Tocht 89 - Het land tussen Deurne en Venray
Datum:
19 Mei 2009
Weersomstandigheden:
Weersomstandigheden
Wisselend bewolkt
Temperatuur 17 graden
Wind: Zuid-West 4-5



Reisgegevens:
IJsselstein – Utrecht met de fiets
Utrecht - Deurne
De tocht: Deurne – Vernray
Vernray – Utrecht met de trein (tussenstop in Cuijk)
Utrecht - IJsselstein met de fiets

Afstand:
IJsselstein - Utrecht vv 28 km
Deurne – Vernray 78 km
Totaal 106 km
Aantal plaatsen:  22
 
1.     Deurne
Tocht: 89 (1)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


De stoelen op de terassen op de markt staan al buiten. Het is nog vroeg en het wachten is op de mensen. Naast het gemeentehuis staat het voormalig postkantoor ontworpen door de plaatselijke architect Joh. Rooyakkers. In 1908 ging het open en mocht tot 1969 dienst doen. Het gebouw heeft bijzonder groen en geel geglazuurde bakstenen, maar vooral een mooie stenen brievenbus aan de zijkant. Binnen pronkt een in geel en blauwe tinten uitgevoerd glas-in-loodraam. Vroeger was het ook de woning van de directeur van het postkantoor, nu mag het VVV er in wonen.
Bij het Haageind liggen het oude en het nieuwe kasteel. Het oude is een ruïne met een lange geschiedenis, die begon toen de familie “van Doerne” in 1460 er een vierkante toren liet bouwen. In 1652 werd het kasteel uitgebreid en nog wat later kreeg het de omvang, die het nu heeft. Maar eerst moest de zaak in 1906/08 gerestaureerd worden, in 1944 verwoest en in 1952 gestut.
In het park erachter voeren grootouders brood aan de hertjes. Aan de overkant ligt de water molen achter de nu bloeiende rododendrons. Het park bij de Mariakapel blijkt op een ondergrondse breuklijn te liggen en daarom durfde men er toen geen huizen op te zetten. Bomen mochten wel. Een kunstenaar bedacht, als symbool een rij van twee verschillende bomen in een zelfde plantgat.
De vraag is of de bomen er op den duur gelukkiger van zullen worden.
2.     Kleine Bottel
Tocht: 89 (2)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Vlak voor het spoor is een zijweg met de naam Klein Bottel. Er is een opslagplaats waar een man met een heftruc spullen verplaatst. Een grote voormalige boerderij ligt aan een breed zandpad. Een ander huis staat er ook tevreden bij, net als de haan met zijn kippen, die in de schaduw van een struik liggen, lekker in het rulle zand.
3.     Groote Bottel
Tocht: 89 (3)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Ook Groote Bottel is een zijstraat. Het is nog te zien, dat hier vroeger een aantal boerderijen aan gelegen hebben. Nu wordt dit stuk aan de rand van Deurne beheerst door oude en nieuwe bedrijven. Bij een houthandel liggen oneindige stapels palen. Een man laat er zijn busje mee vol.
Het bedrijf van “Collins en Aikman” ligt er zeer verlaten bij. Hier heeft de crisis al enige tijd geleden toegeslagen.
4.     Vloeieind
Tocht: 89 (4)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Vloeiend ligt tussen de rondweg om Vlierden en Vlierden zelf. Hier en daar nog een boerderij. Interessanter is het grote gebouw aan de rotonde richting Deurne. Hier werden ooit honderderen missionarissen opgeleid en uitgezonden over de hele wereld. In de hal staat een herinneringsboek over de periode 1954-2004. Er wonen nog 8 missionarissen in een bijgebouw, de rest is hotel. Buiten en binnen staan beelden uit Zimbabwe en van de kunstenares Alice Musarara. Het zijn zwarte beelden van serpentijnsteen, een moeder met een kind op de rug en een vogel, die haar jong beschermd. De missionarissen zullen ze vast mooi vinden.
5.     Vlierden
Tocht: 89 (5)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Met Europees geld is ervoor gezorgd, dat er geen verontreinigd afvalwater meer geloostd kan worden. De natuur aan de rand van Vlierden is daar blij mee. Wat verscholen tussen de bomen staat een groot houten kruis. De bochtige weg door het heeft brede fietsbanen gekregen, de auto’s worden omgeleid en dat is maar goed ook, want de kermis wordt opgebouwd bij de kerk. Een vrouw richt de kraam in met felgekleurde prijzen. Haar zoontje probeert ze vast uit en is helemaal weg van een plastic zwaard met schede. Op de kruising staat de bakkerij van Piet Hein Schellings verscholen achter de verkiezingsborden voor een beter Europa.
6.     Baarschot (Deurne)
Tocht: 89 (6)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Vlak voor de bossen richting Baarschot, staat de molen. Het bijbehorende huis is overgroeid door klimop. In het bos ligt het eerst huis helemaal tussen het groen. De vogels fluiten.

7.     Heieind
Tocht: 89 (7)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


De boerderij op de kruising is net verbouwd. Een brede zandweg loopt richting Deurne. Ooit moet het hier aan de rand van de heide arm geweest zijn. Sommige huizen zijn nog wat bescheiden in omvang, maar de rust heeft ook de nieuwe rijken aangetrokken.Er staat ook een voormalig woonwagenkamp, die het vaak moesten doen met afgelegen en vergeten plekken. Nu heeft iedereen er grote stacaravans gezet met tuinen met grinttegels, soms een bloembak. Tuinieren hoort niet bij hun cultuur.
8.     Heimolen
Tocht: 89 (8)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


In het pas ingezaaide land richting Heimolen staan twee vogelverschrikkers. Dit afschrikmiddel lijkt inmiddels haast uitgestorven. Op het kruispunt nemen schoolkinderen net afscheid van elkaar.In een boom hebben ze een spannende hut gebouwd
9.     Vreewijk
Tocht: 89 (9)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


In Vreewijk staat de indrukwekkende Elisath Hoeve, bouwjaar 1921. Het is geen boerderij meer en de stallen staan leeg te vervallen of te wachten op een nieuwe bestemming. Achter de huizen loopt de Vreewijkse Loop, een bescheiden sloot.
10.     Breemortel
Tocht: 89 (10)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Op de hoek van de Liesselseweg ligt een witte uitspanning met de mooie naam “De Reizende man”. Nog mooier is het plaatje van de man met hoed, een stok met een knapzak over de schouder. Een soort Swiebertje, die je vandaag hier niet meer zal tegenkomen. De reizigers komen nu met de auto of met gelikte rugzakken en wandelschoenen. In Breemortel maakt de weg een bocht. Er staat een grote moderne boerderij. Een bewoner aan de overkant heeft een parkje met veel dieren aangelegd. Een geit wil wel op de foto. Er is een brievenbus van een jongetje op een ton, waar de eigenaar vast heel trots op zal zijn.
11.     Hanenberg
Tocht: 89 (11)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Vlak voor Hanenberg zijn sportvelden. Hier heeft basisschool De Zeilberg haar jaarlijkse sportdag. Er wordt hard gelopen, gekorfbald en gevolleyd. Twee onderwijzeressen doen op luide muziek bewegingen bij de Kabouterdans. Veel jongetjes dragen hier het shirt van PSV, ondanks de matige resultaten in de competitie. De lange rij jassen op het gras vormen een succesvol modern schilderij met felle kleuren. Op de echte weg door Hanenberg staat een man trots te wezen op zijn groentetuin. Hij plant en oogst voor zijn hele familie. Het land is ook van zijn vier zonen, maar hij mag het meeste werk doen en dat doet hij graag. Zijn huis is er net na de oorlog als noodwoning neergezet. Toen was het helemaal van hout, nu zitten er echte bakstenen achter. Het meertje aan de overkant is uitgegraven, toen er een spoorlijn moest komen. Nu genieten er vissers van deze mooie dag. Onder de Hanenberg ligt immers zand van oude rivieren, ook onder zijn tuin. Dat zand loopt door de hele Peel en dat zijn dan ook de plaatsen waar de dorpen en buurtschappen zijn gebouw. Aan de Hanenberg ligt ook het gebouw van Jong Nederland Zeilberg, een organisatie, die al vanaf 1948 leuke dingen doet voor de plaatselijke jeugd
12.     Pannenschop
Tocht: 89 (12)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Het gras in de velden rond Pannenschop wordt omgedraaid. De regen moet hier nog even wegblijven. Pannenschop zelf is maar vanaf één kant te bereiken. Hierdoor is het wel heel rustig. Er staat een huis, dat qua bouw gespiegeld is. Omdat de eigenaar van de ene kant alles heeft opgeknapt past het niet meer zo goed. Bij het andere huis laten ze het gelukkig bij het oude.

13.     Halte
Tocht: 89 (13)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Noord Brabant


Halte ligt aan de kanaal van Deurne. Dat kanaal moest ooit gegraven worden omdat de gemeente Deurne en de heer van de Griendt het niet eens konden worden. De Griendt was eigenaar van het gebied rond Helenaveen (vernoemd naar zijn vrouw) en werd rijk door het afgraven van de turf. Voor het vervoer groef er kanalen wilde niet de schepen van de concurrente doorlaten. Deurne moest dus zijn eigen kanaal graven. Het kanaal lijkt smal, nu de bomen over het water groeien. Volgens een echtpaar, die hun grote tuin aan het onderhouden zijn, is men bezig een wandelroute aan te leggen, maar dat wordt steeds uitgesteld. Er komen twee bruggen over het water. Ook wordt duidelijk waarom het hier Halte heet. Er was een stationnetje, waar de turf werd overgeladen op een trein.De fundamenten moeten er nog liggen en het plan is om deze bloot te leggen. Wat verderop ligt bijna onaangetast de bunker uit de Peellinie, die de Duitsers in 1940 moest tegenhouden. Het is niet gelukt.
14.     Griendtsveen
Tocht: 89 (14)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Tussen de spoorlijn en het Griendtsveen kanaal ligt een voorproefje van de Griendtsveense Peel. In het water staan bomen als spookachtige figurendood te gaan en te veranderen in donkere silhouetten. Gele lissen staan uitbundig in bloei en een zwaan steekt overdreven wit af tegen zijn eigen schaduwbeeld in het water.Het lansschap aan de andere kant van het kanaal is meer uitgestekt en vast niet minder mooi. De Helenavaart is bijna overkapt met de takken van de bomen aan beide kanten van het kanaal. Een schoolklas met vrolijke kinderen komen uit een Ot- e- Sien-schooltje gelopen op weg naar de bus. Ze hebben geluk, want ze hebben nog een onderwijzer, een jonge zelfs, die ook nog aardig is. Aan de andere kant van de ophaalbrug ligt Een van de mooiste terrassen van Nederland, althans vandaag zeker. Je kunt er nu asperges eten. Bij de kerk staat een gedenkbord voor een beroemde plaatsgenoot. Hij schreef meer dan 40 boeken, veelal over het leven in de Peel. Titels als “Help de dokter verzuipt” en “Mijn kinderen eten turf” zullen slecht de oudere lezers nog wat zeggen. Kortooms ligt begraven op het kerkhof in Griendsveen. Op een kruispunt richting America staan drie karakteristieke huizen, mogelijk woonden hier de opzichters. Dit punt wordt verfraaid door een soort mast met oude porseleinen knoppen van telefoonpalen. De bijzondere lampen zijn bijna allemaal vernield. Verder op is een uitspanning “De paardenstallen”. In dit gebouw rusten de paarden vroeger uit van het trekken van de turfschepen.
15.     America
Tocht: 89 (15)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Aan de weg van Griendtsveen naar America ligt een zijpad naar een bescheiden monument. Het is o.a. ter nagedachtenis aan de verzetsmensen, die de spoorweg naar Venlo richting Duitsland wilden opblazen. Hierover werd veel militair materieel vervoerd. Ze werden verraden en hier gefusilleerd. In een kastje hangen de vergeelde foto’s. Aan de overkant het plantenpension van Verstraaten. Na 64 jaar kan het verschil in zorg voor mens en plant kan niet beter uitgedrukt worden. Als je in het Nederlandse America komt moeten de verwachtingen toch wel hoog gespannen zijn. Het plaatselijke café heet inderdaad Station America en op het plein bij de kerk heeft de carnavalsvereniging De Turftreiers een monument geschonken aan de Americaanse gemeenschap. Naast het kerkhof zoekt een echtpaar naar een vogel op de lantarenpaal. Het is inderdaad een groenling, die haar nest in de kastanjeboom heeft. Van het rijtje huizen om de hoek heeft er één een bijzonder nummerbord. Subtiel geven ze aan, dat ze liever nummer 4 als huisnummer hadden gehad in plaats van 3A. Een Americaan komt net thuis van zijn vakantie met de caravan. Het was deze keer lichting Berlijn en Dreesden. Hij was diep onder de indruk van de herbouw van Dreesden. Als wordt precies hoe het ooit was voor het rampzalige bonbardement.
De tijd, dat je als bewoner van America het doelwit was van steeds de zelfde flauwe grappen lijkt voorbij, sinds Rowwen Heze beroemd is geworden. De band sluit elk jaar het seizoen af met een concert in het dorp waar ze geboren en getogen zijn
16.     Veulen
Tocht: 89 (16)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Op weg naar Veulen passeert men een boerderij, die zich helemaal richt op het sentiment van stedelingen, die verlangen naar gezonde agrarische producten, kinderfeestjes met knuffelgeitjes, een streekbrunch en streekpakket. Je kunt er mini/golf spelen op tafels. Aan de overkant is een kapelletje als dank voor het behoud van de familie Reintjes in de oorlog. Maria moest echter nog 25 jaar wachten, tot ze dit toevluchtsoord kreeg. Vlak voor veulen staat inderdaad een veulen in de wei bij zijn moeder. Het plaatselijke café heet ook al naar dit jonge dier en tegenover de kerk staat een beeldje ter bevestiging.
17.     Ysselstein
Tocht: 89 (17)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Het valt niet mee om de ingang van het Duitse Militaire Kerkhof te vinden. Net vertrekt de laatste bus met bezoekers. Het is er nu stil en verlaten. Het toegangspad heeft aan beide kanten bloeiende rododendrons en na twee witte gebouwen strekt een eindeloos veld met sobere kruizen zich uit. Een enkele heeft een bloemenkrans. De meeste kruizen hebben namen, maar hier en daar moet men het doen met het opschrift ´EIN DEUTSCHER SOLDAT´. Een beheerder verbreekt de stilte met een grasmaaimachine, die het korte gras nog korter zal maken. Over de graven waait de misselijk makende lucht van de kippenfokkerijen aan de overkant van de weg. Er is een boom geplant toen de oorlog 50 jaar voorbij was, opgedragen aan de vrede.
Ysselstein zelf is vooral nieuw en pronkt wat met haar pioniersgeest.
18.     Weverslo
Tocht: 89 (18)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Een huizenhoog gebouw herbergt kippen, althans aan de geur te merken. Grote stallen laten zien, dat veehouderij alleen nog haalbaar is bij schaalvergroting. Er wordt gewerkt aan uitbreiding van een stallencomplex. Wat verloren staat een kleine schuur, uit de tijd, dat je nog 10 varkens kan houden.
19.     Heide (Venray)
Tocht: 89 (19)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Het kleine dorpje Heiden heeft zijn eigen school en zijn eigen kerkhof. Er is zelfs een herenkapper. De dames zullen richting Venray moeten. Onder de bomen ligt de echte een jeu de boules baan en een tafeltennistafel. Je komt er via het Measter Staal Pedje. Onderwijzers zijn in Heide erg geliefd.
20.     Leunen
Tocht: 89 (20)
Bezocht op: 19 mei 2009
Provincie: Limburg


Vanaf de parallelweg van de Deurnseweg is achter het akkerland het silhouet van leunen zichtbaar. De oude schoorsteen van de melkfabriek steekt fel af tegen de wolkenlucht. Het gebouw is wit gebleven en nu zit er een dierenkliniek in.

21.     Oostrum
Tocht: 89 (21)
Bezocht op: 19 mei 2009 en 13 augustus 2011
Provincie: Limburg


Oostrum ligt aan de andere kant van het spoor, maar het nieuwe industrieterrein draagt ook die naam. Vandaar twee foto’s van nieuwe eigentijdse gebouwen. Het echte Oostrum komt een volgende keer aan de beurt.
Bij de kerk ligt een nieuw plein met nieuw gebouwde appartementen. Voor de kerk staat een beeld van maria, die haar kind stevig vast houdt. Een groepje mannen is druk in gesprek voor 't Allemanscafe. Het is een voetbalteam of beter gezegd een veteranenteam. Ze spelen elke week met elkaar voor de lol, maar zijn nu op weg naat een tournooi in Duitsland. De grens is hier niet ver vandaan. De keeper vertrekt als laatste met de zak met ballen onder de arm. Winnen of verliezen maakt niet zo veel meer uit, het gaat om de gezelligheid. Toch voel je wedstrijdspanning.
22.     Venray
Tocht: 89 (22)
Bezocht op: 19 mei 2009 en 13 augustus 2011
Provincie: Limburg


Deze keer nog slechts alleen het station van Venray. Ooit was dit een station met meerdere sporen, maar nu nog maar 3. Eén voor richting Nijmegen, één voor richting Venlo en één voor de noodgevallen. Een bezoek aan het echte Venray komt de volgende keer.
Bij het station staat nog steeds de fraaie villa Huize Josephine. Die is te huur. Op weg naar het centrum van Venray staat voor moderne eigentijdse huizen een klein kapelltje, gewijdt aan Sint Anthonius van Padua. De kapel is al gesticht in 1650 en het huidige gebouwtje dateert uit 1715. Vanwege het verkeer moest de 3o meter verplaatst worden. Anthonius gaf er zijn zegen aan. Naast een voormalige witte boerderij staan glimmende melkbussen nostalgisch in een rek.
Lang geleden werden mensen met een psychiatrische handicap uitgescholden voor gekken. Als je iemand wilde beledigen, zei je dat hij maar naar "Venray" moest gaan. De psychatische inrichting staat er nog steeds. Naast de oude gebouwen veel kleine wooneenheden, waar men in kleien groepen een leefgemeenschap vormt. De hekken zijn verdwenen en ouders met kinderen rijden op de fiets over het terrein. Een bewoner begroet hen heel hartelijk.