordelijk voor. Er zijn zelfs borstels beschikbaar om de modderige loopschoenen te reinigen. Boerengat werd Chemogat.
9.     Wulpenbek
Tocht: 93(9)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


Wulpenbek grenst aan het sluizencomplex van Terneuzen. Twee grote sleepboten wachten op hun werk van morgen. Het busstation is een belangrijk overslagpunt voor de werknemers van Dow. Ook mensen met een fiets kunnen hier hun vervoermiddel stallen. Wulpenbek is een straatje met een paar witte huizen.
10.     De Knol
Tocht: 93(10)
Bezocht op: 14 juni 2009
Provincie: Zeeland


De huizen van De Knol liggen aan een oude dijk, die nu midden door het land loopt, maar ooit het water van de Achterste Kreek tegenhield. Op het grasveldje bij het witte huis staat een ploeg historisch te wezen. De huizen staan dicht bij elkaar. Een eenzaam hek bevestigt de naam van het buurtschap. Aan de andere kant van de grote weg loopt De Knol verder. In de verte laat een witte spoorbrug zien, dat er een verbinding is tussen het industriegebied van Terneuzen en de haven van Antwerpen