Tocht 87 - Tussen Breda en de belgische grens
Datum:
27 April 2009
Weersomstandigheden:
In de ochtend bewolkt in de middag helder Hollandse wolkenluchten.
14 graden en de wind Z 4 – 6.




Reisgegevens:
IJsselstein - Utrecht met de fiets
Utrecht - Breda met de trein
De tocht: Breda – Breda
Breda - Houten met de trein
Houten met de fiets
Afstand:
IJsselstein-Utrecht 14 km
Breda – Breda 72 km
Houten – IJsselstein 16 km
Totaal 102 km

Aantal plaatsen:  26
 
1.     Breda
Tocht: 87 (1)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Breda heeft wat met de oranjes en in park rond de oude stadsgracht staat dan ook een fraai monument in een zee van oranje bloemen, een leeuw bovenop en de wapenschilden van de hele adel uit de streek. Wat verderop staat de Waalse Kerk en achter een poortje opent zich onverwachts een begijnenhof. Er staat een beeldje van twee keuvelende begijnen, maar de echte zijn al 40 jaar geleden vertrokken. Nu wonen er gewone mensen, die met trots kijken op de fraai aangelegde tuin. De voorganger van de huidige tuinman heeft de tuin ontworpen in de geest van de wonderlijke kruiden en gewassen, die de begijnen gebruikten om hun al dan niet geneeskundige drankjes en smeersel van te maken. Of ze ook echt hielpen, daar twijfelt hij aan. Zo zou de Stinkende Gouwe wratten verwijderen, en het St Janskruid veel rust geven. Duizendblad had de bijnaam van Soldatenkruid en werd op de wonden van de strijders gelegd. Het onderhoud van de tuin vraagt veel zorg en tijd en in de rijke tijd van de stad was, dat geen probleem. Nu is dat wat anders en de tuin bestaat nog bij de gratie van de vele toeristen, die er komen. Maar vandaag is het hier verlaten op de tuinman bij de haagbeuk na.
De binnenstad van Breda oogt wat middeleeuws, maar dan komt omdat het maandagochtend is en de winkels en kroegen nog niet open zijn. De indrukwekkende kerk en de stoere verdedigingswerken van het kasteel van Breda versterken dit beeld. Een aantal rekruten lopen er hun opleidingsrondjes in groene overals. Langs de ring van de oude binnenstad zijn indrukwekkende nieuwe kantoren ontstaan in combinatie van oude gebouwen.
In februari 2014 staat de koepelgevangenis er nog steeds. Mooi zijn de gebouwen, waar ooit het personeel woonde en de poort waardoor men soms binnenkwam en pas na jaren er weer uit.of nooit meer.
2.     Ginneken
Tocht: 87 (2)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Formeel is Ginneken een wijk van Breda, maar zo voelen de bewoners, die zelf niet. Voor hen blijven ze bewoners van hun eigen dorp en gebruiken ze de naam Breda alleen om mensen van buiten de goede richting te kunnen wijzen. Ginneken heeft ook een eigen marktplein met kroegen en twee kerken. Kroegen zijn er twouwens genoeg in Ginneken. Daar is b.v. cafe Dijkstra met een zwart-wit foto van een sombere man achter een schaakbord met de ondersteunende tekst: "hij eet, hij drinkt, hij denkt, hij is". Het stadhuis verderop uit 1792 laat zien, dat men hier ook echt wat te besturen hand. Aan de gevel van hotel Marktzicht hangt een omvangrijke Belgische vlag. De grens tussen beide landen loopt in deze streek wel erg grillig. Het straatje achter de kerk voert de bezoeker al snel naar de rivier de Mark en het kasteel Bouvigne, waar ooit klassen vol onschuldige meisjes hun eerste lessen seksuele voorlichting kregen.
3.     Overa
Tocht: 87 (3)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Overa moet mijn 1500ste plaats worden. Dat is vooraf altijd extra spannend. Het begint veelbelovend. In het ontluikende Mastbos komt een rij in fel oranje hesjes gestoken vuilnisopruimers me tegemoet. Onder leiding van een kordate jonge vrouw worden de weggegooide papiertjes en blikjes in plastic zakken gedaan. Het bos kijkt tevreden toe.
Op weg naar Overa heeft een indrukwekkende roofvogel het moeten afleggen tegen het autoverkeer. De anders zo fraaie veren liggen vastgeplakt op het asfalt. Achter de vrijstaande huizen van Overa raast het verkeer over de A16. Er is niemand op staat te zien. In een verbouwde boerderij worden kinderen beziggehouden met creatieve activiteiten. Op de ramen zijn koppen van uitgekipte poezen te zien. Het viaduct onder het knooppunt Galder is afgezet met betonnen blokken in rood en witte kleuren.

4.     Diunt
Tocht: 87 (4)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Richting Diunt tonen grote oppervlakten groene graslanden de behoefte aan gras voor gazonnen in nieuwbouwwijken. De zijweg naar Diunt loopt dood. Er staan vier huizen aan. Volgens een jongen, die er woont liep de weg vroeger door tot aan de Rijsbergseweg. De snelweg achter de huizen maakt een eentonig ruisgeluid, maar kan de sfeer van rust en afgelegenheid niet verstoren. In een schuur heeft een oom zijn opslag voor zijn bouwbedrijf, een verroeste melkbus roest rustig verder en de waakhond blaft in zijn kooi.
5.     Balleman
Tocht: 87 (5)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Uit de verte lijkt er een meer te liggen in Balleman. Het blijkt een zee van wit plastic te zijn, bedoeld om de aardbeien vroeger te laten rijpen. Ze zijn bestemd voor de export. De verbouwer woont niet in dit buurtschap, maar pacht de 4 hectaren grond. De bewoner van het witte huis heeft er geen last van. Zijn tuin is groot genoeg. Hij wordt zelden gepast met zijn domicilie aan de Ballemanseweg. De schuur van een boerderij verderop staat er mooi vervallen bij.
6.     Galder
Tocht: 87 (6)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


In Galder staat een veldkapelletje. Dat is niet zo bijzonder in Brabant, maar deze heeft een torentje en dat zie je bijna nooit. De archtect A. Oomen uit Oosterhout wilde eens wat anders maken voor Maria van de Vrede. De bewoners van Galden waren er blij mee, evenals met het einde van de 2e wereldoorlog. Tot voor kort werd de kapel verzorgd door twee bewoners rond het pleintje, maar de vrouw overleed aan kanker en de man kreeg een hersenbloeding. Maria kon dit helaas niet voorkomen. Drie buren hebben de taak overgenomen en een vrouw komt net verse bloemen brengen. Zelf is ze geboren onder de kerktoren van het Belgische Meerle Dreef, maar zwaar katholiek is ze nooit geworden. Morgen gaat ze fietsen langs de Linge, want daar is het ook mooi. Verderop ligt de St Jacopskapel, een tussenstop voor de bedevaartgangers richting Santiago de Compostella. De kosteres geeft ze de zegen en een stempel. De bedevaartgangers kunnen voor € 5 onderdak en een ontbijt krijgen in het dorp.
7.     Notsel
Tocht: 87 (7)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Dicht bij de rondweg rond Breda ligt het buurtschap Notsel. Een paar mooie boerderijen liggen hier gezellig bij elkaar. Ze stonden hoog genoeg om niet overstroomd te worden door het riviertje de Mark. Bij de firma Verdaasdonk kan men blauwe heftwerktuigen huren en bij de Norselse Hoeve zijn geschilde asperges en aardbeien te koop.
8.     Heerstaaien
Tocht: 87 (8)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Langs de Stijbeekseweg richting België ligt onverwachts een parktuin aan de rechterhand. De heesters zijn in de nadagen van hun bloei en de zee van uiteenlopende planten proberen dit voorbeeld te volgen. Een slingerpaadje gaat over kleien hoogte verschillen en een vijver zorgt voor afwisseling in de begroeiing. Onlangs is er nog nachtvorst geweest en vrijwilligers hebben geprobeert met dekens de kwetsbare planten warm te houden. De Sint Annahoeve zal er vast in elk seizoen weer andere uitzien.


9.     Strijbeek
Tocht: 87 (9)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Stijbeek is het laatste plaatje voor de grens met België. De beek zelf vormde echt de grens. Tussen het groen op een heuveltje staat een kapelletje gewijd aan St. Hubertus. De beschermheilige van de jacht is voor de zekerheid maar achter een scherm van beschermend plastic gezet.
10.     Grazen
Tocht: 87 (10)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


De zijweg bij een meertje door een natuurgebied is moeilijk te vinden. Ook Grazen is het laatste plaatje voor de grens. Ooit waren dit de gebieden voor het smokkelen van boter, maar de grens is al jaren eigenlijk geen echte grens meer. Het is er wel rustig wonen.
11.     Chaamdijk
Tocht: 87 (11)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Op de kruising staat een onderhoudsbedrijf voor landbouwwerktuigen. Wat verderop is een boerderij danig in verval geraakt. Verderop loopt een weg met de onheilspellende naam “Vagevuurstraat”. Volgens kenners is het niet zo erg als men denkt, want via het vagevuur is er een weg terug naar de hemel. Er is in Chaamdijk volgens de jongen van de landbouwwerktuigen ook een Hemelstraat.
12.     Ginderdoor
Tocht: 87 (12)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Een man schildert de ramen van de opgeknapt boerderij op de hoek. De zijgevel is van zwartgeverfd hout en de leilindes zijn fel groen aan het uitlopen. Aan de weg geven grote silo’s het hedendaagse boerenbedrijf een industrieel karakter. Een bordje bij een huis langs het smalle pad richting Chaam laat zien, dat hier een psychotherapeute woont, die heel wat in huis heeft. Je kunt er terecht voor meditatie, je eigen poëtische kracht, mysteriescholen en je innerlijke kind.
Misschien kan men hiervoor ook terecht bij het kleine kapelletje wat verderop, waar een rozentuin wordt aangelegd en een slingerde beek opnieuw wordt aangelegd.
13.     Chaam
Tocht: 87 (13)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Wie Chaam zegt, zegt ook de 8 van Chaam. Dat is de wielerklassieker, die vlak na de Tour de France wordt gehouden. Vroeger kwamen alle vedettes hier aan de start. De 8 van Chaam wordt al sinds 1933 gehouden en de hele geschiedenis is vastgelegd op een DVD die bij het VVV te koop is. Een bejaarde man achter een rolator heeft ze allemaal gezien. Het volk staat er dan rijendik langs de hoofdstraat. Nu is hij op weg naar het vernieuwde winkelcentrum, waar parkeren een probleem is. Naast de kerk, die met zijn kenmerkende knobbel in de spits overal in de omgeving te zien is, staat de oude pastorie.Zo groot zie je niet vaak en dat voor een man alleen. Toen de glorietijd taande heeft een bedrijf het pand opgekocht en opgeknapt. Nu is het van een particulier en wordt er veel in vergaderd.
14.     Leg
Tocht: 87 (14)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Buurtschappen verliezen vaak hun naam. Men woont niet meer in leg, maar aan de Legse Straat of aan de Legse Dijk. Leg heeft een kruising en een paar huizen. Een oude schuur is verstolt in de tijd en de oude karren staan de wachten op de definitieve afbraak.
De weg richting Houtgoot is om onbegrijpelijke reden vandaag een “vervuilde weg”.

15.     Houtgoor
Tocht: 87 (15)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Bij binnenkomt van Houtgoor staan links en rechts van de weg bomen fel in kleur te bloeien. Aan de zijweg doet Houtgoor haar naam eer aan. De houten boomstammen liggen er hoog opgestapeld. Houthandel Ludo de Bie zorgt ervoor. Een liefhebber houdt verderop dieren en is vooral trots op zijn kippen, die van een speciaal Chaams ras zijn. De willen niet op de foto.
16.     Meijsberg
Tocht: 87 (16)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Meijsberg is bijna opgegeten door het industrieterrein van Chaam. Er is duidelijk een “Carwash” en de firma Esdoorn heeft vloeren van de bovenste plank.

17.     Dassemus
Tocht: 87 (17)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


De molen heeft zijn kap behouden, maar zijn wieken verloren. Er is een huis tegenaan gebouwd en in de wei naast de molen drinkt een wit kalfje uit de spenen van zijn moeder. Hoge hijskranen steken de lucht in en geven aan, dat hier een aanzienlijk bouwbedrijf is gevestigd. Wat verscholen achter een boerderij ligt de wijngaard Dassemus. Tijd om te proeven is er helaas niet.

18.     Heikant (Chaam)
Tocht: 87 (18)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


De hei is hier al lang verdwenen. Op de kruising staan wat huizen. Achter een heg heeft iemand een villa voor zijn duiven gebouwd, maar de bestemming is om onduidelijke redenen veranderd.


19.     Kalishoek
Tocht: 87 (19)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Op een groot grasveld kruipen kinderen door een buis van lappen en hebben duidelijk veel plezier. Een man onderhoud een tuin, maar weet alleen, dat in de verte het bos ligt. Van Kalishoek heeft hij nog nooit gehoord.
20.     Klooster (NB)
Tocht: 87 (20)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Bij binnenkomst staan een dode en een levende knotwilg gebroederlijk naast elkaar. Op de hoek staat een bescheiden woonhuis met de lelijkste tuinkabouter van Brabant. De Kloosterhoeve is van recente datum, maar zeer ruim opgezet. De zijweg mondt uit in de boswachterij van Ulvenhout en Chaam
21.     Snijders-Chaam
Tocht: 87 (21)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Op de hoeken van de kruising staan twee mooie boerderijen, opgekapt tot woonhuizen voor mensen, die elders hun werk hebben. Een mooie zwarte houten schuur wordt omzoomd door hoge bomen. Twwe wegen lopen voor auto’s dood in de naastgelegen boswachterij.

22.     Rakens
Tocht: 87 (22)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


De weg naar Rakens heeft op de kaart een groene streep gekregen. Hij kronkelt tussen de langgoederen Valkenberg en Hondsdonk door. Een eetgelegenheid heeft een oude auto bekleed met kunstgras en voor de dieren zijn er tunnels onder de weg door gelegd tussen de beide bossen. De zijweg richting Hondsdonk is smal en de huizen liggen verscholen in een zee van groen. Een voormalig boer aan het begin van de weg heeft zijn moestuin goed onderhouden en zaagt nu al het hout voor de volgende winter.
23.     Couwelaar
Tocht: 87 (23)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Fietsers worden hier van de Bredaseweg afgeleid. Zo kan men rustig genieten van de koeien in de wei. Ze horen bij een mooi verbouwde boerderij met grappig klokken torentje op het dak. Ernaast staat een mooi gerestaureerde schuur met een rieten dak. De overige huizen staan verspreid en geven het gevoel van rustig een dorp uit vervlogen tijden. Alleen is de A27 toch wel opdringerig dichtbij.
24.     Geersbroek
Tocht: 87 (24)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Een lange weg met hoge bomen met hier en daar een huis, waar het goed wonen moet zijn. De weg grenst aan een landgoed, waar één van de huizen volledig van de buitenwereld is afgesloten. Op de hoek met de Annevillelaan staat een elektriciteitshuisje. Men kan via een brug naar Ulvenhout fietsen.
Het buurtschap schreef geschiedenis toen koningin Wilhelmina er aan het einde van de oorlog voor zes weken haar residentie had.
25.     Anneville
Tocht: 87 (25)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


Het landgoed is nog net zichtbaar tussen de bomen. In 1851 werd begonnen met de bouw, want eerst was er een pachtboerderij waar de bezitter zijn Herenkamer had. In de jaren 20 van de vorige eeuw werd het huis verhuurd aan een hotelier, die er een hotel-restaurant en een theeschenkerij van maakte. Na een renovatie in 1992 werd het huis als kantoor en woonhuis verhuurd en wat later werd het koetshuis een congrescentrum.
Hectisch waren de tijden in de oorlog, toen eerst de Duitsers alles vorderden vooral als bakkerij en later tussen de bevrijding van Zuid-Nederland en de capitulatie was het het verblijf van Prins Bernhard. Na zijn vertrek op 3 mei 1945 werd het de residentie van koningin Wilhelmina voor zes weken. Hier hoorde zij het nieuws van de capitulatie. De bevolking bracht haar enkele grote defilés. Toen ze vertrok was het groot feest in Anneville en Geersbroek.
26.     Ulvenhout
Tocht: 87 (26)
Bezocht op: 27 april 2009
Provincie: Noord Brabant


In de buitenwijken van Ulvenhout hebben veel bewoners van Breda e.a.zich een huis met meer ruimte en natuur aangeschaft. De molen De Korenbloem stond er natuurlijk al. In een oude boerderij heeft de heemkundig vereniging haar hoofdkwartier. Aan de gevel hangt een bronzen wapen met o.a. een koe met uiers en de spreuk “Ik geef en blijf gaaf. De lange straat door het dorp passeert de markt, het cafe op de hoek en de kerk. Bij een rotonde is te zien hoe mooi de rivier de mark zich slingert in de richting van Breda